Navratri Diet Plan: નવરાત્રિના પવિત્ર નવ દિવસો દરમિયાન ઘણા ભક્તો ઉપવાસ રાખતા હોય છે. શ્રદ્ધા અને આસ્થાના આ પર્વમાં સતત નવ દિવસ સુધી ફળાહાર કે એકટાણું કરવાથી ઘણીવાર શરીરમાં નબળાઈ અનુભવાય છે અથવા વારંવાર ભૂખ લાગવાની સમસ્યા સતાવે છે. મોટાભાગના લોકો ઉપવાસમાં સાબુદાણાની ખીચડી, વડા કે તળેલી ચિપ્સ વધારે ખાતા હોય છે, જેના કારણે શરીરમાં પ્રોટીનની ઉણપ સર્જાય છે અને આળસ કે ભારેપણું લાગે છે.
નિષ્ણાતોના મતે, ઉપવાસ દરમિયાન જો તમારા ખોરાકમાં યોગ્ય 'પ્રોટીન સોર્સ' ઉમેરવામાં આવે, તો તે માત્ર તમને તાકાત જ નથી આપતું, પરંતુ તમારું પેટ પણ લાંબા સમય સુધી ભરેલું રાખે છે. પ્રોટીનયુક્ત આહાર લેવાથી બ્લડ શુગર લેવલ જળવાઈ રહે છે અને વારંવાર ગળ્યું ખાવાની ક્રેવિંગ થતી નથી. ચાલો જાણીએ એવા સુપરફૂડ્સ વિશે જે આ નવરાત્રિમાં તમને દિવસભર તાજગીથી ભરપૂર રાખશે.
1. પનીર: પ્રોટીનનો બેસ્ટ વિકલ્પ
પનીર એ પ્રોટીન મેળવવા માટેનું સૌથી ઉત્તમ સુપરફૂડ છે. ઉપવાસમાં પનીર ખાવાથી માત્ર પ્રોટીન જ નહીં પરંતુ કેલ્શિયમ પણ ભરપૂર માત્રામાં મળે છે. તમે કાચું પનીર અથવા તેને હળવું શેકીને (Grill) ખાઈ શકો છો. તે ખાવાથી તરત જ એનર્જી મળે છે અને થાક દૂર થાય છે. જો તમે ડાયેટિંગ પર હોવ તો પનીરને ફ્રૂટ સલાડમાં ઉમેરીને પણ એક હેલ્ધી મીલ બનાવી શકો છો.
2. મખાના: લો-કેલરી અને હાઈ-ફાઈબર
મખાના એ ઉપવાસ માટેનું સૌથી હળવું અને પૌષ્ટિક ફુડ છે. તેમાં પ્રોટીનની સાથે ફાઈબર પણ પુષ્કળ પ્રમાણમાં હોય છે. મખાનાને ઘીમાં હળવા શેકીને (Roasted Makhana) ખાવાથી પેટ લાંબા સમય સુધી ભરેલું લાગે છે. જે લોકોને મીઠું ખાવાનું મન થતું હોય તેઓ મખાનાની ખીર પણ બનાવી શકે છે. તે વજન ઉતારવામાં અને બ્લડ પ્રેશરને કંટ્રોલમાં રાખવામાં પણ મદદરૂપ થાય છે.
3. મગફળી: શક્તિનો ખજાનો
મગફળીને 'ગરીબોની બદામ' કહેવામાં આવે છે કારણ કે તે પોષણથી ભરપૂર અને સસ્તી છે. તેમાં હેલ્ધી ફેટ્સ અને પ્રોટીનનું મિશ્રણ હોય છે, જે શરીરને લાંબા સમય સુધી ઊર્જા આપે છે. જોકે, ધ્યાન રાખવું કે મગફળીને તેલમાં તળવાને બદલે સૂકી શેકીને અથવા બાફીને ખાવી જોઈએ. મૂઠ્ઠીભર શેકેલી મગફળી ખાવાથી તમે કલાકો સુધી ભૂખ અનુભવશો નહીં.
4. દહીં અને છાશ: હાઇડ્રેશન અને પાચન
ઉપવાસમાં શરીરને હાઇડ્રેટેડ રાખવું ખૂબ જરૂરી છે. દહીં અને છાશમાં રહેલા પ્રોટીન અને 'ગુડ બેક્ટેરિયા' પાચનતંત્રને મજબૂત બનાવે છે. બપોરના ભોજનમાં એક વાટકી દહીં અથવા ગ્લાસ ભરીને છાશ પીવાથી પેટમાં ઠંડક રહે છે અને એસિડિટી જેવી સમસ્યાઓ થતી નથી. તે તમને દિવસભર હળવાશનો અનુભવ કરાવશે.
5. રાજગરો: ગ્લુટેન-ફ્રી અને પૌષ્ટિક
રાજગરો (Amaranth) એ ઉપવાસમાં ખવાતું અત્યંત ગુણકારી અનાજ છે. તેમાં અન્ય અનાજની સરખામણીએ વધુ પ્રોટીન હોય છે. સામાન્ય રીતે લોકો રાજગરાની પૂરી ખાય છે, પરંતુ વધુ પડતા તેલથી બચવા માટે તેની રોટલી, શીરો કે ચીલો (Pancake) બનાવીને ખાવો જોઈએ. તે હાઈ એનર્જી ફૂડ છે જે માંસપેશીઓને મજબૂત રાખવામાં મદદ કરે છે.
ખાસ ટિપ્સ:
વધુ પડતી ચા કે કોફી પીવાનું ટાળો, તેનાથી ડિહાઇડ્રેશન થઈ શકે છે.
દિવસ દરમિયાન ઓછામાં ઓછું 8-10 ગ્લાસ પાણી પીવો.
