બુદ્ધ પૂર્ણિમા 2026 ક્યારે? : 30 એપ્રિલ કે 1 મે? સાચી તારીખ અને પૂજા સમય જાણો

બુદ્ધ પૂર્ણિમા હિંદુ અને બૌદ્ધ ધર્મ માટે અત્યંત પવિત્ર અને મહત્વપૂર્ણ તહેવાર છે. આ દિવસે ભગવાન બુદ્ધનો જન્મ, જ્ઞાન પ્રાપ્તી અને મહાપરિનિર્વાણ થયાનું માનવામાં આવે છે. દર વર્ષે વૈશાખ માસની પૂર્ણિમાએ આ તહેવાર ઉજવવામાં આવે છે. 2026 માં બુદ્ધ પૂર્ણિમાની તારીખને લઈને ઘણા લોકોમાં ગૂંચવણ છે કે તે 30 એપ્રિલે છે કે 1 મે. ચાલો જાણીએ સાચી તારીખ, શુભ મુહૂર્ત અને આ દિવસનું મહત્વ.

દર વર્ષે વૈદિક પંચાંગ મુજબ વૈશાખ મહિનાની શુક્લ પક્ષની પૂર્ણિમા તિથિને બુદ્ધ પૂર્ણિમા તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસને વૈશાખ પૂર્ણિમા તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ તહેવાર માત્ર બૌદ્ધ ધર્મ માટે જ નહીં પરંતુ હિંદુ ધર્મ માટે પણ ખૂબ જ મહત્વ ધરાવે છે. 2026 માં પૂર્ણિમા તિથિ 30 એપ્રિલની રાત્રે શરૂ થઈ રહી છે, જેના કારણે ઘણા લોકોમાં તારીખને લઈને શંકા ઊભી થઈ છે. પરંતુ ધાર્મિક રીતે ઉદય તિથિનું મહત્વ વધુ માનવામાં આવે છે, એટલે કે સૂર્યોદય સમયે જે તિથિ હોય તે દિવસે તહેવાર ઉજવાય છે.

બુદ્ધ પૂર્ણિમા 2026 ક્યારે છે

પંચાંગ મુજબ વૈશાખ પૂર્ણિમા તિથિ 30 એપ્રિલ 2026 ના રોજ રાત્રે 9 વાગ્યાને 13 મિનિટે શરૂ થશે અને 1 મે 2026 ના રોજ રાત્રે 10 વાગ્યાને 53 મિનિટે પૂર્ણ થશે. ઉદય તિથિના નિયમ મુજબ બુદ્ધ પૂર્ણિમા 1 મે 2026 ના રોજ ઉજવાશે જે શુક્રવારનો દિવસ છે. આથી સ્પષ્ટ થાય છે કે 2026 માં બુદ્ધ પૂર્ણિમાની સાચી તારીખ 1 મે છે.

બુદ્ધ પૂર્ણિમાનું ધાર્મિક મહત્વ

બુદ્ધ પૂર્ણિમા ખૂબ જ પવિત્ર દિવસ માનવામાં આવે છે કારણ કે આ દિવસે ભગવાન બુદ્ધના જીવનની ત્રણ મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ બની હતી

આ દિવસે ભગવાન બુદ્ધનો જન્મ થયો હતો
આ દિવસે તેમને બોધગયા ખાતે જ્ઞાન પ્રાપ્ત થયું હતું
આ દિવસે તેમણે કુશીનગરમાં મહાપરિનિર્વાણ પ્રાપ્ત કર્યું હતું

હિંદુ માન્યતાઓ અનુસાર ભગવાન બુદ્ધને ભગવાન વિષ્ણુના નવમા અવતાર તરીકે પણ માનવામાં આવે છે.

વૈશાખ પૂર્ણિમાના દિવસે સૂર્ય મેષ રાશીમાં અને ચંદ્ર તુલા રાશીમાં હોય છે જેને ખૂબ શુભ યોગ માનવામાં આવે છે.

સ્નાન અને દાનનું મહત્વ

આ દિવસે ગંગા સ્નાન અને દાન કરવાનું વિશેષ મહત્વ છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર આ દિવસે કરાયેલ દાન અનેક ગુણોનું પુણ્ય આપે છે.

ખાસ કરીને માટીના ઘડાનું દાન કરવું ગૌદાન જેટલું પુણ્ય આપતું માનવામાં આવે છે.

તે ઉપરાંત વિષ્ણુ સહસ્ત્રનામનું પાઠ કરવું પણ ખૂબ જ શુભ માનવામાં આવે છે.

બૌદ્ધ ધર્મના અનુયાયીઓ આ દિવસે ધમ્મપદ અને ત્રિપિટક જેવા પવિત્ર ગ્રંથોનું પાઠ કરે છે.

બુદ્ધ પૂર્ણિમા 2026 શુભ મુહૂર્ત

બ્રહ્મ મુહૂર્ત સવારે 04:15થી 04:58 સુધી
અભિજિત મુહૂર્ત સવારે 11:52થી બપોરે 12:45 સુધી
વિજય મુહૂર્ત બપોરે 02:31થી 03:24 સુધી
અમૃત કાળ સાંજે 06:56થી રાત્રે 08:41 સુધી

આ સમયગાળા દરમિયાન પૂજા અને ધાર્મિક ક્રિયાઓ કરવી અત્યંત શુભ માનવામાં આવે છે.

કેવી રીતે ઉજવાય છે બુદ્ધ પૂર્ણિમા

આ દિવસે લોકો વહેલી સવારે ઉઠીને પવિત્ર નદીમાં સ્નાન કરે છે અને દાન પુણ્ય કરે છે. મંદિરોમાં જઈને પ્રાર્થના કરવામાં આવે છે અને ભગવાન બુદ્ધની મૂર્તિ પર પુષ્પ અર્પણ કરવામાં આવે છે.

બૌદ્ધ વિહારներում વિશેષ કાર્યક્રમો યોજાય છે જેમાં પ્રાર્થના, ધ્યાન અને ઉપદેશનો સમાવેશ થાય છે.

ઘણા લોકો આ દિવસે ઉપવાસ પણ રાખે છે અને સાત્વિક આહાર ગ્રહણ કરે છે.