પ્લેનક્રેશના 28 કલાક બાદ મળ્યો બ્લેકબોક્સ : બોઇંગ ડ્રીમલાઇનરને લઇ સરકારે જાહેર કરી આકરી માર્ગદર્શિકા

અમદાવાદમાં 12 જૂન, 2025ના રોજ થયેલી એર ઇન્ડિયાની ફ્લાઇટ AI-171ની દુર્ઘટનાએ દેશભરમાં શોકની લહેર ફેલાવી છે. આ બોઇંગ 787-8 ડ્રીમલાઇનર વિમાન ટેકઑફના થોડા જ મિનિટોમાં મેઘાણી નગર વિસ્તારમાં દુર્ઘટનાગ્રસ્ત થયું હતું. આ દુર્ઘટનામાં 265 લોકોના મોત થયા હોવાનું જાણવા મળ્યું છે, જેમાં 242 મુસાફરો અને ક્રૂ મેમ્બર્સનો સમાવેશ થાય છે. હવે, દુર્ઘટનાના 28 કલાક બાદ વિમાનનું બ્લેક બોક્સ મળ્યું છે. જે આ દુર્ઘટનાના કારણો શોધવામાં મહત્ત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે. આ ઘટના બાદ ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઑફ સિવિલ એવિએશન (DGCA) દ્વારા બોઇંગ ડ્રીમલાઇનર વિમાનો માટે સખત માર્ગદર્શિકા જાહેર કરવામાં આવી છે.

દુર્ઘટનાની વિગતો
એર ઇન્ડિયાની ફ્લાઇટ AI-171 અમદાવાદના સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલ આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ પરથી ટેકઑફ કર્યાની થોડી જ મિનિટોમાં દુર્ઘટનાનો શિકાર બની. વિમાનમાં કુલ 242 મુસાફરો અને ક્રૂ મેમ્બર્સ સવાર હતા. પ્રારંભિક અહેવાલો અનુસાર, ટેકઑફ દરમિયાન કોઈ ટેકનિકલ ખામીના કારણે વિમાન નિયંત્રણ ગુમાવી બેઠું હતું અને તે મેઘાણી નગરના રહેણાંક વિસ્તારમાં ક્રેશ થયું. આ ઘટનાએ સ્થાનિક વિસ્તારમાં પણ નોંધપાત્ર નુકસાન પહોંચાડ્યું છે.
આ દુર્ઘટનાને ભારતના નાગરિક ઉડ્ડયન ઇતિહાસની સૌથી ગંભીર ઘટનાઓમાંની એક ગણવામાં આવી રહી છે. પ્રારંભિક તપાસમાં "કૉન્ફિગરેશન એરર" ને દુર્ઘટનાનું સંભવિત કારણ માનવામાં આવી રહ્યું છે, જેની વધુ તપાસ ચાલુ છે.

બ્લેકે બોક્સની શોધ: આશાનું કિરણ
દુર્ઘટનાના 28 કલાકની અંદર, તપાસ ટીમે વિમાનનું ફ્લાઇટ ડેટા રેકોર્ડર, જેને સામાન્ય રીતે બ્લેક બોક્સ તરીકે ઓળખવામાં આવે છે તેને મેળવી લીધું છે. આ બ્લેક બોક્સમાં ફ્લાઇટના છેલ્લા ક્ષણોનો ડેટા અને કોકપિટ વૉઇસ રેકોર્ડિંગ્સ સમાયેલા છે, જે દુર્ઘટનાના ચોક્કસ કારણોનો ખુલાસો કરી શકે છે.
નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રી રામ મોહન નાયડુએ X પર એક પોસ્ટમાં જણાવ્યું હતું, "અમદાવાદ વિમાન દુર્ઘટનાના 28 કલાકની અંદર ફ્લાઇટ ડેટા રેકોર્ડર મેળવવામાં આવ્યું છે. આ એક મહત્ત્વપૂર્ણ પગલું છે, અને હવે તેના ડેટાનું વિશ્લેષણ કરવામાં આવશે."
બ્લેક બોક્સના ડેટાનું વિશ્લેષણ નેશનલ ટ્રાન્સપોર્ટેશન સેફટી બોર્ડ (NTSB) અને ભારતીય તપાસ એજન્સીઓ દ્વારા સંયુક્ત રીતે કરવામાં આવશે. આ ડેટા દ્વારા વિમાનના ઇન્જનની સ્થિતિ, પાઇલટના નિર્ણયો અને સંભવિત ટેકનિકલ ખામીઓની માહિતી મેળવી શકાશે.
બોઇંગ ડ્રીમલાઇનર પર આકરી માર્ગદર્શિકા
આ દુર્ઘટના બાદ ડિરેક્ટોરેટ જનરલ ઑફ સિવિલ એવિએશન (DGCA) એ ભારતીય એરલાઇન્સ કંપનીઓને બોઇંગ 787-8 ડ્રીમલાઇનર વિમાનોની સલામતીની ખાતરી કરવા માટે આકરી માર્ગદર્શિકા જાહેર કરી છે. આ માર્ગદર્શિકામાં નીચેના મુખ્ય મુદ્દાઓનો સમાવેશ થાય છે:

1. નિયમિત ટેકનિકલ ચેક: બોઇંગ ડ્રીમલાઇનર વિમાનોનું નિયમિત અને સઘન ટેકનિકલ નિરીક્ષણ કરવું.

2. પાઇલટ ટ્રેનિંગ: પાઇલટ્સને ઇમરજન્સી સ્થિતિમાં નિર્ણય લેવા માટે વધુ તાલીમ આપવી.

3. ફ્લાઇટ ડેટા મોનિટરિંગ: વિમાનના રીઅલ-ટાઇમ ડેટાનું સતત નિરીક્ષણ કરવું.

4. એન્જિન ચેક: ડબલ ઇન્જન ફેલિયર જેવી સ્થિતિની શક્યતાને રોકવા એન્જિનની વિશેષ તપાસ.

DGCAના એક અધિકારીએ જણાવ્યું, "અમે બોઇંગ ડ્રીમલાઇનરની સલામતી સુનિશ્ચિત કરવા માટે કડક પગલાં લઈ રહ્યા છીએ. બ્લેલેક બોક્સના ડેટાનું વિશ્લેષણ થયા બાદ વધુ નિર્દેશો જારી કરવામાં આવશે."

સરકાર અને એરલાઇન્સની પ્રતિક્રિયા
આ દુર્ઘટના બદ ભારત સરકારે તાત્કાલિક તપાસના આદેશ આપ્યા છે. PM મોદીએ શોક વ્યક્ત કરતાં ટ્વીટ  કર્યું, "અમદાવાદ વિમાન દુર્ઘટનાથી દુ:ખી છું. પીડિત પરિવારોની સાથે મારી સંવેદનાઓ છે." એર ઇન્ડિયાએ પણ એક નિવેદન જારી કરીને દુખ વ્યક્ત કર્યું અને પીડિત પરિવારોને નાણાકીય સહાયની જાહેરાત કરી.
એર ઇન્ડિયાએ જણાવ્યું, "અમે તપાસ એજન્સીઓ સાથે સંપૂર્ણ સહકાર આપી રહ્યા છીએ અને પીડિત પરિવારોને દરેક શક્ય મદદ પૂરી પાડવા પ્રતિબદ્ધ છીએ."

બોઇંગ પર વિવાદ
બોઇંગ ડ્રીમલાઇનરની સલામતી અંગે અગાઉ પણ સવાલો ઉઠી ચૂક્યા છે. X પરની કેટલીક પોસ્ટ્સમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે બોઇંગના વિમાનોમાં 6000થી વધુ દુર્ઘટનાઓ નોંધાઈ છે, જેમાં 9000થી વધુ મોત થયા છે. જોકે, આ આંકડાઓની સત્યતા પર હજી સ્પષ્ટતા જરૂરી છે, કારણ કે આ માહિતી અધૂરી હોઈ શકે છે.
બોઇંગે એક નિવેદન જાહેર કરીને જણાવ્યું, "અમે અમદાવાદ દુર્ઘટનાથી દુ:ખી છીએ અને ભારતીય તપાસ એજન્સીઓને સંપૂર્ણ સહાય પૂરી પાડી રહ્યા છીએ."

આગળ શું?
બ્લેક બોક્સના ડેટાનું વિશ્લેષણ થયા બાદ દુર્ઘટનાનું ચોક્કસ કારણ જાણી શકાશે. આ ઘટનાએ ભારતીય નાગરિક ઉડ્ડયન ક્ષેત્રે સલામતીના માપદંડોને વધુ મજબૂત કરવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂક્યો છે. DGCA અને અન્ય એજન્સીઓ આ દિશામાં કડક પગલાં લઈ રહી છે.
આ દુર્ઘટના એક દુ:ખદ યાદગીરી બની રહેશે, પરંતુ તેનાથી મળેલા પાઠ ભવિષ્યમાં આવી ઘટનાઓ રોકવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે. પીડિત પરિવારો પ્રત્યે સંવેદના વ્યક્ત કરીએ છીએ અને આશા રાખીએ છીએ કે તપાસ ટૂંક સમયમાં સત્ય બહાર લાવશે.