વિશ્વમાં ચાલી રહેલા જીઓપોલિટિકલ તણાવનો પ્રભાવ હવે રોજિંદા જીવનની જરૂરિયાતો સુધી પહોંચી ગયો છે. Iran, Israel અને United States વચ્ચે ચાલી રહેલા સંઘર્ષનો સીધો અસર હવે ભારતમાં બોટલ પાણીના ભાવ પર જોવા મળી રહ્યો છે. Bisleri સહિત અનેક બ્રાન્ડ્સે પોતાના પ્રોડક્ટ્સ મોંઘા કર્યા છે.
શું છે સમગ્ર મામલો?
મિડલ ઈસ્ટમાં ચાલી રહેલા સંઘર્ષને હવે બે મહિના થઈ ગયા છે અને તેનો પ્રભાવ વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઇન પર સતત વધતો જઈ રહ્યો છે. ખાસ કરીને Strait of Hormuz માં અવરોધ ઉભા થવાથી કાચા તેલની સપ્લાય પર મોટો પ્રભાવ પડ્યો છે.
આના કારણે:
ક્રૂડ ઓઈલના ભાવ વધ્યા
ઈંધણ ખર્ચ વધ્યો
વિવિધ ઉદ્યોગોમાં ઉત્પાદન ખર્ચ વધ્યો
હવે તેનો સીધો અસર બોટલ પાણીના સેક્ટર પર પણ જોવા મળી રહ્યો છે.
Bisleri સહિત બ્રાન્ડ્સે વધાર્યા ભાવ
તાજેતરમાં Bisleriએ પોતાના પાણીના ભાવમાં આશરે 11%નો વધારો કર્યો છે.
12 બોટલના એક બોક્સ પર ₹24નો વધારો
પ્રતિ લિટર પાણીની કિંમત લગભગ ₹20 સુધી પહોંચી
આ ઉપરાંત Bailley અને Clear Premium Water જેવા બ્રાન્ડ્સે પણ પોતાના ભાવ વધાર્યા છે.
કેમ વધી રહ્યા છે પાણીના ભાવ?
બોટલ પાણીના ભાવ વધારાનો મુખ્ય કારણ કાચા તેલ સાથે જોડાયેલું છે.
PET બોટલ બનાવવા માટે પોલિમરનો ઉપયોગ થાય છે
આ પોલિમર કાચા તેલમાંથી બનાવવામાં આવે છે
યુદ્ધના કારણે:
પોલિમર ભાવમાં 50% સુધીનો વધારો
પ્લાસ્ટિક રેઝિન ₹115 થી વધીને ₹180 પ્રતિ કિલો
PET પેકેજિંગનો ઉપયોગ ફક્ત પાણીમાં જ નહીં, પણ:
ફૂડ ડિલિવરી
દવાઓ
કોસ્મેટિક્સમાં પણ થાય છે, તેથી તેની કિંમત વધવાથી અનેક ઉદ્યોગો પ્રભાવિત થાય છે.
ઉદ્યોગ પર શું અસર પડી?
પેકેજિંગ ખર્ચમાં વધારાને લઈને ઉદ્યોગમાં ભારે દબાણ છે.
છેલ્લા 15 દિવસમાં પેકેજિંગ મટીરિયલ 70% સુધી મોંઘું થયું
સપ્લાય ચેઇનમાં અવરોધ
ઉત્પાદન ખર્ચમાં વધારો
આ કારણે કંપનીઓને મજબૂરીમાં ગ્રાહકો પર ભાર મૂકવો પડી રહ્યો છે.
ભારત માટે કેમ ચિંતાજનક છે?
ભારતમાં પીવાના શુદ્ધ પાણીની સમસ્યા પહેલેથી જ ગંભીર છે.
એક અભ્યાસ મુજબ:
15% શહેરી પરિવારો બોટલ પાણી પર નિર્ભર
6% ગ્રામિણ પરિવારો પણ બોટલ પાણી વાપરે છે
ઉપરાંત, અંદાજે 70% ભૂગર્ભ પાણી પ્રદૂષિત છે, જેના કારણે બોટલ પાણીની જરૂરિયાત વધુ વધી જાય છે.
ઉત્પાદન પર પણ અસર
મહારાષ્ટ્રમાં બોટલ ઉત્પાદન સાથે જોડાયેલા ઉદ્યોગોમાં:
લગભગ 20% પ્લાન્ટ અસ્થાયી રીતે બંધ
કાચા માલની અછત
ઉત્પાદન ક્ષમતા ઘટી
આ પરિસ્થિતિ લાંબા ગાળે સપ્લાયને વધુ પ્રભાવિત કરી શકે છે.
