BH series number plate : આજના સમયમાં નોકરી કે વ્યવસાયના કારણે એક રાજ્યમાંથી બીજા રાજ્યમાં સ્થાનાંતરિત થવું ખૂબ જ સામાન્ય બાબત બની ગઈ છે. પરંતુ આ બદલાવ સાથે પોતાના વાહનને નવા રાજ્યમાં લઈ જવું અને ત્યાં તેનું ફરીથી રજીસ્ટ્રેશન કરાવવું એ એક અત્યંત જટિલ અને સમય માંગી લેતી પ્રક્રિયા હતી. વાહન માલિકોની આ જ મોટી પરેશાનીને દૂર કરવા માટે ભારત સરકાર દ્વારા એક ક્રાંતિકારી પગલું ભરવામાં આવ્યું છે, જેને આપણે 'BH સિરીઝ' અથવા 'ભારત સિરીઝ' નંબર પ્લેટ તરીકે ઓળખીએ છીએ. આ સિસ્ટમ હેઠળ વાહન ચાલકોને વારંવાર બદલાતા નિયમો અને ટેક્સની માથાકૂટમાંથી કાયમી મુક્તિ મળે છે.
નવી વ્યવસ્થાની જરૂરિયાત
ભૂતકાળમાં જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ પોતાના અંગત વાહનને લાંબા સમય (12 મહિનાથી વધુ) માટે અન્ય રાજ્યમાં લઈ જતી, ત્યારે મોટર વ્હીકલ એક્ટ મુજબ તેણે તે રાજ્યમાં વાહનનું નવું રજીસ્ટ્રેશન કરાવવું પડતું હતું. આ પ્રક્રિયામાં જૂના રાજ્યમાંથી નો-ઓબ્જેક્શન સર્ટિફિકેટ (NOC) લેવું, નવા રાજ્યમાં રોડ ટેક્સ ચૂકવવો અને ત્યારબાદ જૂના રાજ્યમાંથી ટેક્સ રિફંડ મેળવવા માટે ધક્કા ખાવા પડતા હતા. આ અસુવિધા અને સમયનો બગાડ રોકવા માટે જ સરકારે કેન્દ્રીય સ્તરે BH નંબર પ્લેટની સુવિધા શરૂ કરી છે.
BH નંબર પ્લેટ એટલે શું?
BH એટલે કે 'Bharat Series' (ભારત સિરીઝ) એ વાહન નોંધણીની એક વિશિષ્ટ અને કેન્દ્રીયકૃત પ્રણાલી છે. આ નંબર પ્લેટનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે, વાહન માલિક દેશના કોઈપણ રાજ્ય કે કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશમાં પોતાની નંબર પ્લેટ બદલ્યા વિના કે નવું રજીસ્ટ્રેશન કરાવ્યા વિના મુક્તપણે વાહન ચલાવી શકે છે. આ પ્લેટ સમગ્ર ભારતમાં માન્ય ગણાય છે, જેથી રાજ્ય બદલાતા જ ટ્રાફિક પોલીસના બિનજરૂરી પ્રશ્નો કે દંડનો સામનો કરવો પડતો નથી.
પેટ્રોલના વધતા ભાવ વચ્ચે મારુતિનો માસ્ટરસ્ટ્રોક!: 5 જૂને મારુતિ સુઝુકી આ ગાડી પરથી ઉઠાવશે પડદો
નંબર પ્લેટની અનન્ય ડિઝાઇન
BH સિરીઝની નંબર પ્લેટનો દેખાવ સામાન્ય પ્લેટો કરતાં થોડો અલગ હોય છે અને તેનું એક ખાસ ફોર્મેટ હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે: 26 BH 1234 AB. આ ફોર્મેટમાં શરૂઆતના પ્રથમ બે અંકો (જેમ કે 26) વાહનની નોંધણીનું વર્ષ દર્શાવે છે. ત્યારબાદ અંગ્રેજીમાં 'BH' લખેલું હોય છે જે ભારત સિરીઝ સૂચવે છે. તેની પછીના ચાર અંકો અને અંતિમ અક્ષરો વાહન પોર્ટલની કમ્પ્યુટર સિસ્ટમ દ્વારા આપમેળે જનરેટ કરવામાં આવે છે. આમાં વાહન માલિક પોતાની પસંદગીનો કે કોઈ ફેન્સી નંબર પસંદ કરી શકતા નથી.
કોને મળી શકે આ સુવિધા?
આ વિશેષ સુવિધા દરેક સામાન્ય નાગરિક માટે ઉપલબ્ધ નથી, કારણ કે આ પ્લેટ ખાસ કરીને બદલીપાત્ર (Transferable) નોકરી ધરાવતા લોકો માટે બનાવવામાં આવી છે. આ પ્લેટ મેળવવા માટે કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકારના તમામ કર્મચારીઓ, ભારતીય સેનાના જવાનો, જાહેર ક્ષેત્રના ઉપક્રમો (PSU) તેમજ સરકારી બેંકોના કર્મચારીઓ પાત્ર છે. આ ઉપરાંત ખાનગી કંપનીઓના એવા કર્મચારીઓ પણ અરજી કરી શકે છે કે જેમની કંપનીઓની ઓફિસ દેશના ઓછામાં ઓછા 4 કે તેથી વધુ રાજ્યોમાં આવેલી હોય. નોંધનીય છે કે, આ સુવિધા માત્ર કાર અને બાઇક જેવા અંગત (Private) વાહનો માટે જ છે, કોમર્શિયલ વાહનો માટે નહીં.
આર્થિક ફાયદા અને ટેક્સ માળખું
નિયમિત વાહન નોંધણી વખતે માલિકે 15 વર્ષનો રોડ ટેક્સ એકસાથે એડવાન્સમાં ચૂકવવો પડે છે, જે એક મોટો આર્થિક બોજ બને છે. તેની સરખામણીમાં BH નંબર પ્લેટમાં રોડ ટેક્સ દર બે વર્ષના હપ્તામાં ચૂકવવાનો હોય છે, જેથી શરૂઆતમાં મોટો ખર્ચ થતો નથી. આ ઉપરાંત, ડીઝલ વાહનો પર 2 ટકા વધારાનો ટેક્સ લાગે છે, જ્યારે ઇલેક્ટ્રિક વાહનો (EV) પર રોડ ટેક્સમાં 2 ટકાની ખાસ છૂટ આપવામાં આવે છે. વાહન 14 વર્ષ જૂનું થયા પછી, આ ટેક્સ દર વર્ષે વાર્ષિક ધોરણે ચૂકવવાનો રહે છે.
ભારતીય ઓટોમોબાઈલ ઇન્ડસ્ટ્રીમાં ટાટા મોટર્સ લાવશે મોટો બદલાવ!: પેટ્રોલ-ડીઝલના વધતા ભાવ વચ્ચે ટાટાની મોટી તૈયારી
અરજી કરવાની સરળ ઓનલાઇન રીત
જો તમે નવું વાહન ખરીદી રહ્યા છો, તો તમારે વાહન ખરીદતી વખતે જ ઓટોમોબાઈલ ડીલરને જણાવવું પડશે કે, તમારે BH સિરીઝની નંબર પ્લેટ જોઈએ છે. ખાનગી ક્ષેત્રના કર્મચારીઓએ પુરાવા તરીકે તેમની કંપની તરફથી મળેલું 'ફોર્મ 60' (Form 60) અને કંપનીનું ID કાર્ડ સબમિટ કરવું પડશે. ડીલર દ્વારા દસ્તાવેજોની ચકાસણી થયા બાદ જરૂરી ફી અને બે વર્ષનો રોડ ટેક્સ ઓનલાઇન ભરી શકાશે. આ પ્રક્રિયા પૂર્ણ થતાં જ 'VAHAN' પોર્ટલ દ્વારા આપમેળે BH નંબર જારી થઈ જશે.
