પાકિસ્તાની સેના માત્ર દેશની સુરક્ષા સુધી મર્યાદિત નથી, પણ દેશની રાજનીતિ, આર્થિક વ્યવસ્થા અને વિદેશ નીતિ પર પણ તેનો પ્રભાવ છે. ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચેના સંબંધોમાં જ્યારે તંગદિલી જોવા મળે છે, ત્યારે પાકિસ્તાની સેના એક એવા રૂપમાં પણ સામે આવે છે જ્યાં 'આતંક' અને 'સૈન્ય' વચ્ચેની રેખા લગભગ અદ્રશ્ય બની જાય છે. આ સંદર્ભમાં બે ખાસ યુનિટ્સ ચર્ચામાં રહે છે — BAT (બોર્ડર એક્શન ટીમ) અને SSG (સ્પેશિયલ સર્વિસિસ ગ્રુપ).
BAT: જ્યારે આતંક અને સેના મળીને હુમલો કરે છે
BAT (Border Action Team) એ પાકિસ્તાની સેના અને આતંકી સંગઠનોનું સંયુક્ત દળ છે. તેમાં SSG કમાન્ડોઝ ઉપરાંત લશ્કર-એ-તૈયબા અને જૈશ-એ-મોહમ્મદ જેવા આતંકી સંગઠનોના આતંકવાદીઓ પણ શામેલ હોય છે. BATના મુખ્ય કાર્યમાં સામેલ છે:
ભારતના સૈનિકો પર છુપાઈને હુમલા કરવા
પેટ્રોલિંગ પાર્ટી પર ઘાતકી હુમલો
શહીદ થયેલા સૈનિકોના મૃતદેહો સાથે નિર્દયતાથી વર્તવું
રાષ્ટ્રીય સુરક્ષાની ગુપ્ત માહિતી એકઠી કરવી
આ ટીમનું સમગ્ર સંચાલન પાકિસ્તાનની ગુપ્તચર એજન્સી ISI અને સેના દ્વારા થાય છે.
SSG: પાકિસ્તાનની 'બ્લેક યુનિટ'
SSG (Special Services Group) એ પાકિસ્તાની સેનાની સૌથી ખાસ અને રહસ્યમય કમાન્ડો યુનિટ છે. ભારતમાં NSG જેવી યુનિટ હોય છે, પણ SSG વધુ ગૂઢ અને આક્રમક રીતે ટ્રેઈન કરવામાં આવે છે. SSGની વિશેષતાઓમાં શામેલ છે:
ગુપ્ત હુમલાઓ
દુશ્મનના ક્ષેત્રમાં ઓપરેશન્સ
આતંકી નેટવર્કને ટેકો આપવો
BATમાં શામેલ રહીને ભારતીય સૈન્ય પર હુમલા કરવા
'આતંકીઓ માટે મોકળું મેદાન કેમ કહેવાય છે પાક સેના?
પાકિસ્તાની સેના પર વારંવાર આરોપ લાગતા રહે છે કે તે આતંકી સંગઠનોને આશરો આપે છે, તેમને ટ્રેનિંગ આપે છે અને હથિયારોથી પણ સજ્જ કરે છે. BAT અને SSG એ આ આરોપોના જીવતા જાગતા પુરાવા છે.
2013માં પુંછ સેક્ટરમાં ભારતીય સૈનિક હેમરાજ અને સુધાકર સિંહ સાથે BAT દ્વારા કરાયેલ બર્બરતા એ પાકિસ્તાનના 'સ્ટેટ સ્પોન્સર્ડ ટેરરિઝમ'નું ઉદાહરણ છે. આવા હુમલાઓ પછી પણ પાકિસ્તાન જવાબદારી લેતું નથી.
ભારત માટે કેમ છે BAT અને SSG ખતરો?
BAT અને SSG માત્ર બોર્ડર પર તૈનાત યુનિટ્સ નથી, પરંતુ ભારત સામે એક મનોવૈજ્ઞાનિક યુદ્ધનું શસ્ત્ર છે. તેમના ઉદ્દેશમાં શામેલ છે:
ભારતીય સૈન્યનું મનોબળ તોડી નાખવું
કાશ્મીર ખીણમાં અસ્થિરતા વધારવી
ઘૂસણખોરી અને આતંકવાદ વધારવો
તેઓ LOC (નિયંત્રણ રેખા) પર સતત તણાવ પેદા કરે છે અને ભારતના સુરક્ષાદળો માટે હંમેશા પડકારરૂપ બને છે.
પાકિસ્તાનની સેના કેવી રીતે છે અલગ?
પાકિસ્તાનમાં સેના માત્ર રક્ષા કરવા સુધી મર્યાદિત નથી. તે દેશની રાજકારણ, અર્થતંત્ર અને નીતિ પર પણ કાબુ રાખે છે. પાકિસ્તાની સેના "Fauji Foundation", "Shaheen Foundation" અને "Army Welfare Trust" જેવી સંસ્થાઓ દ્વારા અબજો ડોલર કમાય છે. તેના સેનાપ્રમુખો વડાપ્રધાન કરતાં વધુ શક્તિશાળી હોય છે. પરવેઝ મુશર્રફ કે જિયા-ઉલ-હક જેવા ઉદાહરણો દર્શાવે છે કે ત્યાં સૈન્ય તખ્તાપલટ સામાન્ય બાબત છે.
પાક સેના કેવી રીતે બની શક્તિશાળી?
પાકિસ્તાનની સ્થાપના પછીથી સેના એ પોતાને 'સંરક્ષક' તરીકે સ્થાપી. "ભારત હંમેશા ખતરો છે" એ દલીલના આધારે તેણે પોતાની શક્તિ વધારી.
અમેરિકાથી મળેલી સહાય અને હથિયારો
આતંકી સંગઠનોને ટેકો આપવો
કાશ્મીરમાં અસંગઠિત તત્વોને ટેકો આપવો
આ બધાથી પાકિસ્તાની સેના માત્ર એક રક્ષણાત્મક સંસ્થા નહીં રહી, પણ એક પ્રોક્સી વૉર મશીન બની ગઈ છે.
સારાંશરૂપે, BAT અને SSG જેવી યુનિટ્સ પાકિસ્તાનની તે ગેરકાયદેસર નીતિનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે, જેમાં આતંકવાદ અને સૈન્ય વચ્ચેની લાઇન ધૂંધળી બની ગઈ છે. ભારત માટે તેઓ એક સતત ચિંતાનો વિષય છે.






