ભારતીય અવકાશ એજન્સીએ ભારતના શુભાંશુ શુક્લા અને અન્ય ત્રણ અવકાશયાત્રીઓને ISS લઈ જતા રોકેટની મુખ્ય ફીડ લાઇનમાં તિરાડ શોધી કાઢ્યા બાદ લોન્ચ શેડ્યૂલ બદલાયો હતો. ISROના વડા વી નારાયણને કહ્યું કે જો મિશન આ સમસ્યા સાથે ચાલુ રહ્યું હોત તો તે એક વિનાશક નિષ્ફળતા સાબિત થયું હોત.
તેમણે કહ્યું કે આ તિરાડને કારણે Axiom-4 મિશન (X-4) એ જ મહિનાની 11 જૂનને બદલે 25 જૂન સુધી મુલતવી રાખવું પડ્યું. ઉસ્માનિયા યુનિવર્સિટીના દીક્ષાંત સમારોહને સંબોધતા નારાયણને શુભાંશુ શુક્લાની અવકાશ યાત્રા પહેલાની ઘટનાઓની વિગતો આપી અને કહ્યું કે યુએસના કેનેડી સ્પેસ સેન્ટરમાં કેમ્પ કરેલી ભારતીય અવકાશ સંશોધન સંગઠન (ISRO) ટીમને 10 જૂને રોકેટમાં ખામી વિશે ખબર પડી ત્યારબાદ ભારતીય વૈજ્ઞાનિકોએ આ મુદ્દાની વિગતવાર તપાસની માંગ કરી.
‘રોકેટને લીકેજ સાથે ઉડવામાં મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડ્યો હોત’
અવકાશ વિભાગના સચિવ નારાયણને જણાવ્યું હતું કે “કુલ ૧૪ પ્રશ્નો પૂછવામાં આવ્યા હતા અને કોઈ પણ પ્રશ્નનો સંતોષકારક જવાબ આપવામાં આવ્યો ન હતો જેમાં લીક ક્યાં હતું તે પણ સામેલ હતું. લીક ઓળખી શકાયું નથી. અમે સંપૂર્ણ સુધારાની માંગણી કરી હતી કારણ કે અમે સંપૂર્ણપણે સ્પષ્ટ હતા. હું 40 વર્ષથી તે ક્ષેત્રમાં કામ કરી રહ્યો છું તેથી મને ખબર છે કે જો રોકેટ લીકેજ સાથે ઉડે તો કઈ મુશ્કેલીઓ ઊભી થાય છે”.
‘ફીડ લાઇનમાં તિરાડને કારણે પ્રથમ પ્રક્ષેપણ રદ કરવામાં આવ્યું’
આ પછી ભારત સરકારની માંગ પર ભારતીય ટીમે એક નોંધ રજૂ કરી અને સમગ્ર લીકેજ સમસ્યાનું નિરાકરણ કરવામાં આવ્યું. તેમણે કહ્યું કે ભારતીય વૈજ્ઞાનિકોએ નિરીક્ષણ કર્યા પછી અને મુખ્ય ફીડ લાઇનમાં તિરાડ મળી આવ્યા પછી 11 જૂને નિર્ધારિત પ્રથમ પ્રક્ષેપણ રદ કરવામાં આવ્યું હતું.
‘અવકાશયાત્રીઓએ તેમનું મિશન સુરક્ષિત રીતે પૂર્ણ કર્યું’
નારાયણને કહ્યું “જો રોકેટ (લિકેજ સાથે) ઉડાન ભરી હોત તો તે એક વિનાશક નિષ્ફળતા હોત. ભારતીયો ભારતીય શિક્ષણ પ્રણાલી અને ISROની તાલીમના આગ્રહને કારણે રોકેટને ઠીક કરવામાં આવ્યું હતું. આજે આપણે ફક્ત શુભાંશુ શુક્લા જ નહીં. પરંતુ તેમની સાથે ત્રણ વધુ આંતરરાષ્ટ્રીય અવકાશયાત્રીઓનું પણ સલામત મિશન પૂર્ણ કર્યું છે. શુભાંશુ શુક્લા રવિવારે (17 ઓગસ્ટ) વહેલી સવારે આંતરરાષ્ટ્રીય અવકાશ મથક (ISS) ની ઐતિહાસિક મુલાકાત પછી ભારત પરત ફર્યા. દિલ્હી એરપોર્ટ પર તેમનું ઉષ્માભર્યું સ્વાગત કરવામાં આવ્યું. શુક્લા એક્સિઓમ-4 ખાનગી અવકાશ મિશનનો ભાગ હતા જે 25 જૂને ફ્લોરિડાથી ઉડાન ભરી હતી અને 26 જૂને ISS પર પહોંચી હતી. તેઓ 15 જુલાઈએ ત્રણ અન્ય અવકાશયાત્રીઓ પેગી વ્હિટસન (યુએસએ) સ્લેવોજ ઉઝનાન્સ્કી-વિસ્નીવસ્કી (પોલેન્ડ) અને ટિબોર કાપુ (હંગેરી) સાથે પૃથ્વી પર પાછા ફર્યા હતા.
