Deadline Alert: નાણાકીય વર્ષ 2025-26 પૂર્ણ થવાને હવે ગણતરીના દિવસો જ બાકી રહ્યા છે. આગામી 1લી એપ્રિલ 2026થી દેશમાં અનેક નાણાકીય નિયમો બદલાવા જઈ રહ્યા છે, જેની સીધી અસર સામાન્ય માણસના ખિસ્સા અને બચત પર પડશે. જો તમે સમયસર તમારા રોકાણ અને ટેક્સ પ્લાનિંગ સાથે જોડાયેલા કાર્યો પૂર્ણ નહીં કરો, તો તમારે માત્ર દંડ જ નહીં પરંતુ ટેક્સમાં મળતી મોટી છૂટછાટ પણ ગુમાવવી પડી શકે છે. ખાસ કરીને PPF, NPS અને સુકન્યા સમૃદ્ધિ જેવી સરકારી યોજનાઓમાં લઘુત્તમ રોકાણની મર્યાદા જાળવી રાખવી અત્યંત અનિવાર્ય છે.
સરકાર દ્વારા ટેક્સ સેવિંગ અને દસ્તાવેજોના અપડેશન માટે 31 માર્ચને છેલ્લી તારીખ તરીકે નિર્ધારિત કરવામાં આવી છે. જો આ સમયમર્યાદા ચૂકી જશો, તો તમારા બેંકિંગ વ્યવહારો અટકી શકે છે અથવા તમારું ડિમેટ એકાઉન્ટ ફ્રીઝ થઈ શકે છે. જૂની ટેક્સ વ્યવસ્થા (Old Tax Regime) પસંદ કરનારા કરદાતાઓ માટે કલમ 80C હેઠળ ₹1.5 લાખ સુધીની છૂટ મેળવવાનો આ છેલ્લો મોકો છે. ચાલો વિગતવાર જાણીએ તે 5 મોટા ફેરફારો વિશે જે તમારી નાણાકીય સ્થિતિને અસર કરશે.
1. PPF અને સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજનામાં લઘુત્તમ રોકાણ
જો તમે પબ્લિક પ્રોવિડન્ટ ફંડ (PPF) કે સુકન્યા સમૃદ્ધિ યોજના (SSY) માં ખાતું ધરાવો છો, તો દર વર્ષે તેમાં ન્યૂનતમ રકમ જમા કરાવવી ફરજિયાત છે. PPF માટે વર્ષે ઓછામાં ઓછા ₹500 અને સુકન્યા સમૃદ્ધિ માટે ₹250 જમા કરાવવા પડે છે. જો તમે 31 માર્ચ સુધીમાં આ રકમ જમા નહીં કરો, તો તમારું ખાતું 'ડિફોલ્ટ' કેટેગરીમાં જતું રહેશે અને તેને ફરીથી સક્રિય કરવા માટે પેનલ્ટી (દંડ) ભરવો પડશે.
2. નેશનલ પેન્શન સિસ્ટમ (NPS) માં યોગદાન
રિટાયરમેન્ટ પ્લાનિંગ માટે NPS એક ઉત્તમ વિકલ્પ છે. ઇન્કમ ટેક્સ એક્ટની કલમ 80CCD (1B) હેઠળ કરદાતાઓ ₹50,000 ના વધારાના રોકાણ પર ટેક્સમાં છૂટ મેળવી શકે છે. તમારા ટિયર-1 એકાઉન્ટને સક્રિય રાખવા માટે નાણાકીય વર્ષમાં ઓછામાં ઓછું ₹1,000 નું રોકાણ જરૂરી છે. 31 માર્ચ પછી ટેક્સ બચાવવાની આ તક તમે ગુમાવી શકો છો.
3. પાન-આધાર લિંકિંગ અને KYC અપડેટ
સરકારે પાન કાર્ડને આધાર સાથે લિંક કરવું ફરજિયાત બનાવ્યું છે. આ ઉપરાંત, જો તમારી બેંકિંગ સ્કીમ કે વીમા પૉલિસીમાં KYC પેન્ડિંગ હોય, તો તેને તાત્કાલિક પૂર્ણ કરો. અપડેટેડ દસ્તાવેજો ન હોવાના કિસ્સામાં તમારા બેંકિંગ ટ્રાન્ઝેક્શન અટકી શકે છે અને શેરબજારમાં રોકાણ માટે વપરાતું ડિમેટ એકાઉન્ટ પણ ફ્રીઝ થઈ શકે છે.
4. જૂની ટેક્સ રિજીમમાં રોકાણ અને પુરાવા
જે લોકો હજુ પણ જૂની ટેક્સ વ્યવસ્થામાં છે, તેમના માટે કલમ 80C હેઠળ ₹1.5 લાખ સુધીની ટેક્સ છૂટ મેળવવાની આ છેલ્લી તક છે. આમાં LIC, ELSS મ્યુચ્યુઅલ ફંડ, 5 વર્ષની FD અને બાળકોની ટ્યુશન ફીનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત, કલમ 80D હેઠળ હેલ્થ ઇન્શ્યોરન્સનું પ્રીમિયમ ભરીને વધારાનો ટેક્સ બચાવી શકાય છે. આ તમામ રોકાણના પુરાવા (Investment Proof) 31 માર્ચ સુધીમાં સબમિટ કરવા પક્કા કરો.
5. હોમ લોન રિપેમેન્ટ અને પ્રી-પેમેન્ટ
હોમ લોન લેનારાઓ માટે માર્ચ મહિનો ખૂબ મહત્વનો છે. હોમ લોનના પ્રિન્સિપલ (મુદલ) પર સેક્શન 80C અને વ્યાજ પર સેક્શન 24(b) હેઠળ છૂટ મળે છે. જો તમારી પાસે વધારાનું ફંડ હોય, તો માર્ચ પૂરો થતા પહેલા થોડું પ્રી-પેમેન્ટ કરીને તમે વ્યાજનો બોજ ઘટાડી શકો છો અને ચાલુ વર્ષના ટેક્સ ડિડક્શનનો લાભ લઈ શકો છો.
