પહેલગામ હુમલા બાદ સરકાર એકશનમાં : અમિત શાહે અચાનક જ તમામ મુખ્યમંત્રીઓને ફોન લગાવ્યા

કેન્દ્રીય ગૃહ પ્રધાન અમિત શાહે શુક્રવારે તમામ રાજ્યોના મુખ્યમંત્રીઓ સાથે ફોન પર વાત કરી. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, શાહે મુખ્ય પ્રધાનોને તેમના સંબંધિત રાજ્યોમાં રહેતા પાકિસ્તાની નાગરિકોની ઓળખ કરવા અને તેમના તાત્કાલિક પરત ફરવાની ખાતરી કરવા નિર્દેશ આપ્યો હતો. પહેલગામ આતંકી હુમલા બાદ ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે વધી રહેલા તણાવની પૃષ્ઠભૂમિમાં આ પગલું લેવામાં આવ્યું છે જેણે સમગ્ર દેશને હચમચાવી દીધો હતો. શું આ ક્રિયા કોઈ મોટા પગલા તરફ ઈશારો કરે છે?

ગૃહ પ્રધાન અમિત શાહે મુખ્ય પ્રધાનોને કડક સૂચના આપી હતી કે તમામ પ્રકારના વિઝા તાત્કાલિક અસરથી રદ કરવામાં આવી રહ્યા છે અને પાકિસ્તાની નાગરિકોને શક્ય તેટલી વહેલી તકે તેમના દેશમાં પાછા મોકલવા પગલાં લેવામાં આવે. દરમિયાન આજે સાંજે ગૃહમંત્રી તેમના નિવાસસ્થાને સિંધુ જળ સંધિને સ્થગિત કરવાને લઈને મહત્વની બેઠક યોજવાના છે. આ બેઠકમાં જળ ઉર્જા મંત્રી સીઆર પાટીલ અને અન્ય વરિષ્ઠ સરકારી અધિકારીઓ પણ હાજરી આપશે.

બેઠકોનો દૌર

સુરક્ષા અંગેની કેબિનેટ સમિતિ (CCS)ની બેઠક (23 એપ્રિલ):

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીની અધ્યક્ષતામાં 23 એપ્રિલે નવી દિલ્હીમાં CCSની ઉચ્ચ-સ્તરીય બેઠક યોજાઈ હતી. જેમાં ગૃહમંત્રી અમિત શાહ, સંરક્ષણ મંત્રી રાજનાથ સિંહ, વિદેશ મંત્રી એસ જયશંકર, રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર અજીત ડોભાલ અને અન્ય વરિષ્ઠ અધિકારીઓએ ભાગ લીધો હતો. બેઠકમાં પહેલગામ હુમલા બાદ સુરક્ષાની સ્થિતિની સમીક્ષા કરવામાં આવી હતી અને સિંધુ જળ સંધિને સ્થગિત કરવા અને અટારી-વાઘા બોર્ડર ક્રોસિંગને બંધ કરવા સહિત પાકિસ્તાન સામે કડક પગલાં લેવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો.

હાઈ કમિશન અને રાજદ્વારી કાર્યવાહી (23 એપ્રિલની રાત):

સીસીએસની બેઠક બાદ તે જ રાત્રે વિદેશ સચિવ વિક્રમ મિસરીએ પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં ઘણા મોટા નિર્ણયોની જાહેરાત કરી હતી. નવી દિલ્હીમાં પાકિસ્તાન હાઈ કમિશનના સંરક્ષણ, નૌકા અને હવાઈ સલાહકારોને પર્સોના નોન ગ્રેટા જાહેર કરવામાં આવ્યા હતા અને એક અઠવાડિયાની અંદર ભારત છોડવાનો આદેશ આપવામાં આવ્યો હતો. ભારતે ઈસ્લામાબાદ ખાતેના તેના હાઈ કમિશનમાંથી તેના સંરક્ષણ સલાહકારોને પાછા ખેંચવાનો પણ નિર્ણય લીધો છે. બંને દેશોના હાઈ કમિશનમાં અધિકારીઓની સંખ્યા 55થી ઘટાડીને 30 કરવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો હતો.

રાષ્ટ્રપતિને બ્રિફિંગ (24 એપ્રિલ):

24 એપ્રિલના રોજ, ગૃહ પ્રધાન અમિત શાહ અને વિદેશ પ્રધાન એસ. જયશંકર રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુને મળ્યા હતા અને તેમને પહેલગામ હુમલા અને સરકાર દ્વારા લેવામાં આવેલા પગલાં વિશે માહિતી આપી હતી. આ દરમિયાન રાષ્ટ્રપતિને ભારત અને પાકિસ્તાન વચ્ચે વધી રહેલા તણાવ અને લેવામાં આવેલા રાજદ્વારી પગલાં વિશે વિગતવાર માહિતી આપવામાં આવી હતી.

સર્વપક્ષીય બેઠક (24 એપ્રિલની સાંજે):

24 એપ્રિલની સાંજે કેન્દ્ર સરકારે સંરક્ષણ પ્રધાન રાજનાથ સિંહની અધ્યક્ષતામાં સર્વપક્ષીય બેઠક બોલાવી હતી. આ બેઠકમાં અમિત શાહ પણ હાજર રહ્યા હતા. બેઠકમાં પહેલગામ હુમલાની ચર્ચા કરવામાં આવી હતી અને તમામ પક્ષોએ એકતા દર્શાવી હતી અને સરકારના નિર્ણયોને સમર્થન આપ્યું હતું. કોંગ્રેસના પ્રમુખ મલ્લિકાર્જુન ખડગે અને AIMIMના વડા અસદુદ્દીન ઓવૈસી જેવા નેતાઓએ પણ બેઠકમાં હાજરી આપી હતી અને સરકારના પગલાંની પ્રશંસા કરી હતી, જોકે સુરક્ષાની ખામીઓ પર પ્રશ્નો ઉઠાવવામાં આવ્યા હતા.

ભારતે સિંધુ જળ સંધિ સ્થગિત કરી

સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, ભારતે પાકિસ્તાનને સિંધુ જળ સંધિને સ્થગિત કરવાની ઔપચારિક રીતે લેખિત સૂચના આપી છે. જલ શક્તિ મંત્રાલયના સચિવ દેવશ્રી મુખર્જીએ પાકિસ્તાનના જળ સંસાધન મંત્રાલયના સચિવ સૈયદ અલી મુર્તઝાને પત્ર દ્વારા આ નિર્ણયની જાણકારી આપી હતી. પત્રમાં કહેવામાં આવ્યું છે કે સંધિના ઘણા મૂળભૂત પાસાઓ બદલાયા છે, જેના કારણે તેની શરતો પર પુનર્વિચાર કરવો જરૂરી બની ગયું છે. તેમાં વસ્તી પરિવર્તન, સ્વચ્છ ઉર્જા વિકસાવવાની જરૂરિયાત અને પાણીની વહેંચણી સંબંધિત અન્ય પરિબળોનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો. પત્રમાં એ પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે કે કોઈપણ સંધિનો અમલ સારા ઈરાદા સાથે થવો જોઈએ પરંતુ પાકિસ્તાન જમ્મુ-કાશ્મીરમાં સીમાપાર આતંકવાદને પ્રોત્સાહન આપી રહ્યું છે.

22 એપ્રિલે પહેલગામના બૈસારન મેડોવમાં આતંકવાદી હુમલા પછી સમગ્ર કાર્યવાહી શરૂ થઈ હતી, જેમાં 25 ભારતીયો અને એક નેપાળી નાગરિકે જીવ ગુમાવ્યો હતો, જ્યારે અન્ય ઘણા લોકો ઘાયલ થયા હતા. આ હુમલાથી ભારત-પાકિસ્તાનના સંબંધોમાં નવો તણાવ ઉભો થયો છે, જે બાદ ભારતે અનેક કડક પગલાં લીધા છે.