3 જુલાઈથી શરૂ થનારી પવિત્ર અમરનાથ યાત્રાને લઈને કેન્દ્ર સરકાર અને જમ્મુ-કાશ્મીર પ્રશાસને અત્યાર સુધીની સૌથી મોટી અને અત્યાધુનિક સુરક્ષા વ્યવસ્થા ગોઠવી છે. આ વર્ષે પ્રથમ વખત યાત્રા માર્ગ પર મોટા પાયે Facial Recognition System (FRS) કેમેરા લગાવવામાં આવ્યા છે, જે વોન્ટેડ આતંકવાદીઓ અને શંકાસ્પદ લોકોની ઓળખ કરીને તરત જ કંટ્રોલ રૂમમાં એલર્ટ મોકલશે. આતંકવાદી ખતરાને ધ્યાનમાં રાખીને યાત્રા રૂટ પર એક લાખથી વધુ સુરક્ષા જવાનો, NSG કમાન્ડો, ડ્રોન સર્વેલન્સ, એન્ટી-ડ્રોન સિસ્ટમ અને RFID ટ્રેકિંગ જેવી વ્યવસ્થાઓ પણ કરવામાં આવી છે.
પ્રથમ વખત Facial Recognition કેમેરાથી આતંકીઓની ઓળખ થશે
આ વર્ષે અમરનાથ યાત્રાની સુરક્ષામાં સૌથી મોટો ફેરફાર Facial Recognition System છે. સમગ્ર યાત્રા માર્ગ પર 500થી વધુ CCTV કેમેરા લગાવવામાં આવ્યા છે, જેમાં મોટી સંખ્યામાં FRS કેમેરાનો સમાવેશ થાય છે. આ કેમેરામાં જમ્મુ-કાશ્મીરમાં સક્રિય અને વોન્ટેડ આતંકવાદીઓના ફોટોગ્રાફ અને અન્ય માહિતી પહેલેથી જ અપલોડ કરવામાં આવી છે. જો કોઈ શંકાસ્પદ વ્યક્તિ યાત્રા રૂટ પર દેખાશે તો કેમેરા તરત જ તેની ઓળખ કરીને કંટ્રોલ રૂમમાં એલર્ટ મોકલશે. ત્યારબાદ નજીકમાં તૈનાત સુરક્ષા દળો તરત જ કાર્યવાહી કરી શકશે. આ ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ અમરનાથ યાત્રામાં પ્રથમ વખત મોટા પાયે કરવામાં આવી રહ્યો છે.
એક લાખથી વધુ સુરક્ષા જવાનો રહેશે તૈનાત
કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયે યાત્રા દરમિયાન સુરક્ષા માટે અત્યાર સુધીની સૌથી મોટી ફોર્સ તૈનાત કરવાનો નિર્ણય લીધો છે. CRPF, BSF, ITBP, CISF અને SSB સહિત વિવિધ કેન્દ્રીય અર્ધલશ્કરી દળોની 670 કંપનીઓમાંથી આશરે 70 હજાર જવાનો ફરજ પર રહેશે. તેમની સાથે જમ્મુ-કાશ્મીર પોલીસ, NSG કમાન્ડો અને અન્ય સુરક્ષા એજન્સીઓને ઉમેરવામાં આવતા કુલ સંખ્યા એક લાખથી પણ વધુ થઈ જાય છે. યાત્રાના દરેક સંવેદનશીલ સ્થળે સુરક્ષા વધારી દેવામાં આવી છે.
1 જુલાઈથી સમગ્ર રૂટ રહેશે No Fly Zone
યાત્રા શરૂ થાય તે પહેલાં જ સુરક્ષાને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે 1 જુલાઈથી સમગ્ર યાત્રા રૂટને No Fly Zone જાહેર કરવામાં આવ્યો છે. યાત્રા પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી આ વિસ્તારમાં કોઈપણ પ્રકારના હેલિકોપ્ટર અથવા અન્ય ઉડ્ડયન સાધનોને ઉડાન ભરવાની મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. સુરક્ષા એજન્સીઓનું માનવું છે કે આ નિર્ણયથી સંભવિત હવાઈ જોખમોને અટકાવવામાં મદદ મળશે.
સતત થઈ રહી છે સુરક્ષા સમીક્ષા
અમરનાથ યાત્રાની સુરક્ષા વ્યવસ્થાની દેખરેખ કેન્દ્રીય ગૃહમંત્રી અમિત શાહથી લઈને જમ્મુ-કાશ્મીરના લેફ્ટનન્ટ ગવર્નર મનોજ સિંહા, DGP નલિન પ્રભાત અને અન્ય વરિષ્ઠ અધિકારીઓ કરી રહ્યા છે. નિયમિત રીતે સુરક્ષા સમીક્ષા બેઠકો યોજાઈ રહી છે. હોટલો, ગેસ્ટ હાઉસ, ભાડાના મકાનો અને અન્ય સંવેદનશીલ સ્થળોએ પણ સઘન તપાસ કરવામાં આવી રહી છે જેથી કોઈ શંકાસ્પદ વ્યક્તિ યાત્રા પહેલા વિસ્તારમાં પ્રવેશી ન શકે.
ત્રણ સ્તરની સુરક્ષા વ્યવસ્થા
આ વર્ષે પહલગામ અને બાલટાલ એમ બંને યાત્રા માર્ગો પર Three Layer Security ગોઠવવામાં આવી છે. બેઝ કેમ્પ, ટ્રાન્ઝિટ કેમ્પ, યાત્રી નિવાસ, નેશનલ હાઈવે અને સમગ્ર યાત્રા રૂટ પર અલગ-અલગ સુરક્ષા કવચ તૈયાર કરવામાં આવ્યું છે. યાત્રા માર્ગની બંને બાજુ લગભગ ત્રણ કિલોમીટર સુધી સુરક્ષા દળો સતત પેટ્રોલિંગ કરશે. ચકાસણી વિના કોઈપણ વ્યક્તિને સંવેદનશીલ વિસ્તારમાં પ્રવેશ આપવામાં આવશે નહીં.
RFID અને QR Codeથી થશે દરેકની ઓળખ
માત્ર યાત્રાળુઓ જ નહીં પરંતુ પોની માલિકો, પીઠ્ઠૂ, ટેક્સી ઓપરેટરો, દુકાનદારો અને ફોટોગ્રાફરો સહિત યાત્રાળુઓને સેવા આપતા તમામ લોકો માટે રિયલ-ટાઈમ વેરિફિકેશન સિસ્ટમ તૈયાર કરવામાં આવી છે. દરેકને RFID અને QR Code આધારિત ઓળખ કાર્ડ આપવામાં આવશે. આ વ્યવસ્થાથી સુરક્ષા એજન્સીઓ કોઈપણ વ્યક્તિની ઓળખ અને હિલચાલ પર સતત નજર રાખી શકશે. સાથે જ યાત્રાળુઓની રિયલ-ટાઈમ લોકેશન પણ જાણી શકાશે, જેથી કોઈપણ ઇમરજન્સી સમયે ઝડપથી મદદ પહોંચાડી શકાય.
ડ્રોન સર્વેલન્સ અને 28 વોચ ટાવરથી રહેશે સતત નજર
યાત્રા માર્ગ પર કુલ 28 વોચ ટાવર ઉભા કરવામાં આવ્યા છે, જ્યાંથી સુરક્ષા દળો સતત નજર રાખશે. આ ઉપરાંત Drone Surveillance અને Anti-Drone System પણ કાર્યરત રહેશે જેથી કોઈપણ શંકાસ્પદ હવાઈ ગતિવિધિ પર તરત કાર્યવાહી કરી શકાય. થોડા દિવસો પહેલાં NSG કમાન્ડોએ સમગ્ર વિસ્તારમાં Mock Drill યોજીને સુરક્ષા વ્યવસ્થાની ચકાસણી પણ કરી હતી.
