અમદાવાદ: દર ઉનાળે અમદાવાદનું તાપમાન 45 ડિગ્રીને પાર કરી જાય છે, ત્યારે ગરમીથી બચવા માટે અમદાવાદીઓ હવે સ્માર્ટ સોલ્યુશન્સ અપનાવી રહ્યા છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી શહેરમાં 'કૂલ રૂફ' (Cool Roof) ટેકનોલોજીનો ટ્રેન્ડ ખૂબ જ તેજીથી વધી રહ્યો છે. માત્ર સરકારી ઈમારતો જ નહીં, પણ સામાન્ય મધ્યમ વર્ગના પરિવારો પણ પોતાના ઘરના ધાબા પર આ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરી રહ્યા છે. આ ટેકનોલોજી ન માત્ર ઘરનું તાપમાન ઘટાડે છે, પરંતુ વીજળીના બિલમાં પણ મોટો ઘટાડો કરવામાં મદદરૂપ સાબિત થઈ રહી છે.
શું છે આ 'કૂલ રૂફ' ટેકનોલોજી?
કૂલ રૂફ એ એવી ટેકનોલોજી છે જેમાં ઘરના ધાબા અથવા છત પર ખાસ પ્રકારના સફેદ કેમિકલ કોટિંગ, રિફ્લેક્ટિવ પેઇન્ટ અથવા સ્પેશિયલ ટાઇલ્સ લગાવવામાં આવે છે. સામાન્ય રીતે સિમેન્ટનું ધાબું સૂર્યના કિરણોને શોષી લે છે અને રાત્રે ગરમી બહાર કાઢે છે, જેને કારણે ઘર ગરમ રહે છે. પરંતુ કૂલ રૂફ સૂર્યના કિરણોને 80% થી 90% સુધી પરાવર્તિત (Reflect) કરી દે છે, જેથી ધાબું ગરમ થતું નથી.
તાપમાનમાં 3 થી 5 ડિગ્રીનો ઘટાડો
નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, જો ઘરની છત પર કૂલ રૂફિંગ કરવામાં આવે તો ઘરની અંદરનું તાપમાન કુદરતી રીતે જ 3 થી 5 ડિગ્રી સેલ્સિયસ જેટલું ઘટી શકે છે. જે ઘરોમાં એસી કે કૂલર નથી, ત્યાં આ ટેકનોલોજી આશીર્વાદરૂપ સાબિત થાય છે. વળી, એસી ધરાવતા ઘરોમાં ઓછી ગરમીને કારણે એસી પર લોડ ઓછો પડે છે, પરિણામે વીજળીના વપરાશમાં 20% થી 25% સુધીનો બચત થઈ શકે છે.
AMCનો 'કૂલ રૂફ' પ્રોજેક્ટ અને જાગૃતિ
અમદાવાદ મ્યુનિસિપલ કોર્પોરેશન (AMC) દ્વારા પણ હીટ એક્શન પ્લાન અંતર્ગત ગરીબ અને મધ્યમ વર્ગના વિસ્તારોમાં 'કૂલ રૂફ'ને પ્રોત્સાહન આપવામાં આવી રહ્યું છે. સ્લમ વિસ્તારોમાં પતરાં પર સફેદ પેઇન્ટ લગાવીને ગરમીથી રાહત આપવાના પ્રયોગો સફળ રહ્યા છે. હવે સોસાયટીઓમાં પણ લોકો લિક્વિડ મેમ્બ્રેન અને ચાઇના મોઝેક ટાઇલ્સનો આગ્રહ રાખી રહ્યા છે.
પર્યાવરણ અને ખિસ્સા બંને માટે ફાયદાકારક
કૂલ રૂફ ટેકનોલોજી લાંબા ગાળે ખૂબ જ સસ્તી પડે છે. એકવાર ખર્ચ કર્યા પછી તે વર્ષો સુધી ઘરને ઠંડુ રાખે છે અને મેન્ટેનન્સ પણ ઓછું માંગે છે. ગ્લોબલ વોર્મિંગના સમયમાં જ્યારે 'અર્બન હીટ આઇલેન્ડ'ની સમસ્યા વધી રહી છે, ત્યારે આ ટેકનોલોજી શહેરના એકંદર તાપમાનને નીચું રાખવામાં પણ મહત્વનો ભાગ ભજવી શકે છે.
