Waqf Act એક નવો જ વળાંક : સુપ્રીમ કોર્ટે હાઈકોર્ટ પાસેથી અભિપ્રાય લેવાનો કર્યો વિચાર

દેશમાં વકફ પ્રોપર્ટીને લઈને ચાલી રહેલો વિવાદ હવે સુપ્રીમ કોર્ટના દરવાજે પહોંચી ગયો છે. આજે આ મહત્વના કેસની સુનાવણી સુપ્રીમ કોર્ટની ત્રણ જજોની બેન્ચ કરી રહી છે. આ માત્ર કાનૂની મામલો નથી બની ગયો પરંતુ કરોડો લોકોની જમીન, આસ્થા અને અધિકારો સાથે જોડાયેલો પ્રશ્ન બની ગયો છે. આ કેસમાં મોટા વકીલો સામેલ છે, જેઓ કહી રહ્યા છે કે વકફ કાયદો બંધારણ મુજબ છે કે નહીં. આ સુનાવણી આવનારા સમયમાં દેશના ઘણા રાજ્યોમાં ચાલી રહેલા વકફ વિવાદની દિશા નક્કી કરી શકે છે, તેથી દરેકની નજર તેના પર છે.

સુપ્રીમ કોર્ટમાં વકફ કેસની સુનાવણી
વકફ સંબંધિત એક મહત્વપૂર્ણ અરજી પર આજે સુપ્રીમ કોર્ટમાં સુનાવણી થઈ રહી છે. આ મામલામાં કોર્ટે વકીલોને પૂછ્યું કે કોણ પહેલા તેમની દલીલ રજૂ કરશે. તેમજ બે મુખ્ય મુદ્દાઓ પર દલીલો સાંભળવા નિર્દેશ આપ્યો છે. પહેલા અંકમાં પૂછવામાં આવ્યું હતું કે શું આ કેસની સુનાવણી સુપ્રીમ કોર્ટ દ્વારા કરવામાં આવે કે પછી તેને હાઈકોર્ટમાં મોકલવામાં આવે. બીજા અંકમાં વકીલોને પૂછવામાં આવ્યું કે તેઓ શું દલીલ કરવા માગે છે.

સુનાવણીમાં જાણીતા વકીલ કપિલ સિબ્બલે સૌપ્રથમ પોતાની દલીલ રજૂ કરી હતી. તેમની સાથે અભિષેક સિંઘવી, રાજીવ ધવન, નિઝામ પાશા, રાકેશ દ્વિવેદી અને સીયુ સિંઘ જેવા વકીલો પણ કાયદા વિરુદ્ધ તેમની દલીલો રજૂ કરશે. કપિલ સિબ્બલે સેન્ટ્રલ વક્ફ કાઉન્સિલમાં અન્ય ધર્મના સભ્યો હોવા સામે દલીલ કરતા કહ્યું કે તે બંધારણની કલમ 26નું ઉલ્લંઘન કરે છે, જે ધાર્મિક બાબતોનું સંચાલન કરવાની સ્વતંત્રતા આપે છે.

કપિલ સિબ્બલની દલીલો અને વાંધો
સિબ્બલે નવા કાયદાની જોગવાઈઓ સામે પણ વાંધો વ્યક્ત કર્યો હતો. તેમણે કહ્યું કે નવો કાયદો જણાવે છે કે સંરક્ષિત સ્મારકોને વકફ તરીકે જાહેર કરવું ગેરકાયદેસર હશે, જેને તેઓ ખોટું માને છે. તેના પર CJI જસ્ટિસ સંજીવ ખન્નાએ કહ્યું કે જો તેને પ્રાચીન સ્મારક જાહેર કરતા પહેલા વકફ જાહેર કરવામાં આવે તો તેનાથી કોઈ ફરક નહીં પડે કારણ કે તે વકફ જ રહેશે. આ પછી કપિલ સિબ્બલે વકફ કાઉન્સિલ અને બોર્ડમાં બિન-મુસ્લિમોને સામેલ કરવા સામે પણ વાંધો ઉઠાવ્યો હતો કારણ કે અત્યાર સુધી આ માત્ર મુસ્લિમ સમુદાયના લોકો હતા. તેમણે કહ્યું કે આ નવો કાયદો 20 કરોડ લોકોની વિરુદ્ધ છે અને તે ધાર્મિક સ્વતંત્રતા પર સવાલો ઉભા કરે છે.

અભિષેક સિંઘવી અને અન્ય વકીલોની દલીલો
સુપ્રીમ કોર્ટે આ મુદ્દે વકીલો પાસેથી જવાબ માંગ્યો હતો અને કેસની સુનાવણી માટે સંભવિત માર્ગ પર વિચાર કર્યો હતો. જસ્ટિસ સંજીવ ખન્નાએ સુનાવણી દરમિયાન કહ્યું કે જ્યારે તેઓ દિલ્હી હાઈકોર્ટમાં હતા ત્યારે ત્યાં પણ વકફ પ્રોપર્ટીના મુદ્દા પર વિચાર કરવામાં આવ્યો હતો. અભિષેક મનુ સિંઘવીએ પણ આ અંગે પોતાની દલીલ આપી હતી અને યુઝર દ્વારા વકફની જોગવાઈને નાબૂદ કરવા પર સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. તેમણે કહ્યું કે દેશમાં 8 લાખ વકફ પ્રોપર્ટીમાંથી 4 લાખ પ્રોપર્ટી માત્ર ઉપયોગના આધારે વકફ બની છે અને મોટી સંખ્યામાં લોકો આ ફેરફારથી પ્રભાવિત થશે. ચીફ જસ્ટિસે આ સંદર્ભમાં કહ્યું કે તેમને કોઈ પણ રીતે એવું કહેવાની જરૂર નથી કે યુઝર દ્વારા વકફ હેઠળની મિલકતો ખોટી રીતે નોંધવામાં આવી હતી.

સુપ્રીમ કોર્ટના મંતવ્યો અને સોલિસિટર જનરલની દલીલો
સુપ્રીમ કોર્ટના ન્યાયાધીશોએ વકફના મુદ્દાના વિવિધ પાસાઓ પર વિચાર કર્યો. જસ્ટિસ સંજીવ ખન્નાએ કહ્યું કે ધર્મ, ખાસ કરીને દાન એ ઇસ્લામનો અભિન્ન અંગ છે અને સિબ્બલની દલીલ સ્વીકારી. આ દરમિયાન સોલિસિટર જનરલે પોતાનો પક્ષ રજૂ કરતા કહ્યું કે આ નવો કાયદો વિસ્તૃત ચર્ચા અને સંસદીય ચર્ચા બાદ પસાર કરવામાં આવ્યો છે અને આ કાયદો તમામ ધર્મોના અનુયાયીઓની આસ્થાને ધ્યાનમાં રાખીને બનાવવામાં આવ્યો છે. આ અંગે ટિપ્પણી કરતા જસ્ટિસ ખન્નાએ કહ્યું કે તેઓ આ મામલાને હાઈકોર્ટમાં પણ મોકલી શકે છે જેથી ત્યાંથી ચુકાદો મળી શકે, જે સુપ્રીમ કોર્ટને આ મુદ્દે નિર્ણય લેવામાં મદદ કરી શકે. આ મામલામાં વધુ સુનાવણી ચાલી રહી છે અને કોર્ટ તેનાથી સંબંધિત ઘણા મહત્વપૂર્ણ પાસાઓ પર વિચાર કરી રહી છે.