વિશ્વની સૌથી પ્રાચીન સભ્યતાઓમાં હડપ્પા એટલે કે સિંધુ ખીણની સભ્યતા અને સુમેરિયન સભ્યતાના નામ સામાન્ય રીતે આવે છે. જોકે, આવી ઘણી શોધો સામે આવી રહી છે જે સૂચવે છે કે આનાથી જૂની સંસ્કૃતિઓ પણ આ પૃથ્વી પર અસ્તિત્વ ધરાવે છે. હિંદ મહાસાગરમાંથી પણ આવી જ શોધ થઈ છે. હિંદ મહાસાગરમાં એક એવી સભ્યતા વિશે માહિતી મળી છે જે સિંધુ ખીણની સભ્યતા અને સુમેરિયન સભ્યતાઓ કરતાં સદીઓ જૂની હોઈ શકે છે. શક્ય છે કે માનવ સભ્યતાના મૂળ આપણી કલ્પના કરતાં ઘણા જૂના હોય.
તે 2 દાયકા પહેલા શોધાયું હતું
મળતી માહિતી અનુસાર, પશ્ચિમ ભારતના દરિયાકાંઠે એક રહસ્યમય પાણીની અંદરનું સ્થળ મળી આવ્યું છે. એવું માનવામાં આવે છે કે આ પ્રાચીન સ્થળ સંસ્કૃતિના પ્રકરણને ફરીથી લખી શકે છે. સંશોધકોએ લગભગ 2 દાયકા પહેલા ખંભાતના અખાતના ઊંડાણમાં આ સ્થળ શોધી કાઢ્યું હતું. આ હકીકત ક્યારેય સંપૂર્ણપણે સ્વીકારવામાં આવી નથી કે નકારી કાઢવામાં આવી નથી. પરંતુ અત્યારે પણ આ સભ્યતા વિશે ચર્ચા સતત ચાલી રહી છે.
શોધમાં શું મળ્યું?
ખરેખર, વર્ષ 2000 માં નેશનલ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ઓશન ટેકનોલોજી (NIOT) એ ભારતના પશ્ચિમ કિનારે ખંભાતના અખાતમાં એક મહત્વપૂર્ણ શોધ કરી હતી. આ શોધ નિયમિત પ્રદૂષણ સર્વે દરમિયાન થઈ હતી. સર્વે દરમિયાન, સોનાર ટેકનોલોજીએ સમુદ્રના તળિયા પર ભૌમિતિક રચનાઓ દર્શાવી. આ બાંધકામો ડૂબી ગયેલા શહેરના અસ્તિત્વ તરફ ઈશારો કરી રહ્યા હતા. આ કથિત શહેર પાણીથી ૧૨૦ ફૂટ નીચે આવેલું છે. આ શહેર ૫ માઇલ લાંબુ અને ૨ માઇલ પહોળું હોવાનો અંદાજ છે. આ જગ્યાએથી માટીકામ, માળા, મૂર્તિઓ અને માનવ અવશેષો જેવી ઘણી વસ્તુઓ મળી આવી હતી. જ્યારે તેમને કાર્બન-ડેટેડ કરવામાં આવ્યા, ત્યારે જાણવા મળ્યું કે આ કલાકૃતિઓ લગભગ 9,500 વર્ષ જૂની હતી. એવું માનવામાં આવે છે કે આ વસ્તુઓ સિંધુ ખીણની સંસ્કૃતિ પહેલાની છે.
નિષ્ણાતોનો શું અભિપ્રાય છે?
Indy100 ના અહેવાલ મુજબ, NIOT ની વૈજ્ઞાનિક ટીમના ડૉ. બદ્રીનારાયણે કહ્યું હતું કે આ અવશેષો ખૂબ જ અદ્યતન સભ્યતા દર્શાવે છે જે છેલ્લા હિમયુગના અંતમાં દરિયાની સપાટીમાં વધારો થવાને કારણે ડૂબી ગઈ હતી. ડૉ. બદ્રીનારાયણે સૂચવ્યું હતું કે હડપ્પા સંસ્કૃતિ આ સમુદ્રી સંસ્કૃતિમાંથી વિકસિત થઈ હશે. જોકે, કેટલાક નિષ્ણાતોએ આ દાવા પર પણ પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે. તેમણે સૂચવ્યું કે કેટલીક કલાકૃતિઓ પ્રાચીન નદીઓ દ્વારા વહન કરવામાં આવી હશે. આ સાથે, કાર્બન ડેટિંગની વિશ્વસનીયતા અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.






