દરેક તારીખ પોતાની સાથે ઇતિહાસના અનેક મહત્વપૂર્ણ પ્રસંગો, મહાન વ્યક્તિત્વોની જન્મજયંતિઓ અને રાષ્ટ્રીય-આંતરરાષ્ટ્રીય ઘટનાઓ જોડીને લાવે છે. 31 મે પણ એવી જ એક ખાસ તારીખ છે. આ દિવસ વિશ્વભરમાં "વિશ્વ તમાકુ નિષેધ દિવસ" તરીકે ઉજવવામાં આવે છે, જેનો મુખ્ય હેતુ લોકોમાં તમાકુ અને ધૂમ્રપાનથી થતા આરોગ્યના જોખમો અંગે જાગૃતિ લાવવાનો છે. આ ઉપરાંત આજે ધર્મપ્રેમી અને ન્યાયપ્રિય શાસક તરીકે જાણીતા રાજમાતા અહલ્યાબાઈ હોલકરની જન્મજયંતિ પણ છે.
ભારતના ઇતિહાસમાં 31 મે અનેક મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ માટે યાદ કરવામાં આવે છે. દેશની પ્રથમ પોસ્ટ ઓફિસથી લઈને ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસના ધ્વજના સ્વીકાર સુધી, આ તારીખે અનેક ઐતિહાસિક નિર્ણયો લેવામાં આવ્યા હતા.
31 મેની ઐતિહાસિક મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ
વર્ષ 1774માં આજે જ ભારતમાં પ્રથમ પોસ્ટ સર્વિસ ઓફિસની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી. આ ઘટના ભારતીય સંચાર વ્યવસ્થાના વિકાસમાં એક મહત્વપૂર્ણ માઈલસ્ટોન માનવામાં આવે છે.
1867માં મુંબઈમાં પ્રાર્થના સમાજની સ્થાપના થઈ હતી. આ સંસ્થાએ સામાજિક સુધારણા અને આધુનિક વિચારધારાના પ્રસાર માટે મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી હતી.
1921માં ભારતીય રાષ્ટ્રીય કોંગ્રેસે પોતાના ધ્વજને સત્તાવાર રીતે સ્વીકાર્યો હતો, જે બાદમાં સ્વતંત્રતા આંદોલનનું મહત્વપૂર્ણ પ્રતીક બન્યો.
1959માં તિબેટના આધ્યાત્મિક નેતા દલાઈ લામાને તિબેટમાંથી દેશનિકાલ બાદ ભારતમાં આશ્રય આપવામાં આવ્યો હતો. આ ઘટના ભારત અને તિબેટના સંબંધોમાં મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
1964માં મુંબઈમાં છેલ્લી વખત ઇલેક્ટ્રિક ટ્રામ દોડી હતી, જેના સાથે શહેરના પરિવહન ઇતિહાસનો એક મહત્વપૂર્ણ અધ્યાય પૂર્ણ થયો.
1994માં દક્ષિણ આફ્રિકા બિન-જોડાણવાદી ચળવળનું 109મું સભ્ય રાષ્ટ્ર બન્યું હતું.
1996માં બેન્જામિન નેતન્યાહુ ઇઝરાયેલના વડાપ્રધાન તરીકે ચૂંટાયા હતા.
1999માં એડોલ્ફ ટ્યુટર સ્લોવાક રિપબ્લિકના રાષ્ટ્રપતિ તરીકે ચૂંટાયા હતા, જ્યારે નેપાળમાં કૃષ્ણ પ્રસાદ ભટ્ટરાઈએ વડાપ્રધાન તરીકે શપથ લીધા હતા.
2001માં બેલારુસના મિન્સ્ક શહેરમાં ભૂતપૂર્વ સોવિયેત દેશોની કોમનવેલ્થ સમિટ યોજાઈ હતી.
2006માં મિશેલ હેડનને અમેરિકાની કેન્દ્રીય ગુપ્તચર સંસ્થા CIAના ડિરેક્ટર તરીકે નિયુક્ત કરવામાં આવ્યા હતા.
2007માં સેપ બ્લેટર ત્રીજી વખત FIFAના પ્રમુખ તરીકે ચૂંટાયા હતા.
2010માં ભારતમાં ખાનગી શાળાઓમાં આર્થિક રીતે નબળા વર્ગના બાળકો માટે 25 ટકા બેઠકો અનામત રાખવાનો મહત્વપૂર્ણ કાયદો અમલમાં આવ્યો હતો.
વિશ્વ તમાકુ નિષેધ દિવસનું મહત્વ
દર વર્ષે 31 મેના રોજ વિશ્વ તમાકુ નિષેધ દિવસ ઉજવવામાં આવે છે. વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO) દ્વારા લોકોમાં તમાકુના સેવન અને ધૂમ્રપાનથી થતા નુકસાન અંગે જાગૃતિ ફેલાવવા માટે આ દિવસની શરૂઆત કરવામાં આવી હતી.
તમાકુના કારણે કેન્સર, હૃદયરોગ, ફેફસાંના રોગો અને અનેક ગંભીર બીમારીઓનું જોખમ વધી જાય છે. વિશ્વભરમાં લાખો લોકો દર વર્ષે તમાકુજન્ય રોગોના કારણે જીવ ગુમાવે છે. આ કારણે WHO દર વર્ષે અલગ થીમ સાથે લોકોને તમાકુ છોડવા અને સ્વસ્થ જીવનશૈલી અપનાવવા માટે પ્રેરિત કરે છે.
આ દિવસ માત્ર ધૂમ્રપાન કરનારાઓ માટે જ નહીં પરંતુ યુવા પેઢી અને સમગ્ર સમાજ માટે પણ જાગૃતિનો મહત્વપૂર્ણ અવસર છે.
અહલ્યાબાઈ હોલકર: ન્યાય અને ધર્મપ્રેમનું પ્રતિક
31 મે 1725ના રોજ જન્મેલા અહલ્યાબાઈ હોલકર ભારતના ઇતિહાસની સૌથી લોકપ્રિય મહિલા શાસકોમાં ગણાય છે. તેઓ ઇન્દોરના હોલકર રાજવંશની રાજમાતા હતા અને તેમના ન્યાયી શાસન માટે આજે પણ યાદ કરવામાં આવે છે.
અહલ્યાબાઈએ પોતાના શાસનકાળ દરમિયાન અનેક મંદિરો, ઘાટો અને ધાર્મિક સ્થળોના નિર્માણ અને પુનઃસ્થાપન માટે મહત્વપૂર્ણ યોગદાન આપ્યું હતું. કાશી વિશ્વનાથ મંદિરના પુનઃનિર્માણમાં પણ તેમનું મહત્વપૂર્ણ યોગદાન માનવામાં આવે છે.
તેમની વહીવટી કુશળતા, ન્યાયપ્રિયતા અને પ્રજાપ્રેમના કારણે તેઓ ભારતીય ઇતિહાસમાં એક આદર્શ શાસક તરીકે ઓળખાય છે.
31 મેના દિવસે જન્મેલા પ્રખ્યાત લોકો
31 મેના રોજ અનેક જાણીતા વ્યક્તિત્વોએ જન્મ લીધો હતો. તેમાં મુગલ સમ્રાટ જહાંગીરની પત્ની નૂર જહાં, સંમોહન કળાને વૈજ્ઞાનિક આધાર આપનાર અબે ફારિયા, મરાઠી રંગભૂમિના પ્રખ્યાત નાટ્યકાર અન્નાસાહેબ કિર્લોસ્કર, રાજકારણી રાજીવ ચંદ્રશેખર, જાણીતા પત્રકાર વિનોદ મહેતા અને પ્રખ્યાત સંગીતકાર વનરાજ ભાટિયાનો સમાવેશ થાય છે.
આ ઉપરાંત જાણીતા ફિલ્મ નિર્માતા રાજ ખોસલા અને હિંદ સમાચાર ગ્રુપના સ્થાપક લાલા જગત નારાયણની જન્મજયંતિ પણ આજે જ આવે છે.
31 મેના દિવસે થયેલી જાણીતી પુણ્યતિથિઓ
આ તારીખે અનેક જાણીતા વ્યક્તિત્વોને પણ યાદ કરવામાં આવે છે. લોકપ્રિય ગાયક કે.કે.નું 2022માં આજે જ નિધન થયું હતું. તેમના અવાજે અનેક યાદગાર ગીતોને અમર બનાવ્યા છે.
આ ઉપરાંત સમાજ સુધારક સંતરામ બી.એ., રાજકારણી દ્વારકા પ્રસાદ મિશ્રા, સંગીતકાર અનિલ બિસ્વાસ, લેખિકા કમલા દાસ અને અન્ય અનેક જાણીતા વ્યક્તિત્વોની પુણ્યતિથિ પણ 31 મેના દિવસે આવે છે.
