આજે 30 જૂન છે. ઇતિહાસની દૃષ્ટિએ આજનો દિવસ અનેક મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓનો સાક્ષી રહ્યો છે. આજના દિવસે સંથાલ હૂલ ક્રાંતિ દિવસની ઉજવણી કરવામાં આવે છે, જે બ્રિટિશ શાસન વિરુદ્ધ આદિવાસી સમાજના સૌથી મોટા બળવાઓમાંનો એક માનવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત આજે આંતરરાષ્ટ્રીય એસ્ટરોઇડ દિવસ પણ ઉજવવામાં આવે છે. આવો જાણીએ 30 જૂનના દિવસે ઇતિહાસમાં નોંધાયેલી મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ, જન્મજયંતિઓ અને પુણ્યતિથિઓ વિશે.
30 જૂનની મહત્વપૂર્ણ ઐતિહાસિક ઘટનાઓ
1999 – ઓસ્ટ્રેલિયાના નાયબ વડાપ્રધાન અને નેશનલ પાર્ટીના નેતા ટિમ ફિશરે રાજીનામું આપ્યું.
2002 – બ્રાઝિલે જર્મનીને 2-0થી હરાવી ફિફા ફૂટબોલ વર્લ્ડ કપનો ખિતાબ જીત્યો.
2003 – ચાર વખત ઓસ્કાર એવોર્ડ વિજેતા અભિનેત્રી કેથરીન હેપબર્નનું નિધન થયું.
2005 – બ્રાઝિલે ફિફા કન્ફેડરેશન્સ કપ જીત્યો.
2006 – ફિફા વર્લ્ડ કપની ક્વાર્ટર ફાઇનલમાં જર્મનીએ આર્જેન્ટિનાને હરાવ્યું.
2007 – સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાએ સર્વસંમતિથી શાંતિ સંરક્ષણ વિભાગના પુનર્ગઠનનો નિર્ણય લીધો.
2008 – રવિકાંત, ઉમાશંકર ચૌધરી અને વિમલ ચંદ્ર પાંડેને સંયુક્ત રીતે ભારતીય જ્ઞાનપીઠ નવલેખન પુરસ્કાર એનાયત થયો. પાકિસ્તાને ખૈબર વિસ્તારના ત્રણ આતંકવાદી સંગઠનો પર પ્રતિબંધ મૂક્યો અને રોબર્ટ મુગાબેએ ઝિમ્બાબ્વેના રાષ્ટ્રપતિ તરીકે શપથ લીધા.
સંથાલ હૂલ ક્રાંતિ દિવસ
દર વર્ષે 30 જૂને સંથાલ હૂલ ક્રાંતિ દિવસ ઉજવવામાં આવે છે. વર્ષ 1855માં હાલના ઝારખંડના સંથાલ પરગણામાં બ્રિટિશ શાસન સામે આદિવાસી સમાજે ઐતિહાસિક બળવો કર્યો હતો. આ આંદોલનની આગેવાની સિદ્ધુ મુર્મુ અને કાન્હુ મુર્મુ નામના બે ભાઈઓએ સંભાળી હતી.
30 જૂન, 1855ના રોજ સાહેબગંજ જિલ્લાના ભગનાડીહ ગામથી શરૂ થયેલા આ બળવામાં હજારો સંથાલ આદિવાસીઓ જોડાયા હતા. સિદ્ધુ મુર્મુએ "કરો યા મરો, અંગ્રેજો અમારી ધરતી છોડો"નો નારો આપીને બ્રિટિશ શાસન સામે લડત શરૂ કરી હતી. આ આંદોલનને ભારતના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામના પ્રારંભિક અને મહત્વપૂર્ણ આંદોલનોમાં સ્થાન આપવામાં આવે છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય એસ્ટરોઇડ દિવસ
30 જૂનના રોજ વિશ્વભરમાં આંતરરાષ્ટ્રીય એસ્ટરોઇડ દિવસની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્ર દ્વારા વર્ષ 2017થી તેની સત્તાવાર શરૂઆત કરવામાં આવી હતી.
30 જૂન, 1908ના રોજ રશિયાના તુંગુસ્કા વિસ્તારમાં વિશાળ વિસ્ફોટ થયો હતો, જેને એસ્ટરોઇડ અથવા આકાશી પિંડના અથડામણ સાથે જોડવામાં આવે છે. આ ઘટનાએ હજારો ચોરસ કિલોમીટર વિસ્તારના જંગલોને નષ્ટ કરી દીધા હતા. આ દિવસનો મુખ્ય હેતુ પૃથ્વી પર એસ્ટરોઇડના સંભવિત જોખમો અંગે લોકોને જાગૃત કરવાનો છે.
30 જૂને જન્મેલા જાણીતા વ્યક્તિત્વ
મુકુટ બિહારી લાલ ભાર્ગવ (1903) – સ્વાતંત્ર્ય સેનાની અને લોકસભાના પૂર્વ સભ્ય
નાગાર્જુન (1911) – જાણીતા હિન્દી અને મૈથિલી સાહિત્યકાર
રઘુવંશ (1921) – હિન્દી ભાષાના જાણીતા વિવેચક અને લેખક
કલ્યાણજી (1928) – હિન્દી ફિલ્મોના પ્રખ્યાત સંગીતકાર
સી. એન. આર. રાવ (1934) – ભારતના વિશ્વવિખ્યાત વૈજ્ઞાનિક અને ભારત રત્ન પુરસ્કાર વિજેતા
હરિવંશ નારાયણ સિંહ (1956) – પત્રકાર અને રાજ્યસભાના ઉપસભાપતિ
ભુપેન્દ્ર યાદવ (1969) – કેન્દ્રીય મંત્રી અને રાજ્યસભાના સભ્ય
30 જૂનની પુણ્યતિથિઓ
દાદાભાઈ નવરોજી (1917) – ભારતીય રાષ્ટ્રવાદી નેતા, શિક્ષણશાસ્ત્રી અને વિચારક
આશા દેવી આર્યનાયકમ (1970) – ગાંધીવાદી શિક્ષણવિદ
કે. એચ. આરા (1985) – જાણીતા ભારતીય ચિત્રકાર
સાહિબ સિંહ વર્મા (2007) – દિલ્હીના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી અને ભાજપના વરિષ્ઠ નેતા
