ભારતના ઇતિહાસમાં 21 એપ્રિલની તારીખ અત્યંત વિશેષ મહત્વ ધરાવે છે. આ દિવસ મુખ્યત્વે દેશના વહીવટી માળખાને મજબૂત બનાવતા સનદી અધિકારીઓના માનમાં ‘નેશનલ સિવિલ સર્વિસ ડે’ તરીકે ઉજવવામાં આવે છે. આજના દિવસે જ આધુનિક ભારતના શિલ્પી સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલે વહીવટી સેવાના અધિકારીઓને રાષ્ટ્ર નિર્માણ માટે પ્રેરણા આપી હતી. આ ઉપરાંત, આજના દિવસે જ ગણિતની દુનિયાના વિખ્યાત વ્યક્તિત્વ શકુંતલા દેવીએ દુનિયાને અલવિદા કહ્યું હતું.
નેશનલ સિવિલ સર્વિસ ડે: ઈતિહાસ અને મહત્વ
ભારત સરકાર દર વર્ષે 21 એપ્રિલના રોજ રાષ્ટ્રીય નાગરિક સેવા દિવસની ઉજવણી કરે છે. આ દિવસની ઉજવણી પાછળનો મુખ્ય હેતુ સિવિલ સર્વિસના અધિકારીઓને તેમની ઉત્કૃષ્ટ કામગીરી બદલ પ્રોત્સાહિત કરવાનો અને દેશના વિકાસમાં તેમના યોગદાનને બિરદાવવાનો છે.
આ દિવસના મૂળ ૨૧ એપ્રિલ ૧૯૪૭માં રોપાયા હતા. આ દિવસે સ્વતંત્ર ભારતના પ્રથમ ગૃહમંત્રી સરદાર વલ્લભભાઈ પટેલે દિલ્હીના મેટકાફ હાઉસમાં પ્રોબેશનરી અધિકારીઓને સંબોધિત કર્યા હતા. પોતાના ઐતિહાસિક ભાષણમાં તેમણે સનદી અધિકારીઓને ‘Steel Frame of India’ એટલે કે ‘ભારતની સ્ટીલ ફ્રેમ’ કહીને નવાજ્યા હતા. સત્તાવાર રીતે આ દિવસની ઉજવણી ૨૧ એપ્રિલ ૨૦૦૬થી શરૂ કરવામાં આવી હતી.
21 એપ્રિલની ઐતિહાસિક ઘટનાઓ
1977: મેજર જનરલ ઝિયાઉર રહેમાન બાંગ્લાદેશના રાષ્ટ્રપતિ તરીકે નિયુક્ત થયા.
2001: બાંગ્લાદેશમાં ભારતીય સૈનિકો સાથે થયેલી ક્રૂરતા સામે ભારતે કડક વિરોધ નોંધાવ્યો.
2002: અમેરિકાએ આતંકવાદી સંગઠન LTTE પરનો પ્રતિબંધ યથાવત રાખવાનો નિર્ણય કર્યો.
2007: વેસ્ટ ઈન્ડિઝના દિગ્ગજ ક્રિકેટર બ્રાયન લારાએ વન ડે ક્રિકેટમાંથી સન્યાસની જાહેરાત કરી.
2008: હીરો હોન્ડા ગ્રુપે કોમર્શિયલ વાહનોના ક્ષેત્રમાં ડેમલર એજી સાથે સહયોગ સાધ્યો.
આજે જન્મેલી નામાંકિત હસ્તીઓ
આજનો દિવસ અનેક મહાન વિભૂતિઓના જન્મનો પણ સાક્ષી છે:
રાણી એલિઝાબેથ દ્વિતીય (1926): યુનાઇટેડ કિંગડમના સૌથી લાંબા સમય સુધી શાસન કરનાર રાણી.
એન. ગોપાલસ્વામી (1944): ભારતના ૧૫મા મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર.
કરણી સિંહ (1924): ભારત તરફથી અર્જુન એવોર્ડ મેળવનાર પ્રથમ શૂટર.
જેમ્સ બ્રેડી ટેલર (1891): ભારતીય રિઝર્વ બેંકના દ્વિતીય ગવર્નર.
પુણ્યતિથિ: શકુંતલા દેવીનું સ્મરણ
21 એપ્રિલ 2013ના રોજ ભારતની મહાન મહિલા ગણિતશાસ્ત્રી શકુંતલા દેવીનું નિધન થયું હતું. તેમને ‘Human Computer’ તરીકે ઓળખવામાં આવતા હતા. જટિલ ગણતરીઓ સેકન્ડોમાં ઉકેલવાની તેમની ક્ષમતાએ વિશ્વને અચંબિત કર્યું હતું. આ ઉપરાંત, આજના દિવસે પ્રસિદ્ધ શાયર મોહમ્મદ ઇકબાલ (1938) અને ઇસ્લામિક વિદ્વાન મૌલાના વહીદુદ્દીન ખાન (2021) નું પણ અવસાન થયું હતું.
આમ, ૨૧ એપ્રિલ એ રાષ્ટ્રના વહીવટી તંત્રને સમર્પિત દિવસ હોવાની સાથે સાથે અનેક ઐતિહાસિક ઉતાર-ચઢાવ અને વિભૂતિઓના સંસ્મરણોનો દિવસ છે.
