Iran-Israel war: યુએસ એનર્જી ઈન્ફોર્મેશન એડમિનિસ્ટ્રેશન (EIA)ના તાજા આંકડા અનુસાર, વૈશ્વિક પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોનો આશરે 20 ટકા હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થાય છે. આ માર્ગ પર્શિયન ગલ્ફને ઓમાનના અખાત સાથે જોડે છે. ભારત પણ પોતાની તેલ જરૂરિયાતનો મોટો હિસ્સો આ જ માર્ગે સાઉદી અરેબિયા, ઇરાક અને સંયુક્ત આરબ અમીરાતમાંથી આયાત કરે છે. દેશની કુલ તેલ જરૂરિયાતોમાંથી લગભગ 50 ટકા આ પ્રદેશ પર આધારિત છે.
પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવ પર સીધી અસર – કેટલો વધારો થઈ શકે?
જો ઈરાન-ઈઝરાયલ સંઘર્ષને કારણે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં વિક્ષેપ પડે અથવા માર્ગ અસ્થાયી રીતે બંધ થાય, તો: ક્રૂડ ઓઈલના ભાવમાં તીવ્ર વધારો થશે
ભારતમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલ તરત જ મોંઘા થઈ જશે
નિષ્ણાતોના અનુમાન મુજબ, બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ $70થી $80 પ્રતિ બેરલ સુધી પહોંચી શકે છે. આ વધારો સીધો જ પેટ્રોલ પંપ પર દેખાશે અને દેશભરમાં ટ્રાન્સપોર્ટ ખર્ચ વધારી દેશે.
ભારતમાં કઈ-કઈ વસ્તુઓ મોંઘી થશે?
તેલ ઉપરાંત આ યુદ્ધની અસર નીચેની વસ્તુઓ પર પણ પડશે.
વૈશ્વિક પેટ્રોલિયમ ઉત્પાદનોનો હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાંથી પસાર થાય છે, જો ઇઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચેના યુદ્ધને કારણે આ માર્ગ બંધ થાય છે, તો તેલ પુરવઠા શૃંખલા ગંભીર રીતે ખોરવાઈ જશે, જેના કારણે ક્રૂડ તેલના ભાવમાં તીવ્ર વધારો થશે, અને ભારતમાં પેટ્રોલ અને ડીઝલના ભાવમાં વધારો થવાની ખાતરી છે. તાજેતરના અહેવાલો સૂચવે છે કે બ્રેન્ટ ક્રૂડના ભાવ પ્રતિ બેરલ $70 થી $80 સુધી પહોંચી શકે છે, જે યુદ્ધના ભયને કારણે પહેલાથી જ વધી ગયા છે. આ માલના ભાવ પણ વધી શકે છે. તેલ ઉપરાંત, ભારતની બિન-તેલ નિકાસ પણ આ કટોકટીથી પ્રભાવિત થઈ શકે છે. અંદાજ મુજબ, દેશની કુલ બિન-તેલ નિકાસના 10 ટકાથી વધુ પશ્ચિમ એશિયાના ગલ્ફ કોઓપરેશન કાઉન્સિલ દેશો માટે નિર્ધારિત છે, જેમાં બાસમતી ચોખા, ચા, મસાલા, ફળો અને શાકભાજી અને એન્જિનિયરિંગ અને ઉત્પાદન ઉત્પાદનોનો સમાવેશ થાય છે.
ભારતની કુલ બિન-તેલીય નિકાસમાં 10 ટકાથી વધુ ગલ્ફ કોઓપરેશન કાઉન્સિલ (GCC) દેશોમાં જાય છે. જો શિપિંગ રૂટ મોંઘા કે વિક્ષેપિત થશે તો નિકાસકારોને નુકસાન થશે અને આયાતી કાચા માલના ભાવ પણ વધી શકે છે.
વધારાની અસરો
ઘણી એરલાઇન્સે પ્રાદેશિક ફ્લાઇટ્સ રદ કરી છે → મુસાફરી અને કાર્ગો બંને પર અસર
શેરબજારમાં અસ્થિરતા વધવાની શક્યતા
કુલ ફુગાવો (Inflation) આસમાને પહોંચી શકે છે
જો યુદ્ધ લાંબુ ચાલ્યું અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં તનાવ વધ્યો તો સામાન્ય નાગરિકને સૌથી વધુ અસર પેટ્રોલ-ડીઝલ અને રોજિંદા ખર્ચમાં જોવા મળશે. સરકારે વૈકલ્પિક આયાત માર્ગો અને સ્ટ્રેટેજિક તેલ ભંડારનો ઉપયોગ કરીને આ સ્થિતિને સંભાળવી પડશે.
