આજના સમયમાં ઈન્ટરનેટ વગર જીવનની કલ્પના કરવી મુશ્કેલ બની ગઈ છે. ઓનલાઇન ક્લાસથી લઈને ઓફિસ વર્ક અને OTT વીડિયો સ્ટ્રીમિંગ સુધી બધું ઈન્ટરનેટ પર આધારિત છે. અત્યાર સુધી લોકો મુખ્યત્વે WiFiનો ઉપયોગ કરતા આવ્યા છે, પરંતુ હવે નવી ટેક્નોલોજી LiFi ઝડપથી ચર્ચામાં આવી રહી છે. ખાસ વાત એ છે કે LiFi ઈન્ટરનેટ ચલાવવા માટે Radio Signal નહીં પરંતુ પ્રકાશનો ઉપયોગ કરે છે. ઘણા ટેક એક્સપર્ટ્સ તેને ઈન્ટરનેટની દુનિયાનું ભવિષ્ય માની રહ્યા છે.
શું છે LiFi ટેક્નોલોજી?
LiFi એટલે “Light Fidelity”. આ એક વાયરલેસ કમ્યુનિકેશન ટેક્નોલોજી છે, જે LED લાઇટ દ્વારા ડેટા ટ્રાન્સફર કરે છે. સરળ ભાષામાં કહીએ તો, LiFiમાં તમારા રૂમની LED લાઇટ જ ઈન્ટરનેટ પહોંચાડવાનું કામ કરે છે. સામાન્ય રીતે ઈન્ટરનેટ ડેટા Binary Language એટલે કે 1 અને 0ના સ્વરૂપમાં ટ્રાન્સફર થાય છે. WiFi આ ડેટાને Radio Waves દ્વારા મોકલે છે, જ્યારે LiFiમાં LED બલ્બ ખૂબ ઝડપથી On-Off થાય છે અને આ પ્રક્રિયા દ્વારા ડેટા ટ્રાન્સફર થાય છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે LED બલ્બ એટલી ઝડપથી On-Off થાય છે કે માનવીની આંખ તેને ઓળખી પણ શકતી નથી. એટલે કે રૂમમાં સામાન્ય રીતે લાઇટ ચાલુ હોય તેમ જ દેખાય છે, પરંતુ પાછળથી તે ઈન્ટરનેટ ડેટા ટ્રાન્સફર કરી રહી હોય છે.
LiFi કેવી રીતે કામ કરે છે?
LiFi સિસ્ટમમાં ખાસ પ્રકારના LED Bulb અને Receiver Deviceની જરૂર પડે છે. જ્યારે LED બલ્બ ચાલુ હોય છે ત્યારે તે પ્રકાશના માધ્યમથી સતત Data Signals મોકલે છે. Receiver આ Light Signalsને પકડીને તેને Digital Dataમાં કન્વર્ટ કરે છે. ત્યારબાદ મોબાઇલ, લેપટોપ અથવા અન્ય ડિવાઇસ ઈન્ટરનેટનો ઉપયોગ કરી શકે છે. કારણ કે પ્રકાશની ગતિ Radio Waves કરતાં ખૂબ વધુ હોય છે, તેથી LiFiની Speed પણ ઘણી વધારે હોઈ શકે છે. કેટલાક સંશોધનોમાં LiFiની સ્પીડ WiFi કરતાં ઘણી ગણી ઝડપી હોવાનું જણાવાયું છે.
WiFi અને LiFiમાં શું છે સૌથી મોટો ફરક?
WiFi અને LiFi બંનેનું મુખ્ય કામ ઈન્ટરનેટ પહોંચાડવાનું છે, પરંતુ બંનેની કાર્યપદ્ધતિ સંપૂર્ણપણે અલગ છે.
WiFi કેવી રીતે અલગ છે?
WiFi Radio Waves દ્વારા ઈન્ટરનેટ ટ્રાન્સફર કરે છે. તેની સૌથી મોટી ખાસિયત તેની Range છે. WiFi Signal દિવાલોની પાર પણ જઈ શકે છે, એટલે આખા ઘર કે ઓફિસમાં સરળતાથી ઈન્ટરનેટ મળી શકે છે. આજના સમયમાં લગભગ દરેક સ્માર્ટફોન, લેપટોપ અને Smart TV WiFi સપોર્ટ સાથે આવે છે, જેના કારણે તેનો ઉપયોગ ખૂબ સરળ છે.
LiFi કેવી રીતે અલગ છે?
LiFiમાં ઈન્ટરનેટ ફક્ત ત્યાં સુધી જ ઉપલબ્ધ રહે છે જ્યાં સુધી પ્રકાશ પહોંચે છે. જો રૂમની લાઇટ બંધ થઈ જાય તો ઈન્ટરનેટ પણ બંધ થઈ શકે છે. પરંતુ તેની સૌથી મોટી ખાસિયત Security છે. કારણ કે પ્રકાશ દિવાલની બહાર સરળતાથી નથી જઈ શકતો, એટલે LiFiનું નેટવર્ક વધુ સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત LiFiમાં Interference પણ ઓછું રહે છે. એટલે કે જ્યાં Radio Signals સમસ્યા ઊભી કરે છે ત્યાં LiFi વધુ અસરકારક બની શકે છે.
LiFiને ઈન્ટરનેટનું ભવિષ્ય કેમ કહેવામાં આવે છે?
ટેક નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ભવિષ્યમાં ઈન્ટરનેટની વધતી જરૂરિયાતોને પહોંચી વળવા LiFi મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવી શકે છે. હાલમાં WiFi નેટવર્ક પર ભારે ટ્રાફિક રહે છે. ખાસ કરીને મોટા શહેરોમાં અને સ્માર્ટ ડિવાઇસની વધતી સંખ્યાને કારણે Network Congestion વધતી જાય છે. આવી સ્થિતિમાં LiFi વધારાના વિકલ્પ તરીકે કામ કરી શકે છે. કારણ કે પ્રકાશનો ઉપયોગ કરીને અલગ અલગ રૂમમાં અલગ Data Channel બનાવી શકાય છે, તેથી Internet Speed વધુ સ્થિર રહી શકે છે.
ક્યાં જગ્યાએ વધુ ઉપયોગી બની શકે LiFi?
LiFi દરેક જગ્યાએ WiFiને Replace નહીં કરે, પરંતુ કેટલીક ખાસ જગ્યાઓ માટે તે ખૂબ જ ઉપયોગી બની શકે છે.
હોસ્પિટલમાં ઉપયોગ
Hospitalમાં Radio Signals કેટલીક મેડિકલ મશીનો માટે સમસ્યા ઊભી કરી શકે છે. ત્યાં LiFi વધુ સુરક્ષિત વિકલ્પ બની શકે છે.
એરક્રાફ્ટ અને ડિફેન્સ
Aircraft અને Defense Sectorમાં પણ Radio Frequency Interference મોટો મુદ્દો હોય છે. LiFi આવી જગ્યાઓમાં વધુ વિશ્વસનીય ટેક્નોલોજી બની શકે છે.
Research Center અને Industrial Use
Research Labs અને Sensitive Dataવાળી જગ્યાઓમાં LiFiની Security ખૂબ ઉપયોગી બની શકે છે.
Smart Homes અને Smart Cities
ભવિષ્યમાં Smart Home અને Smart City Projectsમાં પણ LiFiનો ઉપયોગ વધી શકે છે. LED Lighting સાથે Internet Connectivity આપવાથી Energy Efficiency પણ વધી શકે છે.
શું LiFi સંપૂર્ણપણે WiFiને બદલી દેશે?
હાલની સ્થિતિમાં LiFi નવી ટેક્નોલોજી છે અને તેનો ઉપયોગ મર્યાદિત છે. WiFi હજુ પણ વધુ લોકપ્રિય અને સરળ વિકલ્પ છે કારણ કે તેની Range વધારે છે અને તે લગભગ દરેક ડિવાઇસમાં ઉપલબ્ધ છે.
પરંતુ નિષ્ણાતો માને છે કે ભવિષ્યમાં WiFi અને LiFi બંને સાથે મળીને કામ કરશે. જ્યાં લાંબી Range અને Mobilityની જરૂર હશે ત્યાં WiFi ઉપયોગી રહેશે, જ્યારે High Speed અને High Security માટે LiFi વધુ અસરકારક બની શકે છે.
