દિવાળીના તહેવારોની શરૂઆત નરક ચતુર્દશીથી થાય છે, જેને ચૂંટી દિવાળી કે કાલી ચૌદસ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે. આ દિવસે ભગવાન કૃષ્ણના રાક્ષસ નરકાસુર પર વિજયની યાદમાં ઉજવણી કરવામાં આવે છે, જે અંધકાર પર પ્રકાશની જીતનું પ્રતીક છે. 2025માં નરક ચતુર્દશી 20 ઓક્ટોબર, સોમવારે ઉજવવામાં આવશે. આ દિવસે હનુમાનજીની પૂજા કરવાનું વિશેષ મહત્વ છે, ખાસ કરીને ગુજરાત અને મહારાષ્ટ્રમાં. જ્યોતિષીઓ અને વેદિક પંડિતો અનુસાર, આ પૂજા નકારાત્મક શક્તિઓથી રક્ષણ આપે છે અને જીવનમાં સુખ-શાંતિ લાવે છે.
હનુમાનજીની પૂજા કેમ કરવી?
નરક ચતુર્દશી પર હનુમાનજીની પૂજા કરવાનું કારણ તેમની રક્ષક સ્વરૂપ સાથે જોડાયેલું છે. હનુમાનજીને ભક્તોના રક્ષક તરીકે પૂજવામાં આવે છે, કારણ કે આ દિવસે અસુરો અને અશુભ શક્તિઓનો વિજય થાય છે. વેદિક પુરાણો અનુસાર, બાળપણમાં હનુમાનજીએ સૂર્યને ગળી લીધો હતો, જે તેમની અમર શક્તિનું પ્રતીક છે. જ્યોતિષીઓ કહે છે કે આ દિવસે હનુમાનચાલીસાનું પાઠ કરવાથી મન અશુદ્ધ વિચારોથી મુક્ત થાય છે અને સારી સંસર્ગ મળે છે. કેટલાક વિસ્તારોમાં આ દિવસને હનુમાન જયંતિ તરીકે પણ ઉજવવામાં આવે છે, જે મંત્ર સિદ્ધિ માટે શુભ માનવામાં આવે છે.
આ પૂજા દ્વારા ભક્તોને દુષ્ટતાથી બચાવવા માટે ભગવાન હનુમાનની કૃપા મળે છે, જે દિવાળીના તહેવારોમાં નકારાત્મકતાનો નાશ કરે છે. તજજ્ઞો અનુસાર, આ વિશેષ પૂજા ગુજરાતી અને મહારાષ્ટ્રીય સમુદાયોમાં પરંપરાગત છે, જે ઘરને અશુભથી રક્ષે છે.
પૂજાની વિધિ અને વિશેષ વિધિઓ
હનુમાનજીની પૂજા માટે સવારે અભ્યંગ સ્નાન કરીને શરૂઆત કરો. આ સ્નાન ગુગળ, તલ, હળદર અને દૂધથી તૈયાર કરેલા તેલથી કરવું. પછી લાલ વસ્ત્ર પહેરીને પૂજા સ્થળને સાફ કરો અને પાણી છીડીને શુદ્ધ કરો.
સામગ્રી: લાલ ફૂલો, ચંદન, સિંદૂર, નાળિયેર, ઘીનો દીવો, અગરબત્તી, લાડુ કે બટાકા પ્રસાદ.
વિધિ: હનુમાનજીના ચિત્ર કે મૂર્તિ સમોર બેસીને ઘીનો દીવો પ્રગટાવો. ચંદન-સિંદૂર લગાવીને ફૂલો અને નાળિયેર ચઢાવો. હનુમાનચાલીસા અને હનુમાન અષ્ટકનું પાઠ કરો. અંતે આરતી કરીને પ્રસાદ વહેંચો.
આ વિધિઓને અનુસરવાથી ભગવાન હનુમાનની કૃપાથી જીવનમાં બળ અને રક્ષણ મળે છે. તજજ્ઞો કહે છે કે આ પૂજા રાત્રે કરવી ખાસ ફળદાયી છે.
2025નો શુભ મુહૂર્ત
2025માં નરક ચતુર્દશી માટેના મુહૂર્ત આ પ્રમાણે છે:
ચતુર્દશી તિથિ: 19 ઓક્ટોબર, 01:51 PMથી શરૂ થઈને 20 ઓક્ટોબર, 03:44 PM સુધી.
અભ્યંગ સ્નાન મુહૂર્ત: 20 ઓક્ટોબર, 05:13 AMથી 06:25 AM.
હનુમાન પૂજા મુહૂર્ત: 19 ઓક્ટોબર, 11:41 PMથી 20 ઓક્ટોબર, 12:31 AM (50 મિનિટ).
આ સમયને અનુસરીને પૂજા કરવાથી વિશેષ ફળ મળે છે.
નરક ચતુર્દશી પર હનુમાનજીની પૂજા દ્વારા આપણે અંધકારથી મુક્ત થઈને પ્રકાશ તરફ આગળ વધીએ છીએ. આ પરંપરા આપણને બળ અને ભક્તિનું મહત્વ યાદ અપાવે છે. આ વર્ષે આ દિવસને ઉત્સાહથી ઉજવો અને હનુમાનજીની કૃપા મેળવો. જય શ્રી રામ!
