ભારતીય મૂળના અવકાશયાત્રી સુનિતા વિલિયમ્સ 19 માર્ચ 2025ની સવારે 9 મહિના અને 13 દિવસ પછી અવકાશમાંથી પરત ફર્યા હતા. અમેરિકાના ફ્લોરિડા શહેરમાં સમુદ્રના ફ્લોટિંગ પાણી પર તેમના ડ્રેગન અવકાશયાનનું સફળ ઉતરાણ થયું હતું, પરંતુ તે ક્ષણોએ એક સમયે સમગ્ર વિશ્વને ભારતીય મૂળના અવકાશયાત્રીની યાદ અપાવી હતી, જેમના નસીબમાં સુનીતા વિલિયમ્સ જેવું નહોતું.
અમે ભારતીય મૂળના અવકાશયાત્રી કલ્પના ચાવલા વિશે વાત કરી રહ્યા છીએ, જેમનું સ્પેસક્રાફ્ટ કોલંબિયા શટલ પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પ્રવેશ્યું હતું, પરંતુ પૃથ્વી પર ઉતરવાની 16 મિનિટ પહેલા તેનું અવકાશયાન ક્રેશ થયું અને કલ્પના ચાવલા સહિત તમામ 7 અવકાશયાત્રીઓ માર્યા ગયા. ચાલો જાણીએ કે સુનીતા વિલિયમ્સ 19 માર્ચ, 2025ના રોજ કેવી રીતે ઉતર્યા?
Kalpana Chawla, the first Indian woman in space, showed the world that no dream is too big. Born in Karnal, she worked hard and made her way to NASA.
— Srijan Pal Singh (@srijanpalsingh) March 17, 2025
Her journey to space was a moment of pride, but her legacy goes beyond that. She proved that with passion and dedication,… pic.twitter.com/b6qFJaLiGi
કલ્પના ચાવલાનું સ્પેસક્રાફ્ટ કોલંબિયા શટલ ક્રેશ
કલ્પના ચાવલા બે વખત અવકાશમાં જઈ ચૂકી છે. પહેલી સફર સફળ રહી, પણ બીજી સફર એનો જીવ લઈને ગઈ. કલ્પના ચાવલા 19 નવેમ્બર 1997ના રોજ પ્રથમ વખત અવકાશમાં ગયા હતા અને 372 કલાક અવકાશમાં વિતાવ્યા હતા. તે 16 જાન્યુઆરી, 2003ના રોજ કોલંબિયા શટલમાં બીજી વખત અવકાશમાં ગઈ હતી.
16 દિવસનું મિશન હતું અને તેઓ 1 ફેબ્રુઆરી 2003 ના રોજ અવકાશમાંથી પાછા ફરવાના હતા, પરંતુ 16 મિનિટમાં બધું સમાપ્ત થઈ ગયું હતું. કલ્પના ચાવલા પૃથ્વીથી 2 લાખ ફૂટ દૂર હતા અને તેમનું અવકાશયાન કોલંબિયા શટલ 20 હજાર કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે પૃથ્વી તરફ આગળ વધી રહ્યું હતું, લેન્ડિંગમાં 16 મિનિટ બાકી હતી. પરંતુ અચાનક તેના અવકાશયાનનો નાસાના વૈજ્ઞાનિકો સાથે સંપર્ક તૂટી ગયો. આ પછી જોરદાર વિસ્ફોટ થયો અને તેમનું અવકાશયાન આગનો ગોળો બની ગયું.
What a sight! The parachutes on @SpaceX's Dragon spacecraft have deployed; #Crew9 will shortly splash down off the coast of Florida near Tallahassee. pic.twitter.com/UcQBVR7q03
— NASA (@NASA) March 18, 2025
ટેકઓફ દરમિયાન, અવકાશયાનની ઇંધણ ટાંકીમાંથી ઇન્સ્યુલેટીંગ ફોમના ટુકડાઓ છૂટા પડ્યા હતા, જે કોલંબિયા અવકાશયાનની ડાબી પાંખને અથડાયા હતા. આ અથડામણને કારણે પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પ્રવેશતી વખતે અવકાશયાનને તીવ્ર ગરમીથી બચાવવામાં મદદરૂપ બનેલી ટાઈલ્સ તૂટી ગઈ હતી. તેથી, જ્યારે અવકાશયાન પરત ફરતી વખતે પૃથ્વીના વાતાવરણમાં પ્રવેશ્યું, ત્યારે તે 1500 ડિગ્રીથી વધુ તાપમાન સહન કરી શક્યું નહીં અને તેમાં આગ લાગી.
સુનિતા વિલિયમ્સ સ્પેસક્રાફ્ટ ડ્રેગન લેન્ડિંગ
સુનિતા વિલિયમ્સ 5 જૂન, 2024 ના રોજ, એટલાસ વી રોકેટ દ્વારા ક્રૂ-8 મિશન હેઠળ સ્ટારલાઇનર અવકાશયાનમાં રાત્રે 8:22 વાગ્યે અવકાશમાં પહોંચી, પરંતુ અવકાશયાનના થ્રસ્ટર્સ નિષ્ફળ ગયા અને હિલિયમ લીકેજ થયું. આ કારણે તે સ્પેસક્રાફ્ટમાં પરત આવવું શક્ય નહોતું, જેના કારણે તેણે ત્યાં 9 મહિના અને 13 દિવસ પસાર કરવા પડ્યા હતા, જ્યારે તે 8 દિવસ માટે ગઈ હતી. ઘણા પ્રયત્નો પછી સ્પેસએક્સ અને નાસાએ મળીને 16 માર્ચે ડ્રેગન અવકાશયાનમાં ક્રૂ-10 મિશન શરૂ કર્યું.
મિશન 17 માર્ચે ત્યાં પહોંચ્યું હતું, ત્યાં 4 અવકાશયાત્રીઓ હતા. ચારેય અવકાશયાત્રીઓ ઈન્ટરનેશનલ સ્પેસ સ્ટેશન પર રોકાઈ ગયા. ડ્રેગન અવકાશયાન 18 માર્ચે ક્રૂ-8 મિશનના બૂચ વિલ્મોર અને સુનિતા વિલિયમ્સ અને ક્રૂ-9ના નિક હેગ અને એલેક્ઝાંડર ગોર્બુનોવને લઈને ઉપડ્યું હતું. 25 હજાર કિલોમીટર પ્રતિ કલાકની ઝડપે 17 કલાક સુધી મુસાફરી કર્યા બાદ તે ફ્લોરિડાના સમુદ્રમાં સુરક્ષિત રીતે ઉતરી ગયું. આ રીતે સુનીતા વિલિયમ્સ પાછી આવી, પણ કલ્પના ચાવલાના નસીબે તેને સાથ આપ્યો નહીં.
