ડબલ ન્યુમોનિયા એક ગંભીર રોગ છે જેમાં ફેફસાંના બંને ભાગો ચેપ માટે સંવેદનશીલ બની જાય છે. સામાન્ય રીતે ન્યુમોનિયા એક ફેફસામાં થાય છે, પરંતુ જ્યારે બંને ફેફસાં ફૂલી જાય છે અને લાળથી ભરાઈ જાય છે,.ત્યારે તેને ડબલ ન્યુમોનિયા કહેવામાં આવે છે. આનાથી શરીરમાં ઓક્સિજનનો પુરવઠો અવરોધાય છે અને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ પડે છે. આ રોગ બાળકો, વૃદ્ધો, પહેલાથી જ કોઈ બીમારી ધરાવતા લોકો અને નબળી રોગપ્રતિકારક શક્તિ ધરાવતા લોકોને અસર કરે છે. જો સમયસર સારવાર ન કરવામાં આવે તો તે જીવલેણ પણ બની શકે છે.
ડબલ ન્યુમોનિયાના કારણો
બેક્ટેરિયા - ડબલ ન્યુમોનિયા મોટે ભાગે સ્ટ્રેપ્ટોકોકસ ન્યુમોનિયા નામના બેક્ટેરિયાથી થાય છે.
વાયરસ - ફ્લૂ વાયરસ, RSV અને COVID-19 જેવા વાયરસ ડબલ ન્યુમોનિયાનું કારણ બની શકે છે.
નબળી રોગપ્રતિકારક શક્તિ- જો કોઈ વ્યક્તિની રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી હોય તો તેને ઝડપથી ચેપ લાગી શકે છે.
ધૂમ્રપાન - લાંબા સમય સુધી ધૂમ્રપાન કરવાથી અથવા પ્રદૂષિત હવાના સંપર્કમાં આવવાથી ફેફસાં ધીમે ધીમે કામ કરવાનું બંધ કરી દે છે અને ચેપનું જોખમ વધે છે.
જો દર્દીને અસ્થમા, હૃદય રોગ, ડાયાબિટીસ જેવા રોગો હોય તો ડબલ ન્યુમોનિયાનું જોખમ પણ વધી જાય છે.
ડબલ ન્યુમોનિયાના લક્ષણો
ખૂબ તાવ અને શરદી- ડબલ ન્યુમોનિયાના શરૂઆતના લક્ષણોમાં ખૂબ તાવ અને શરીરમાં ધ્રુજારીનો સમાવેશ થાય છે.
સતત ઉધરસ - ખાંસી લાંબા સમય સુધી રહે છે. આમાં, લાળ સાથે લોહી પણ આવી શકે છે.
શ્વાસ લેવામાં તકલીફ - બંને ફેફસાં પ્રભાવિત થવાને કારણે, ઓક્સિજનનો અભાવ થાય છે અને દર્દીને શ્વાસ લેવામાં તકલીફ થવા લાગે છે.
છાતીમાં દુખાવો - ખાસ કરીને જ્યારે દર્દી ખાંસી ખાય છે અથવા ઊંડો શ્વાસ લે છે, ત્યારે છાતીમાં દબાણ અનુભવાય છે.
થાક અને નબળાઈ - શરીર નબળું પડવા લાગે છે અને વ્યક્તિ થોડું કામ કર્યા પછી પણ થાક અનુભવવા લાગે છે.
ભૂખ ન લાગવી- દર્દીને ભૂખ નથી લાગતી, જેના કારણે વજન પણ ઘટી શકે છે.
ચક્કર આવવા - આ સ્થિતિ ખાસ કરીને વૃદ્ધોમાં જોવા મળે છે. વૃદ્ધ દર્દીઓ માનસિક મૂંઝવણ, ચક્કર અથવા બેભાન થવા જેવી સમસ્યાઓનો અનુભવ કરી શકે છે.
ડબલ ન્યુમોનિયા એક ગંભીર રોગ છે જેમાં આપણા બંને ફેફસાં ચેપગ્રસ્ત થાય છે પરંતુ સમયસર સારવાર અને સાવધાનીથી તેને અટકાવી શકાય છે.
