Vadodara News: વડોદરા શહેરમાં ચોમાસાની શરૂઆત સાથે જ ભારે વરસાદે નાગરિક સમસ્યાઓને ફરી ચર્ચાના કેન્દ્રમાં લાવી દીધી છે. હવામાન વિભાગની ભારે વરસાદની આગાહી વચ્ચે ગુરુવારે પડેલા ધોધમાર વરસાદથી શહેરના અનેક વિસ્તારોમાં પાણી ભરાયા હતા. ખાસ કરીને નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં વરસાદી પાણીનો નિકાલ ધીમો પડતાં રહેણાંક વિસ્તારો અને રસ્તાઓ પર મુશ્કેલી સર્જાઈ હતી. મધ્ય ગુજરાતમાં ભારે વરસાદને કારણે જનજીવન પર અસર થઈ હોવાનું અહેવાલોમાં પણ સામે આવ્યું છે અને વડોદરા જિલ્લા તંત્રએ ભારે વરસાદની આગાહીને પગલે શૈક્ષણિક સંસ્થાઓ માટે પણ સાવચેતીના પગલાં લીધા હતા.
આ વરસાદે માત્ર પાણી ભરાવાની સમસ્યા જ નહીં, પરંતુ શહેરમાં રસ્તા અને ડ્રેનેજના કામની ગુણવત્તા અંગે પણ સવાલો ઊભા કર્યા છે. સ્થાનિક લોકોનો આક્ષેપ છે કે વરસાદ પહેલાં પાલિકા દ્વારા પ્રી-મોન્સૂન કામગીરી પૂર્ણ કરવાના દાવા કરવામાં આવે છે, પરંતુ પ્રથમ જ ભારે વરસાદમાં રસ્તાઓ પર પાણી ભરાવું અને કેટલાક સ્થળોએ માર્ગના ભાગો બેસી જવાની ઘટનાઓ સામે આવે છે. બીજી તરફ, નાગરિક તંત્રનું કહેવું છે કે ભારે વરસાદ દરમિયાન નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં અસ્થાયી પાણી ભરાવાની સ્થિતિ ઊભી થઈ શકે છે અને આવા સમયે પંપિંગ તથા પાણીના નિકાલની કામગીરી હાથ ધરવામાં આવે છે. તેથી દરેક ઘટના માટે સીધી રીતે બેદરકારીનો નિષ્કર્ષ કાઢતા પહેલાં સ્થળ તપાસ અને ટેકનિકલ તપાસ જરૂરી છે.
વોર્ડ નંબર 7માં પાણી ભરાતા સ્થાનિકોમાં રોષ
શહેરના વોર્ડ નંબર 7માં વરસાદી પાણી ભરાવાની સ્થિતિને પગલે સ્થાનિક રહેવાસીઓમાં ભારે નારાજગી જોવા મળી હોવાના અહેવાલ છે. પાણી ભરાયેલા વિસ્તારોની સ્થિતિ જાણવા માટે પહોંચેલા ડેપ્યુટી મેયર આદિત્ય પટેલ સામે સ્થાનિકોએ પોતાનો રોષ વ્યક્ત કર્યો હતો. રહીશોએ વરસાદી પાણીના નિકાલની સમસ્યા અંગે તંત્રને જવાબદાર ઠેરવતા તાત્કાલિક પંપ લગાવી પાણી બહાર કાઢવાની માંગ કરી હતી.
સ્થાનિકોની ફરિયાદ માત્ર એક દિવસના વરસાદ પૂરતી સીમિત નથી. રહીશોનો આક્ષેપ છે કે દર ચોમાસામાં કેટલાક વિસ્તારોમાં પાણી ભરાય છે અને વરસાદી પાણીના કાયમી નિકાલ માટેની વ્યવસ્થા પૂરતી અસરકારક નથી. તેમનું કહેવું છે કે તેઓ નિયમિત રીતે મિલકતવેરો અને અન્ય કર ચૂકવે છે, છતાં વરસાદ આવે ત્યારે રસ્તા અને રહેણાંક વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવાની સમસ્યા સામે ઝઝૂમવું પડે છે. જો પાણી ભરાવાની સમસ્યાનો કાયમી ઉકેલ નહીં આવે તો વધુ ઉગ્ર વિરોધ કરવાની ચીમકી પણ આપવામાં આવી હોવાનું જાણવા મળે છે.
વડોદરા મહાનગરપાલિકા માટે પાણી ભરાવાની સમસ્યા લાંબા સમયથી પડકારરૂપ રહી છે. ખાસ કરીને વિશ્વામિત્રી નદીના આસપાસના નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદ બાદ પાણીનું સ્તર ઝડપથી વધી શકે છે. તાજેતરના ભારે વરસાદ દરમિયાન તંત્રએ નદીકાંઠાના વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને સતર્ક રહેવા જણાવ્યું હતું. જોકે, ગુરુવારે ઉપલબ્ધ માહિતી મુજબ વિશ્વામિત્રી નદીનું પાણીનું સ્તર જોખમી સપાટીથી નીચે હતું, પરંતુ ભારે વરસાદ ચાલુ રહે તો સ્થિતિ ઝડપથી બદલાઈ શકે છે.
આ પણ વાંચો: એક જ દિવસમાં 6.5 ઈંચ વરસાદ : વડોદરામાં રસ્તા-સોસાયટીઓ પાણીમાં
બિલ કેનાલ રોડ પર રસ્તો બેસ્યો
ભારે વરસાદ વચ્ચે બિલ કેનાલ રોડ પર પ્રકૃતિ વિલા નજીક રસ્તાનો એક ભાગ બેસી જતાં કાર ખાડામાં ખાબક્યાની ઘટના સામે આવી છે. સ્થાનિક અહેવાલો અને મળતી માહિતી અનુસાર, આ સ્થળે અગાઉ ડ્રેનેજ લાઈનનું કામ થયું હતું અને ત્યારબાદ રસ્તાનું પુનઃનિર્માણ કરવામાં આવ્યું હતું. ભારે વરસાદ બાદ રસ્તાનો ભાગ ધસી પડતાં ત્યાંથી પસાર થતી કાર ખાડામાં ફસાઈ ગઈ હતી. સદનસીબે ઘટનામાં કોઈ જાનહાનિ થઈ ન હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે.
આ ઘટનાએ રસ્તાના પુનઃસ્થાપન દરમિયાન કરવામાં આવતા પુરાણ અને કોમ્પેક્શનની ગુણવત્તા અંગે પ્રશ્નો ઊભા કર્યા છે. ડ્રેનેજ અથવા અન્ય ભૂગર્ભ સુવિધાની કામગીરી બાદ રસ્તો ફરી બનાવતી વખતે યોગ્ય રીતે માટીનું પુરાણ, સ્તરવાર કોમ્પેક્શન અને સપાટીનું મજબૂત નિર્માણ જરૂરી હોય છે. જો આ પ્રક્રિયામાં ખામી રહે તો ભારે વરસાદ દરમિયાન જમીન નીચે બેસી શકે છે અને રસ્તા પર અચાનક ખાડો સર્જાઈ શકે છે. જોકે, બિલ કેનાલ રોડની આ ચોક્કસ ઘટના પાછળનું કારણ સત્તાવાર ટેકનિકલ તપાસ બાદ જ સ્પષ્ટ થશે.
વડોદરામાં બિલ કેનાલ રોડ પર રસ્તાની સ્થિતિ અંગે અગાઉ પણ નાગરિકોની ફરિયાદો સામે આવી ચૂકી છે. 2025માં પણ આ માર્ગ પર ખાડાને કારણે ગંભીર અકસ્માતમાં એક બાઈકચાલક ઈજાગ્રસ્ત થયો હોવાનો અહેવાલ પ્રકાશિત થયો હતો. આ પૃષ્ઠભૂમિમાં હાલની ઘટના બાદ ફરી એકવાર રસ્તાની ગુણવત્તા અને જાળવણી અંગે ચર્ચા તેજ બની છે.
ગોત્રીમાં રોડ ધસી પડતાં ઈ-બસ ફસાઈ હોવાનો દાવો
ગોત્રી વિસ્તારમાં પણ ભારે વરસાદ બાદ રોડનો એક ભાગ બેસી જતાં ઈ-બસ ફસાઈ ગઈ હોવાની માહિતી સામે આવી છે. સ્થાનિકોના જણાવ્યા મુજબ, આ સ્થળે થોડા સમય પહેલાં ડ્રેનેજ લાઈનનું કામ કરવામાં આવ્યું હતું અને ત્યારબાદ રસ્તો બનાવવામાં આવ્યો હતો. ભારે વરસાદ બાદ રસ્તાનો ભાગ ધસી પડતાં ઈ-બસ ત્યાં ફસાઈ ગઈ હતી. આ ઘટનાને પગલે સ્થાનિકોએ રસ્તા બનાવવાની કામગીરી અને ડ્રેનેજ કામ બાદ કરવામાં આવેલા રિસ્ટોરેશન અંગે પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે. કેટલાક લોકોએ કોન્ટ્રાક્ટર દ્વારા યોગ્ય રીતે પુરાણ અને રસ્તાનું કામ કરવામાં આવ્યું ન હોવાનો આક્ષેપ કર્યો છે. જોકે, આક્ષેપોને સત્તાવાર રીતે સાબિત કરવા માટે પાલિકા અથવા સ્વતંત્ર એજન્સી દ્વારા સ્થળ તપાસ જરૂરી છે. જો તપાસમાં ખરેખર કામની ગુણવત્તામાં ખામી અથવા નિર્ધારિત ધોરણોનું ઉલ્લંઘન સામે આવે તો જવાબદારી નક્કી કરીને કોન્ટ્રાક્ટર સામે કરાર મુજબની કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
વડોદરા મહાનગરપાલિકાના બજેટ દસ્તાવેજોમાં પણ શહેરના વિવિધ વિસ્તારોમાં વરસાદી ગટર અને ડ્રેનેજ સંબંધિત અનેક કામો પ્રગતિ હેઠળ હોવાનું દર્શાવવામાં આવ્યું છે. આથી, શહેરમાં વરસાદી પાણીના નિકાલ માટે માળખાકીય કામો ચાલી રહ્યા હોવા છતાં ભારે વરસાદ દરમિયાન પાણી ભરાવાની સમસ્યા યથાવત રહે તે સ્થિતિમાં કામોની ગુણવત્તા, સમયસર પૂર્ણતા અને જાળવણીની અસરકારકતા પર સવાલ ઉઠે તે સ્વાભાવિક છે.
આ પણ વાંચો: આજે પણ પડશે મુશળધાર વરસાદ : જાણો કેટલા જિલ્લામાં ધોધમારની આગાહી?
'પ્રી-મોન્સૂન' કામગીરી સામે હવે સૌથી મોટો સવાલ
વડોદરામાં ભારે વરસાદ બાદ સર્જાયેલી સ્થિતિએ હવે પાલિકાની પ્રી-મોન્સૂન કામગીરીની અસરકારકતા પર ચર્ચા શરૂ કરી છે. શહેરમાં વરસાદ પહેલાં ડ્રેનેજ લાઈનોની સફાઈ, વરસાદી પાણીના નિકાલના માર્ગોની તપાસ, પંપિંગ વ્યવસ્થા અને જોખમી સ્થળોની ઓળખ જેવી કામગીરી કરવામાં આવે છે. પરંતુ જો ભારે વરસાદ બાદ ફરી એ જ વિસ્તારોમાં પાણી ભરાય અથવા તાજેતરમાં બનેલા રસ્તાઓમાં નુકસાન થાય તો આ કામગીરીની અસરકારકતા અંગે પ્રશ્નો ઊભા થાય છે.
જોકે, એક બાબત ધ્યાનમાં લેવી જરૂરી છે કે ભારે વરસાદ અને અતિભારે વરસાદની સ્થિતિમાં કોઈપણ શહેરની ડ્રેનેજ વ્યવસ્થા પર અસાધારણ દબાણ આવી શકે છે. તેથી માત્ર પાણી ભરાવાની ઘટના પરથી સમગ્ર પ્રી-મોન્સૂન કામગીરી નિષ્ફળ ગઈ એવો અંતિમ નિષ્કર્ષ કાઢી શકાય નહીં. પરંતુ જ્યાં તાજેતરમાં જ રોડ કે ડ્રેનેજનું કામ થયું હોય અને વરસાદ બાદ તરત જ રસ્તો બેસી જાય, ત્યાં ગુણવત્તા તપાસ અને જવાબદારી નક્કી કરવી જરૂરી બને છે.
હવે તપાસ અને જવાબદારી પર સૌની નજર
હાલ વડોદરામાં ભારે વરસાદને કારણે ઊભી થયેલી પરિસ્થિતિમાં સૌથી મહત્વપૂર્ણ બાબત એ છે કે પાલિકા તંત્ર માત્ર તાત્કાલિક પાણી કાઢવાની કામગીરી સુધી સીમિત ન રહે, પરંતુ જ્યાં રસ્તા બેસ્યા છે ત્યાં ટેકનિકલ તપાસ પણ કરાવે. બિલ કેનાલ રોડ અને ગોત્રીની ઘટનાઓમાં રસ્તા નીચેની જમીનની સ્થિતિ, ડ્રેનેજ કામની ગુણવત્તા, પુરાણની પદ્ધતિ અને રોડ રિસ્ટોરેશનના ધોરણોની તપાસ થાય તો વાસ્તવિક કારણ બહાર આવી શકે છે.
જો તપાસમાં બેદરકારી સાબિત થાય તો જવાબદાર કોન્ટ્રાક્ટર અથવા સંબંધિત અધિકારીઓ સામે નિયમ મુજબ કાર્યવાહી થવી જોઈએ. બીજી તરફ, જો કુદરતી કારણોસર જમીન ધસી પડી હોવાનું બહાર આવે તો પણ જોખમી સ્થળોને તાત્કાલિક સુરક્ષિત કરવાની જવાબદારી તંત્રની રહેશે. ભારે વરસાદ વચ્ચે નાગરિકોની સલામતી સૌથી મહત્વપૂર્ણ છે.
હાલમાં વડોદરા માટે આગામી કલાકો પણ મહત્વપૂર્ણ છે. ભારે વરસાદની આગાહીને કારણે નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવાની સ્થિતિ ફરી સર્જાઈ શકે છે. વિશ્વામિત્રી નદીનું જળસ્તર, શહેરની ડ્રેનેજ વ્યવસ્થા અને રસ્તાઓની સ્થિતિ પર સતત નજર રાખવી જરૂરી છે. તાજેતરના ભારે વરસાદ દરમિયાન તંત્રએ નીચાણવાળા વિસ્તારોને એલર્ટ રહેવાની સૂચના આપી હતી અને પૂર જેવી સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને તૈયારીઓ શરૂ કરી હતી.
વડોદરાના નાગરિકો માટે હવે સવાલ માત્ર 'વરસાદ કેટલો પડ્યો?' એટલો નથી. સવાલ એ પણ છે કે ભારે વરસાદ દરમિયાન શહેરની મૂળભૂત સુવિધાઓ કેટલી મજબૂત સાબિત થાય છે. પ્રથમ જ ભારે વરસાદમાં રોડ બેસવાની અને પાણી ભરાવાની ઘટનાઓ સામે આવી હોય તો હવે પાલિકા તંત્ર માટે આ ફરિયાદોને ગંભીરતાથી લઈને કાયમી ઉકેલ તરફ આગળ વધવાનો સમય છે. કારણ કે ચોમાસું હજુ શરૂ થયું છે અને આગામી દિવસોમાં વધુ વરસાદની શક્યતા છે. આ સ્થિતિમાં એક દિવસના વરસાદ બાદ થયેલું નુકસાન આગામી વરસાદ પહેલાં જ સુધારવામાં નહીં આવે તો નાગરિકોની મુશ્કેલી અને જોખમ બંને વધી શકે છે.
