વડોદરામાં જળબંબાકાર : ભાયલીના ઈન્દિરા આવાસમાં ઘરોમાં ઘૂસ્યાં પાણી, ઘરવખરી-અનાજ પલળતાં ભારે નુકસાન

Vadodara News: વડોદરા શહેરમાં ચોમાસાએ ગુરુવારે રાત્રે ફરી એક વખત પોતાનું રૌદ્ર સ્વરૂપ બતાવ્યું હતું. કલાકો સુધી પડેલા ભારે વરસાદને કારણે શહેરના અનેક વિસ્તારોમાં પાણી ભરાઈ ગયું હતું અને સામાન્ય જનજીવનને અસર પહોંચી હતી. ખાસ કરીને શહેરના દક્ષિણ અને પશ્ચિમ વિસ્તારોમાં વરસાદની અસર વધુ જોવા મળી હતી. નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવાની સંભાવનાને ધ્યાનમાં રાખીને તંત્ર દ્વારા સાવચેતીના પગલાં લેવામાં આવ્યા હતા. વિશ્વામિત્રી નદીના આસપાસના નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોને પણ સતર્ક રહેવા જણાવાયું હતું.

ભારે વરસાદની આગાહીને પગલે વડોદરા જિલ્લા વહીવટી તંત્રએ 24 જુલાઈએ તમામ શાળાઓ, કોલેજો અને આંગણવાડીઓ બંધ રાખવાનો નિર્ણય લીધો હતો. હવામાન વિભાગે ભારે વરસાદની ચેતવણી આપ્યા બાદ વિદ્યાર્થીઓની સલામતીને ધ્યાનમાં રાખીને આ નિર્ણય લેવાયો હતો. તંત્ર દ્વારા લોકોને બિનજરૂરી મુસાફરી ટાળવા અને નદી, નાળા, કોઝવે તથા અન્ય નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં સાવચેતી રાખવાની અપીલ કરવામાં આવી હતી.

ભાયલીના ઈન્દિરા આવાસમાં ઘરોમાં ઘૂસ્યું વરસાદી પાણી

આ ભારે વરસાદની સૌથી વધુ અસર શહેરના પશ્ચિમ વિસ્તારમાં આવેલા ભાયલીના ઈન્દિરા આવાસ વિસ્તારમાં જોવા મળી હોવાનો સ્થાનિકોનો દાવો છે. અહીં મહાકાળી મંદિર પાછળના ભાગમાં આવેલા કેટલાક મકાનોમાં મોડી રાત્રે વરસાદી પાણી ઘૂસી ગયું હતું. અચાનક ઘરોમાં પાણી પ્રવેશતાં રહીશોમાં ચિંતા અને અફરાતફરીનો માહોલ સર્જાયો હતો.

સ્થાનિકોના જણાવ્યા મુજબ, ઘરોની અંદર પાણી ઘૂસી જતાં પરિવારોએ રાતભર જાગીને પાણી બહાર કાઢવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો. કેટલાક ઘરોમાં પાણી ઘૂંટણસમા સ્તર સુધી પહોંચ્યું હોવાનો દાવો કરવામાં આવ્યો છે. પાણીના પ્રવેશને કારણે ઘરમાં રાખેલું અનાજ, કપડાં, ઘરવખરી, ફર્નિચર અને અન્ય સામાન પલળી ગયો હતો. કેટલાક પરિવારોને ઇલેક્ટ્રોનિક ઉપકરણોને પણ નુકસાન પહોંચ્યું હોવાની ફરિયાદ છે. જોકે, નુકસાનની ચોક્કસ રકમ અંગે હાલ કોઈ સત્તાવાર આંકડો સામે આવ્યો નથી.

વરસાદી પાણીથી ઘેરાયેલા વિસ્તારના રહીશો માટે રાત્રિના સમયે ઘરની બહાર નીકળવું પણ મુશ્કેલ બન્યું હતું. પાણીનો પ્રવાહ અને અંધારું હોવાને કારણે લોકો ઘરની અંદર જ રહેવા મજબૂર બન્યા હતા. આવા સંજોગોમાં ખાસ કરીને બાળકો, વૃદ્ધો અને બીમાર વ્યક્તિઓ ધરાવતા પરિવારોની મુશ્કેલી વધી શકે છે. ભારે વરસાદ દરમિયાન નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણીનો પ્રવાહ ઝડપથી વધે ત્યારે સ્થાનિક તંત્રની તાત્કાલિક મદદ અને પાણીના નિકાલની વ્યવસ્થા અત્યંત મહત્વપૂર્ણ બની જાય છે.

આ પણ વાંચો: વડોદરામાં પહેલા જ વરસાદે ખોલી પોલ : રોડ ધસતાં કાર-ઈ-બસ ખાડામાં ફસાઈ, લોકોનો ડેપ્યુટી મેયર સામે આક્રોશ

રાતભર પાણી કાઢવાની મથામણ

સ્થાનિક રહીશોએ રાત્રિ દરમિયાન પોતાના સ્તરે ઘરોમાંથી પાણી બહાર કાઢવા માટે પ્રયાસો કર્યા હતા. કેટલાક લોકોએ ઘરનો સામાન ઊંચાઈ પર ખસેડવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો, જ્યારે કેટલાક પરિવારોને પાણીથી નુકસાન પામેલી ઘરવખરીને બચાવવાની પણ તક મળી ન હોવાનું જણાવ્યું હતું. વહેલી સવારે વરસાદનું જોર ઘટતાં રહીશોએ રાહતનો શ્વાસ લીધો હતો. વરસાદ અટક્યા બાદ ધીમે ધીમે પાણી ઓસરવાનું શરૂ થયું હતું. જોકે, પાણી સંપૂર્ણપણે ઉતરી જાય ત્યાં સુધી કાદવ, ગંદકી અને ભેજને કારણે બીજી પ્રકારની મુશ્કેલીઓ ઊભી થઈ શકે છે. પાણી ઘરમાં ઘૂસ્યા બાદ સ્વચ્છતા અને આરોગ્ય સંબંધિત જોખમો પણ વધે છે. તેથી અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં પાણીનો સંપૂર્ણ નિકાલ થયા બાદ સફાઈ અને જંતુનાશક કામગીરી પણ જરૂરી બની શકે છે.

ભારે વરસાદ વચ્ચે શહેરના નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પાણી ભરાવાની સ્થિતિ અંગે વડોદરા મહાનગરપાલિકાએ પણ તૈયારી રાખી હતી. પાલિકા તંત્ર દ્વારા પાણીના નિકાલ માટે પંપિંગ વ્યવસ્થા અને અન્ય કામગીરી હાથ ધરવામાં આવે છે. જોકે, સ્થાનિકોના જણાવ્યા મુજબ ભાયલીના ઈન્દિરા આવાસ વિસ્તારમાં દર ચોમાસામાં પાણી ભરાવાની સમસ્યા પુનરાવર્તિત થાય છે, જેના કારણે તેઓ હવે માત્ર તાત્કાલિક પંપિંગ નહીં પરંતુ કાયમી ઉકેલની માંગ કરી રહ્યા છે.

'દર વર્ષે આ જ સ્થિતિ કેમ?' રહીશોમાં તંત્ર સામે રોષ

ભાયલીના ઈન્દિરા આવાસના રહીશોનો મુખ્ય સવાલ એ છે કે જો વરસાદી પાણીનો નિકાલ યોગ્ય રીતે થતો હોય તો ભારે વરસાદ દરમિયાન ઘરોમાં પાણી કેમ ઘૂસે છે? સ્થાનિકોનો આક્ષેપ છે કે દર વર્ષે ચોમાસામાં આવી સ્થિતિ સર્જાય છે અને વરસાદ બંધ થયા બાદ પાણી કાઢવાની કામગીરી કરવામાં આવે છે, પરંતુ આગામી ચોમાસામાં ફરી એ જ સમસ્યા ઊભી થાય છે.

રહીશોએ તંત્ર પાસે તાત્કાલિક ધોરણે પંપ મૂકીને પાણીનો નિકાલ કરવાની માંગ કરી છે. સાથે જ ભવિષ્યમાં ફરી આવી સ્થિતિ ન સર્જાય તે માટે વરસાદી પાણીના નિકાલની વ્યવસ્થાનું ટેકનિકલ સર્વેક્ષણ કરાવી કાયમી ઉકેલ લાવવાની માગણી કરવામાં આવી છે. પાણી કઈ દિશામાંથી આવે છે, ડ્રેનેજ લાઈનની ક્ષમતા કેટલી છે અને વરસાદી પાણીના નિકાલ માટેના માર્ગમાં ક્યાં અવરોધ છે, તેની તપાસ થાય તો સમસ્યાનું મૂળ કારણ શોધવામાં મદદ મળી શકે છે.

અહીં એક મહત્વની બાબત એ પણ છે કે ભારે અને અતિભારે વરસાદ દરમિયાન કોઈપણ શહેરની ડ્રેનેજ વ્યવસ્થા પર અસાધારણ દબાણ આવી શકે છે. તેથી દરેક પાણી ભરાવાની ઘટના માટે માત્ર તંત્રની બેદરકારી જવાબદાર છે એવું તાત્કાલિક કહેવું યોગ્ય નથી. પરંતુ જો કોઈ ચોક્કસ વિસ્તારમાં વારંવાર એકસરખી સ્થિતિ સર્જાતી હોય તો ત્યાંની ડ્રેનેજ ક્ષમતા, વરસાદી પાણીના કુદરતી પ્રવાહ અને સ્થાનિક ભૂગોળની સમીક્ષા કરવી જરૂરી બને છે.

આ પણ વાંચો: એક જ દિવસમાં 6.5 ઈંચ વરસાદ : વડોદરામાં રસ્તા-સોસાયટીઓ પાણીમાં

વડોદરામાં ભારે વરસાદથી ફરી સામે આવ્યો પાણીના નિકાલનો પડકાર

ગુરુવારે વડોદરા શહેરમાં પડેલા ભારે વરસાદે ફરી એક વખત શહેરની વરસાદી પાણીના નિકાલની વ્યવસ્થા સામે પડકાર ઊભો કર્યો છે. શહેરના કેટલાક વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદથી પાણી ભરાયું હતું, જ્યારે તંત્રએ નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં પૂર જેવી સ્થિતિ સર્જાય નહીં તે માટે તૈયારીઓ શરૂ કરી હતી. પાલિકા કમિશનરના જણાવ્યા મુજબ વરસાદની અસર ખાસ કરીને શહેરના દક્ષિણ અને પશ્ચિમ ભાગમાં વધુ જોવા મળી હતી. વિશ્વામિત્રી નદીનું જળસ્તર તે સમયે જોખમી સપાટીથી નીચે હતું, પરંતુ ભારે વરસાદ બાદ નદીનું પાણી ઝડપથી વધી શકે છે, તેથી કાંઠા વિસ્તારોમાં સાવચેતી રાખવાની સૂચના આપવામાં આવી હતી.

હાલમાં ગુજરાતના અનેક વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદની સ્થિતિ છે. દક્ષિણ ગુજરાતમાં તો અનેક જિલ્લાઓમાં પૂર અને જળબંબાકાર જેવી સ્થિતિ સર્જાઈ છે અને બચાવ તથા રાહત કામગીરી માટે તંત્રને મોટા પાયે કામે લગાડવું પડ્યું છે. આવી વ્યાપક વરસાદી સ્થિતિ વચ્ચે વડોદરા માટે પણ આગામી કલાકો મહત્વપૂર્ણ છે, કારણ કે ફરી ભારે વરસાદ થાય તો અગાઉથી પાણી ભરાયેલા વિસ્તારોમાં સ્થિતિ વધુ ગંભીર બની શકે છે.

હવામાન વિભાગની આગાહીને ધ્યાનમાં રાખીને આગામી દિવસોમાં પણ વડોદરા સહિત મધ્ય ગુજરાતના કેટલાક વિસ્તારોમાં ભારે વરસાદની શક્યતા દર્શાવવામાં આવી છે. તેથી ભાયલી જેવા નીચાણવાળા વિસ્તારોમાં રહેતા લોકો માટે સાવચેતી જાળવવી જરૂરી છે. સ્થાનિક તંત્ર માટે પણ પાણી ભરાવાની સંભાવના ધરાવતા વિસ્તારોમાં પંપ, મશીનરી અને કર્મચારીઓ તૈયાર રાખવા ઉપરાંત વીજળી, રસ્તા અને ડ્રેનેજ સંબંધિત જોખમો પર સતત નજર રાખવી જરૂરી બનશે.

હવે કાયમી ઉકેલની રાહ

ભાયલીના ઈન્દિરા આવાસમાં ઘરોમાં પાણી ઘૂસવાની ઘટના માત્ર એક રાત્રિના ભારે વરસાદની સમસ્યા તરીકે જોવામાં આવે કે પછી લાંબા સમયથી ચાલી આવતી પાણીના નિકાલની સમસ્યા તરીકે, તે અંગે હવે તંત્રની તપાસ મહત્વપૂર્ણ રહેશે. જો પાણી ભરાવાનું મુખ્ય કારણ અપૂરતી ડ્રેનેજ ક્ષમતા, વરસાદી પાણીના કુદરતી પ્રવાહમાં અવરોધ અથવા સ્થાનિક સ્તરે પાણીના નિકાલની ખામી હોય તો તેનો કાયમી ઉકેલ શોધવો જરૂરી છે.

હાલ વરસાદનું જોર ઘટતાં અસરગ્રસ્ત પરિવારોને થોડી રાહત મળી છે, પરંતુ તેમની મુશ્કેલી પૂરી થઈ નથી. ઘરમાં ઘૂસેલા પાણીથી થયેલા નુકસાનની સફાઈ, ઘરવખરીને થયેલા નુકસાનનું મૂલ્યાંકન અને આરોગ્યની સુરક્ષા હવે તેમની સામેના તાત્કાલિક પડકારો છે. બીજી તરફ, જો આગામી દિવસોમાં ફરી ભારે વરસાદ પડે તો આ જ વિસ્તારોમાં સ્થિતિ ફરી વણસી શકે છે.

આથી હવે સ્થાનિક રહીશો તંત્ર પાસેથી માત્ર વરસાદી પાણી કાઢવાની તાત્કાલિક કામગીરી નહીં, પરંતુ આગામી ચોમાસા પહેલાં પાણી ભરાવાની સમસ્યાનો કાયમી ઉકેલ ઇચ્છી રહ્યા છે. વડોદરા જેવા ઝડપથી વિકસતા શહેરમાં વરસાદી પાણીના નિકાલનું આયોજન માત્ર તાત્કાલિક રાહત પૂરતું નહીં પરંતુ લાંબા ગાળાની શહેરી આયોજનની દૃષ્ટિએ પણ કરવું જરૂરી છે. ભાયલીના ઈન્દિરા આવાસની આ ઘટના ફરી એક વખત એ જ સવાલ સામે લાવે છે કે ભારે વરસાદ સામે શહેરની તૈયારી કેટલી મજબૂત છે અને ચોમાસું પૂરું થાય તે પહેલાં પાણી ભરાવાની સમસ્યાનો કાયમી ઉકેલ લાવવા માટે તંત્ર હવે શું પગલાં ભરે છે.