Vadodara News: સંસ્કારી નગરી વડોદરાના વિકાસમાં હવે એવિએશન ક્ષેત્ર મહત્વની ભૂમિકા ભજવી શકે છે. વડોદરા એરપોર્ટ પરથી વધુ ડોમેસ્ટિક અને ઈન્ટરનેશનલ કનેક્ટિવિટી વધારવા, એર કાર્ગો ઓપરેશન શરૂ કરવા અને એરપોર્ટની કામગીરીને વધુ વિસ્તૃત બનાવવાની દિશામાં તાજેતરમાં મહત્વપૂર્ણ ચર્ચાઓ અને પ્રયાસો સામે આવ્યા છે. આ વિકાસ માત્ર વડોદરા શહેર પૂરતો સીમિત ન રહેતા મધ્ય ગુજરાતના ઉદ્યોગ, વેપાર, પ્રવાસન અને રોજગાર ક્ષેત્રને પણ અસર કરી શકે છે.
તાજેતરમાં કેન્દ્રીય નાગરિક ઉડ્ડયન મંત્રીની વડોદરા મુલાકાત દરમિયાન શહેરની હવાઈ કનેક્ટિવિટી વધારવા અને કાર્ગો સેવાઓ શરૂ કરવાની માંગ અંગે ચર્ચા થઈ હતી. વડોદરા એરપોર્ટના ડાયરેક્ટર એમ.એસ.આઈ. દાઉદના નિવેદનને આધારે પ્રકાશિત અહેવાલ મુજબ, આગામી વિન્ટર શેડ્યૂલમાં નવી ડોમેસ્ટિક રૂટ્સ, ઈન્ટરનેશનલ ફ્લાઈટ્સ અને કાર્ગો ઓપરેશન માટે પ્રયાસો કરવાની ખાતરી આપવામાં આવી હતી. આ બેઠકમાં વડોદરા સાંસદ હેમાંગ જોશી, ફેડરેશન ઓફ ગુજરાત ઇન્ડસ્ટ્રીઝના પ્રતિનિધિઓ અને એરપોર્ટ એડવાઇઝરી કમિટીના સભ્યો પણ જોડાયા હતા.
એર કાર્ગોથી મધ્ય ગુજરાતના ઉદ્યોગોને શું ફાયદો થશે?
વડોદરા અને આસપાસનો વિસ્તાર ગુજરાતના મહત્વના ઔદ્યોગિક પટ્ટામાં આવે છે. કેમિકલ, ફાર્માસ્યુટિકલ, એન્જિનિયરિંગ, મેન્યુફેક્ચરિંગ, ઓટોમોબાઇલ, એગ્રો અને અન્ય ક્ષેત્રોના ઉદ્યોગો માટે ઝડપી પરિવહન વ્યવસ્થા અત્યંત મહત્વની છે. ખાસ કરીને ઊંચી કિંમત ધરાવતા, સમયસંવેદનશીલ અથવા ઝડપથી ડિલિવરી જરૂરી હોય તેવા માલ માટે એર કાર્ગો સુવિધા ઉદ્યોગકારોને સ્પર્ધાત્મક લાભ આપી શકે છે.
હાલમાં વડોદરા એરપોર્ટની સત્તાવાર એરપોર્ટ માહિતીમાં કાર્ગો હેન્ડલિંગ માટેની સુવિધાઓનો ઉલ્લેખ છે, જ્યારે એરપોર્ટ સંબંધિત તાજેતરના વિકાસમાં કાર્ગો ઓપરેશનને વધુ સક્રિય બનાવવાની માંગ પર ભાર મૂકાયો છે. જો વડોદરાથી નિયમિત અને વ્યાપક એર કાર્ગો સેવા શરૂ થાય તો સ્થાનિક ઉદ્યોગોને માલ મોકલવા માટે અન્ય મોટા એરપોર્ટ પર આધાર ઘટાડવામાં મદદ મળી શકે છે. તેના પરિણામે લોજિસ્ટિક્સનો સમય ઘટે, સપ્લાય ચેઇન વધુ ઝડપી બને અને નિકાસકારોને વૈશ્વિક બજારો સુધી પહોંચવામાં સુવિધા મળે તેવી સંભાવના છે.
આ બાબત ખાસ કરીને મધ્ય ગુજરાતના એવા ઉદ્યોગો માટે મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે, જેમને આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં સમયસર માલ પહોંચાડવો પડે છે. જોકે, એર કાર્ગો વ્યવસ્થા માત્ર ટર્મિનલ ઉભું કરવાથી સંપૂર્ણ રીતે સફળ થતી નથી. તેના માટે કસ્ટમ્સ, ગ્રાઉન્ડ હેન્ડલિંગ, સુરક્ષા, કોલ્ડ ચેઇન, વેરહાઉસિંગ અને એરલાઇન ઓપરેટરો વચ્ચે સંકલન જરૂરી બને છે. તેથી કાર્ગો સેવા શરૂ થયા બાદ તેની ક્ષમતા અને નિયમિતતા જ તેનો વાસ્તવિક આર્થિક લાભ નક્કી કરશે.
ઈન્ટરનેશનલ કનેક્ટિવિટીથી પ્રવાસીઓની મુશ્કેલી ઘટશે
વડોદરા એરપોર્ટને વધુ આંતરરાષ્ટ્રીય કનેક્ટિવિટી સાથે જોડવાની માંગ લાંબા સમયથી કરવામાં આવી રહી છે. હાલના તબક્કે શહેરમાંથી સીધી આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઈટ્સની ઉપલબ્ધતા મર્યાદિત હોવાથી વિદેશ પ્રવાસ કરનારા મુસાફરોને ઘણી વખત મુંબઈ, દિલ્હી અથવા અન્ય હબ એરપોર્ટ મારફતે મુસાફરી કરવી પડે છે. જો વડોદરાથી મુખ્ય મેટ્રો શહેરો માટે ફ્લાઈટ્સની સંખ્યા વધે અને ત્યારબાદ આંતરરાષ્ટ્રીય કનેક્શન સરળ બને, તો બિઝનેસ ટ્રાવેલર્સ અને સામાન્ય મુસાફરો બંનેને ફાયદો થઈ શકે છે.
તાજેતરના અહેવાલ મુજબ વડોદરાથી ચેન્નાઈ, કોલકાતા, ચંડીગઢ, કોચી અને ગોવા જેવા શહેરો માટે વધુ સીધી ફ્લાઈટ્સની માંગ પણ રજૂ કરવામાં આવી છે. આ ઉપરાંત દિલ્હી અને મુંબઈ જેવા મોટા એર ટ્રાન્સપોર્ટ હબ સાથે કનેક્ટિવિટી મજબૂત બનાવવાથી ‘હબ એન્ડ સ્પોક’ મોડલ હેઠળ મુસાફરોને વિવિધ આંતરરાષ્ટ્રીય ગંતવ્યો સુધી પહોંચવાની વધુ સરળતા મળી શકે છે.
વડોદરા એરપોર્ટ અંગેની ભારતીય એરપોર્ટ ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયાની સત્તાવાર માહિતી મુજબ હાલમાં એરલાઇન ટિકિટ કાઉન્ટર અને અન્ય પેસેન્જર સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ છે. એરપોર્ટની ફ્લાઈટ શેડ્યૂલ અંગે AAI મુસાફરોને સંબંધિત એરલાઇન પાસેથી વાસ્તવિક સમયની માહિતી ચકાસવાની સલાહ આપે છે. આથી નવી આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઈટ્સ અંગે કોઈ ચોક્કસ રૂટ અથવા શરૂઆતની તારીખ સત્તાવાર રીતે જાહેર ન થાય ત્યાં સુધી તેને પ્રસ્તાવિત અથવા પ્રક્રિયામાં રહેલી યોજના તરીકે જ જોવી યોગ્ય રહેશે.
ઈમિગ્રેશન અને કસ્ટમ્સ વ્યવસ્થા કેમ મહત્વની?
વડોદરાથી નિયમિત આંતરરાષ્ટ્રીય પેસેન્જર ફ્લાઈટ્સ શરૂ કરવા માટે માત્ર એરલાઇન અને વિમાનની ઉપલબ્ધતા પૂરતી નથી. મુસાફરોની ઈમિગ્રેશન અને કસ્ટમ્સ ક્લિયરન્સ સહિતની જરૂરી વ્યવસ્થાઓ પણ સુનિશ્ચિત કરવી પડે છે. આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઈટના સંચાલન માટે વિવિધ સરકારી અને સુરક્ષા એજન્સીઓ વચ્ચે સંકલન જરૂરી હોય છે.
એરપોર્ટની સત્તાવાર એવિએશન માહિતીમાં વડોદરા માટે કસ્ટમ્સ અને ઈમિગ્રેશનની સુવિધા નિર્ધારિત આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઈટ્સ માટે ઉપલબ્ધ હોવાનો ઉલ્લેખ છે. અગાઉના અહેવાલોમાં પણ એરપોર્ટ ડાયરેક્ટરે જણાવ્યું હતું કે ઈમિગ્રેશન અને કસ્ટમ્સ સંબંધિત ટીમોની તૈનાતી થઈ ચૂકી છે અને નિયમિત આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઈટ્સ શરૂ કરવા માટેની પ્રક્રિયા આગળ વધારવાની દિશામાં પ્રયાસો ચાલી રહ્યા છે. જોકે, નિયમિત આંતરરાષ્ટ્રીય સેવા ક્યારે શરૂ થશે તે એરલાઇનના નિર્ણય, જરૂરી મંજૂરીઓ અને ઓપરેશનલ તૈયારીઓ પર નિર્ભર રહેશે.
આ પણ વાંચો: વડોદરામાં વરસાદી પાણી વચ્ચે અચાનક દેખાયું 4 ફૂટનું મગરનું બચ્ચું : સ્થાનિકોમાં ફફડાટ, કરાયું રેસ્ક્યુ
રાત્રિ રોકાણ કરતી ફ્લાઈટ્સથી ઓપરેશનલ ક્ષમતા વધવાની આશા
વડોદરા એરપોર્ટના વિકાસમાં એક મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો એરક્રાફ્ટના રાત્રિ રોકાણ અને આગામી દિવસની ફ્લાઈટ કામગીરી સાથે જોડાયેલો છે. જો એરલાઇન્સ માટે વિમાનને વડોદરા ખાતે રાત્રે પાર્ક કરી બીજા દિવસે ત્યાંથી જ સેવા શરૂ કરવાની વ્યવસ્થા વધુ સુગમ બને, તો ફ્લાઈટ શેડ્યૂલને વધુ અસરકારક રીતે ગોઠવી શકાય છે. આ પ્રકારની ઓપરેશનલ સુવિધા એરલાઇન્સને નવા રૂટ શરૂ કરવા માટે પ્રોત્સાહિત કરી શકે છે.
પરંતુ અહીં પણ એરપોર્ટની ક્ષમતા, પાર્કિંગ, સુરક્ષા, ગ્રાઉન્ડ હેન્ડલિંગ અને એરલાઇનની વ્યાવસાયિક ગણતરી મહત્વની રહેશે. AAIની માહિતી મુજબ વડોદરા એરપોર્ટ પર મર્યાદિત ઓવરનાઇટ પાર્કિંગની વ્યવસ્થા અગાઉથી આયોજન સાથે ઉપલબ્ધ છે. તેથી ભવિષ્યમાં ફ્લાઈટ્સની સંખ્યા વધે તો એરપોર્ટની ઓપરેશનલ ક્ષમતાના વિસ્તરણની જરૂરિયાત પણ ઊભી થઈ શકે છે.
ફ્લાઈંગ ક્લબ ફરી શરૂ થાય તો યુવાનોને સીધો લાભ
વડોદરાના એવિએશન વિકાસ સાથે જોડાયેલો બીજો મહત્વનો મુદ્દો ફ્લાઈંગ ક્લબનો પુનઃપ્રારંભ છે. જો વડોદરા ફ્લાઈંગ ક્લબ ફરી સક્રિય બને અને પાયલોટ ટ્રેનિંગ તથા અન્ય એવિએશન આધારિત તાલીમ શરૂ થાય, તો સ્થાનિક યુવાનોને એવિએશન ક્ષેત્રમાં કારકિર્દી બનાવવા માટે શહેરની બહાર જવાની જરૂરિયાતમાં ઘટાડો થઈ શકે છે.
એવિએશન ક્ષેત્ર માત્ર પાયલોટ સુધી સીમિત નથી. એરક્રાફ્ટ મેન્ટેનન્સ, એવિઓનિક્સ, ગ્રાઉન્ડ હેન્ડલિંગ, એરપોર્ટ ઓપરેશન, કાર્ગો મેનેજમેન્ટ અને એરલાઇન સર્વિસિસ જેવા અનેક ક્ષેત્રોમાં કુશળ માનવબળની જરૂર પડે છે. તેથી ફ્લાઈંગ ક્લબ અને સંબંધિત તાલીમ સંસ્થાઓનો વિકાસ થાય તો વડોદરા અને આસપાસના જિલ્લાઓના યુવાનો માટે લાંબા ગાળે નવી તકો ઊભી થઈ શકે છે.
મધ્ય ગુજરાત માટે વિકાસનું નવું કેન્દ્ર બનવાની શક્યતા
વડોદરા એરપોર્ટના વિસ્તરણની ચર્ચાને માત્ર ફ્લાઈટ્સ વધારવાના મુદ્દા તરીકે જોવાને બદલે સમગ્ર પ્રાદેશિક અર્થતંત્રના પરિપ્રેક્ષ્યમાં જોવાની જરૂર છે. એર કનેક્ટિવિટી વધે તો બિઝનેસ ટ્રાવેલ, રોકાણ, પ્રવાસન, શિક્ષણ અને ઔદ્યોગિક પ્રવૃત્તિઓને વેગ મળી શકે છે. એર કાર્ગો સક્રિય બને તો નિકાસ અને ઝડપી સપ્લાય ચેઇન માટે નવી દિશા મળી શકે છે.
જોકે, વડોદરાને પશ્ચિમ ભારતનું મોટું એવિએશન હબ બનાવવાનું લક્ષ્ય લાંબા ગાળાનું છે અને તેના માટે સતત રોકાણ, એરલાઇન ભાગીદારી, આંતરરાષ્ટ્રીય રૂટની માંગ, પેસેન્જર ટ્રાફિક, કાર્ગો વોલ્યુમ અને જરૂરી સરકારી મંજૂરીઓ મહત્વની રહેશે. હાલમાં ઉપલબ્ધ માહિતી મુજબ નવી ફ્લાઈટ્સ અને કાર્ગો ઓપરેશન માટે કેન્દ્ર તરફથી સહકારની ખાતરી આપવામાં આવી છે, પરંતુ સંપૂર્ણ હબ તરીકે વિકાસ માટે આગામી તબક્કાની અમલવારી મહત્વપૂર્ણ રહેશે.
જો આ યોજનાઓ સમયબદ્ધ રીતે આગળ વધે તો વડોદરા એરપોર્ટ મધ્ય ગુજરાતના આર્થિક વિકાસ માટે મહત્વનું ઈન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બની શકે છે. ઉદ્યોગકારો માટે ઝડપી કનેક્ટિવિટી, નિકાસકારો માટે કાર્ગો સુવિધા, મુસાફરો માટે વધુ વિકલ્પો અને યુવાનો માટે એવિએશન ક્ષેત્રની કારકિર્દીની તકો. આ તમામ પરિબળો એકસાથે શહેરની વિકાસગાથાને નવી દિશા આપી શકે છે. હવે નજર એ વાત પર રહેશે કે જાહેર કરાયેલા પ્રયાસો અને આશ્વાસનોમાંથી કઈ સુવિધા ક્યારે વાસ્તવિક રીતે કાર્યરત બને છે.
