અમેરિકાએ ભારત માટે એક મહત્વપૂર્ણ વેપારી નિર્ણય લીધો છે. Donald Trump પ્રશાસને ભારતમાંથી અમેરિકા જતાં મોટા ભાગના ઉત્પાદનો પર લાગતો વધારાનો Tariff 12.5 ટકાથી ઘટાડીને 10 ટકા કરી દીધો છે. આ નિર્ણયથી ભારતીય નિકાસકારોને રાહત મળશે અને વૈશ્વિક બજારમાં ભારતને અનેક સ્પર્ધી દેશો સામે વધુ મજબૂત સ્થિતિ મળી શકે છે. જોકે, અમેરિકન બજારમાં ભારતીય ઉત્પાદનો પર વધારાનો શુલ્ક યથાવત હોવાથી સંપૂર્ણ રાહત મળી નથી.
24 જુલાઈથી લાગુ થયો નવો Tariff નિયમ
નવી Tariff વ્યવસ્થા 24 જુલાઈથી અમલમાં આવી છે. અમેરિકાના Section 122 હેઠળ લાગતો અસ્થાયી વધારાનો શુલ્ક સમાપ્ત થયા બાદ તરત જ આ નવો નિયમ લાગુ કરવામાં આવ્યો છે. આ નિર્ણય ભારતના અમેરિકા તરફ થતા લગભગ 70 ટકા નિકાસ પર અસર કરશે.
અહેવાલો અનુસાર, ભારતે તાજેતરમાં Forced Labour દ્વારા બનાવવામાં આવેલા ઉત્પાદનોના આયાત સંબંધિત નિયમો વધુ કડક બનાવ્યા છે. ઉપરાંત નવી દિલ્હી અને વોશિંગ્ટન વચ્ચે શ્રમ ધોરણોને લઈને થયેલી ચર્ચા બાદ અમેરિકાએ ભારત માટે Tariff ઘટાડવાનો નિર્ણય લીધો છે.
ભારતને 10% Tariff કેમ મળ્યો?
આ નિર્ણય અમેરિકાની Section 301 તપાસ હેઠળ લેવામાં આવ્યો છે. આ કાયદા હેઠળ અમેરિકા એવા દેશોના ઉત્પાદનો પર વધારાનો Tariff લાદી શકે છે, જેઓ પર બળજબરીથી મજૂરી કરાવીને બનાવેલા ઉત્પાદનોના વેપાર સાથે જોડાયેલા હોવાનો સંદેહ હોય.
શરૂઆતમાં ભારતને 12.5 ટકા Tariff ધરાવતા દેશોના જૂથમાં સામેલ કરવામાં આવ્યું હતું. જોકે, ભારતીય અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, ભારતે Forced Labour સંબંધિત આયાત પર નિયંત્રણો વધુ કડક કર્યા બાદ અને અમેરિકા સાથે સકારાત્મક ચર્ચા થયા પછી ભારત માટે Tariff ઘટાડીને 10 ટકા કરવામાં આવ્યો છે.
અમેરિકાના USTR (United States Trade Representative) અનુસાર, 10 ટકા Tariff તે દેશો માટે લાગુ કરવામાં આવ્યો છે જેઓએ પહેલેથી જ આવા ઉત્પાદનોના આયાત પર પ્રતિબંધ મૂક્યો છે અથવા તે દિશામાં અસરકારક પગલાં લીધા છે.
ભારત ઉપરાંત બાંગ્લાદેશ, પાકિસ્તાન, કેનેડા અને યુનાઇટેડ કિંગડમ સહિત કુલ 16 દેશો માટે પણ 10 ટકા Tariff લાગુ કરવામાં આવ્યો છે, જ્યારે અન્ય ઘણા દેશો માટે 12.5 ટકા Tariff યથાવત રહેશે.
ભારતીય નિકાસકારો પર શું પડશે અસર?
વેપાર નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર તમામ સેક્ટરો પર આ નિર્ણયની અસર સમાન નહીં હોય.
Global Trade Research Initiative (GTRI) મુજબ સ્ટીલ, એલ્યુમિનિયમ, કોપર, ઓટો કોમ્પોનેન્ટ્સ અને કેટલાક અન્ય ઉત્પાદનો, જે પહેલાથી જ Section 232 હેઠળ આવે છે, તેમના પર પહેલાની જેમ 25 ટકા અથવા 50 ટકા વધારાનો Tariff લાગુ રહેશે. આ શ્રેણી ભારતની કુલ નિકાસના અંદાજે 8 ટકા હિસ્સાનું પ્રતિનિધિત્વ કરે છે.
બીજી તરફ ભારતની અમેરિકા તરફની લગભગ 70 ટકા નિકાસમાં સામેલ અનેક મેન્યુફેક્ચરિંગ ઉત્પાદનોને આ નિર્ણયથી સીધી અસર થશે. તેમાં Engineering Goods, Machinery, Chemicals, Plastics, Leather Products, Gems and Jewellery, Furniture તેમજ અન્ય અનેક ઉત્પાદનોનો સમાવેશ થાય છે. હવે આ ઉત્પાદનો પર સામાન્ય MFN (Most Favoured Nation) ડ્યૂટી ઉપરાંત 10 ટકા Section 301 Tariff લાગુ થશે.
જોકે, GTRIએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અમેરિકા દ્વારા કેટલીક એશિયન દેશોને આપવામાં આવેલી Textile અને Garment Tariff Rate Quota જેવી વિશેષ રાહત ભારતને આપવામાં આવી નથી.
ભારતને કેટલો મળશે વેપારી ફાયદો?
વેપાર નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે આ નિર્ણય સંપૂર્ણ રાહત આપતો નથી, પરંતુ વૈશ્વિક સ્પર્ધામાં ભારતની સ્થિતિ ચોક્કસપણે મજબૂત બનાવે છે.
Grant Thornton Bharatના પાર્ટનર મનોજ મિશ્રાના જણાવ્યા મુજબ ભારત હવે બાંગ્લાદેશ, શ્રીલંકા, મલેશિયા, ઇન્ડોનેશિયા અને પાકિસ્તાન જેવા દેશોની સમકક્ષ 10 ટકા Tariff ગ્રુપમાં આવી ગયું છે. બીજી તરફ જાપાન, દક્ષિણ કોરિયા, સ્વિટ્ઝરલેન્ડ, વિયેતનામ, થાઇલેન્ડ, સિંગાપુર અને યુરોપિયન યુનિયનના કેટલાક ઉત્પાદનો પર અસરકારક Tariff 12.5 ટકા સુધી પહોંચી શકે છે.
તેમના મતે Engineering Goods, Auto Components, Electronics, Specialty Chemicals, Pharmaceuticals, Medical Devices અને Textile જેવા ક્ષેત્રોમાં ભારતીય કંપનીઓને વધુ સ્પર્ધાત્મક લાભ મળી શકે છે.
ભવિષ્યમાં નવા પડકારો પણ આવી શકે છે
GTRIના સ્થાપક અજય શ્રીવાસ્તવે જણાવ્યું કે અમેરિકા તરફથી એવો કોઈ પુરાવો રજૂ કરવામાં આવ્યો નથી કે ભારત Forced Labour દ્વારા બનાવાયેલા ઉત્પાદનોની આયાત કરે છે. તેમના મતે આ Tariff નિર્ણય વધુ વ્યાપક અમેરિકન વેપાર નીતિનો ભાગ હોઈ શકે છે.
તેમણે ચેતવણી આપી કે ભવિષ્યમાં Section 301 હેઠળ Excess Manufacturing Capacity સંબંધિત નવી તપાસના આધારે ઔદ્યોગિક ઉત્પાદનો પર વધુ Tariff લાદવામાં આવી શકે છે. ઉપરાંત રશિયા પાસેથી ભારત દ્વારા કરવામાં આવતી તેલ ખરીદી જેવા ભૂરાજકીય મુદ્દાઓના આધારે પણ અમેરિકા ભવિષ્યમાં ભારત માટે અલગ વેપારી શુલ્ક લાગુ કરી શકે તેવી સંભાવનાને સંપૂર્ણપણે નકારી શકાય નહીં.
