અમેરિકાએ તાજેતરમાં તેની નવી નેશનલ સિક્યોરિટી સ્ટ્રેટેજી (NSS) રિપોર્ટ જાહેર કરી છે. 48 પેજના આ દસ્તાવેજમાં અમેરિકાએ ચીનને તેની રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા માટે સૌથી મોટો અને ગંભીર પડકાર ગણાવ્યો છે. રિપોર્ટમાં ચીન પર એક આખું ચેપ્ટર લખવામાં આવ્યું છે, જેમાં તેના સૈન્ય આધુનિકીકરણ, ટેકનોલોજીની ચોરી અને હિન્દ-પ્રશાંત ક્ષેત્રમાં વધી રહેલી દાદાગીરીની વિગતે ચર્ચા કરવામાં આવી છે.
ભારત 'પ્રમુખ રક્ષા ભાગીદાર' પણ ઉલ્લેખ મર્યાદિત
દુનિયાની સૌથી મોટી લોકશાહી અને ઉભરતી મહાસત્તા હોવા છતાં, આ રિપોર્ટમાં ભારતનો ઉલ્લેખ માત્ર ચાર વખત કરવામાં આવ્યો છે. જોકે, અમેરિકાએ ભારતને "પ્રમુખ રક્ષા ભાગીદાર" અને "હિન્દ-પ્રશાંત ક્ષેત્રમાં સ્થિરતાનો આધારસ્તંભ" ગણાવ્યું છે. રિપોર્ટ મુજબ, ચીનની આક્રમકતાનો સામનો કરવા માટે અમેરિકા ભારત સાથે રક્ષા અને ટેકનોલોજીના સંબંધો વધુ મજબૂત કરવા માંગે છે. રિપોર્ટનો સૂર સ્પષ્ટ છે કે અમેરિકા ભારતને ચીન સામેના એક વ્યૂહાત્મક સંતુલન તરીકે જુએ છે. ઉલ્લેખનીય છે કે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પની ટેરિફ નીતિને કારણે સર્જાયેલા તણાવને લીધે આ વર્ષે ભારતમાં યોજાનારી ક્વાડ (Quad) સમિટ રદ કરવી પડી હતી.
પાકિસ્તાનની ધોર અવગણના
ટ્રમ્પના આ રિપોર્ટમાં પાકિસ્તાન માટે મોટો ઝટકો છે. રિપોર્ટમાં પાકિસ્તાનનો ઉલ્લેખ માત્ર એક જ વાર કરવામાં આવ્યો છે, અને તે પણ મે 2025 માં ભારત-પાકિસ્તાન સંઘર્ષ દરમિયાન ટ્રમ્પ દ્વારા યુદ્ધવિરામ કરાવવાના દાવાના સંદર્ભમાં છે. પાકિસ્તાનના વડાપ્રધાન શહેબાઝ શરીફે ટ્રમ્પને નોબલ શાંતિ પુરસ્કાર માટે નોમિનેટ કર્યા હોવા છતાં અને આર્મી ચીફ અસીમ મુનીરની વોશિંગ્ટન મુલાકાતો છતાં, અમેરિકાની રણનીતિમાં પાકિસ્તાનને કોઈ મહત્વ આપવામાં આવ્યું નથી.
ચીન એકમાત્ર હરીફ
રિપોર્ટમાં સ્પષ્ટપણે કહેવામાં આવ્યું છે કે ચીન એકમાત્ર એવો હરીફ છે જે અમેરિકાની વૈશ્વિક સત્તાને પડકારવાની ક્ષમતા અને ઈરાદો બંને ધરાવે છે. ટ્રમ્પ પ્રશાસનની આખી રણનીતિ હવે 'ચીનને રોકવા' (Containing China)ની આસપાસ ફરી રહી છે, જેમાં ભારત એક મહત્વનું પણ મર્યાદિત ભૂમિકા ધરાવતું સાથીદાર છે.
