ઈરાનના પરમાણુ ઠેકાણાઓ પર શું ચાલી રહ્યું છે? : સેટેલાઇટ તસવીરો બાદ અમેરિકા-ઈઝરાયલ એલર્ટ

US Iran Nuclear Talks: અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે લાંબા સમયથી અટકેલા પરમાણુ મુદ્દે ફરીથી રાજદ્વારી વાતચીત શરૂ થવાના સંકેતો મળી રહ્યા છે. જોકે, આ દરમિયાન સામે આવેલા નવા સેટેલાઇટ ફોટોગ્રાફ્સે મધ્ય-પૂર્વની સુરક્ષા સ્થિતિ અંગે નવી ચિંતાઓ ઊભી કરી છે. મીડિયા અહેવાલો મુજબ ઈરાને પોતાના કેટલાક સંવેદનશીલ પરમાણુ અને મિસાઈલ મથકો પર ફરીથી ગતિવિધિઓ તેજ કરી છે, જેના કારણે અમેરિકા અને ઈઝરાયલ બંનેની નજર હવે આ વિસ્તાર પર વધુ કેન્દ્રિત થઈ ગઈ છે. તાજેતરમાં અમેરિકન અને ઈઝરાયલી હુમલામાં નુકસાન પામેલા સૈન્ય માળખાનું પુનઃનિર્માણ શરૂ કરાયું હોવાનો દાવો સેટેલાઇટ તસવીરોના આધારે કરવામાં આવ્યો છે. જોકે, ઈરાને આ દાવાઓ અંગે કોઈ સત્તાવાર નિવેદન આપ્યું નથી. બીજી તરફ, સુરક્ષા વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે જો આ અહેવાલો સાચા સાબિત થાય તો આગામી સમયમાં મધ્ય-પૂર્વમાં ભૂરાજકીય તણાવ વધુ વધી શકે છે.

સેટેલાઇટ તસવીરોમાં શું જોવા મળ્યું?

આંતરરાષ્ટ્રીય મીડિયા અહેવાલો અનુસાર જૂનના અંતિમ સપ્તાહ અને જુલાઈની શરૂઆતમાં લેવામાં આવેલી સેટેલાઇટ તસવીરોમાં ઈરાનના કેટલાક પ્રતિબંધિત વિસ્તારોમાં અસામાન્ય ગતિવિધિઓ નોંધાઈ છે. ખાસ કરીને પારચિન સૈન્ય સંકુલના તાલેઘાન-2 વિસ્તારમાં ભારે મશીનરી, વાહનોની અવરજવર અને સમારકામ સંબંધિત કામગીરી જોવા મળી હોવાનું જણાવવામાં આવ્યું છે. સુરક્ષા નિષ્ણાતોના જણાવ્યા અનુસાર, આ વિસ્તાર અગાઉ પરમાણુ કાર્યક્રમ સાથે જોડાયેલી સંવેદનશીલ પ્રવૃત્તિઓને કારણે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ચર્ચામાં રહ્યો છે. 22 જૂન અને 7 જુલાઈ વચ્ચે લેવામાં આવેલી તસવીરોની સરખામણીમાં કેટલાક માળખામાં ફેરફાર અને પુનઃનિર્માણના સંકેતો દેખાતા હોવાનું વિશ્લેષણમાં જણાવાયું છે.

નુકસાન પામેલા સૈન્ય માળખાનું પુનઃનિર્માણ?

અહેવાલો મુજબ તાજેતરના હુમલાઓ દરમિયાન નુકસાન પામેલા કેટલાક સૈન્ય અને ટેક્નિકલ માળખાને ફરી કાર્યરત બનાવવા માટે ઈરાન પ્રયાસ કરી રહ્યું છે. જોકે આ દાવાની સ્વતંત્ર રીતે પુષ્ટિ થઈ નથી. સુરક્ષા વિશ્લેષકોનું કહેવું છે કે, જો પુનઃનિર્માણની પ્રક્રિયા ચાલી રહી હોય તો તેનો હેતુ સંરક્ષણ ક્ષમતાને પુનઃસ્થાપિત કરવાનો હોઈ શકે છે. જોકે આ કામગીરીનો સીધો સંબંધ પરમાણુ કાર્યક્રમ સાથે છે કે નહીં તે અંગે હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર માહિતી ઉપલબ્ધ નથી.

આ પણ વાંચો: ભારત-ન્યૂઝીલેન્ડ વચ્ચે ઐતિહાસિક કરાર : 10 MoU અને 8 મોટા નિર્ણયોથી વેપાર-સંરક્ષણને મળશે નવી દિશા

ટ્રમ્પનું નિવેદન બન્યું ચર્ચાનો વિષય

આ સમગ્ર ઘટનાક્રમ વચ્ચે અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું કે ઈરાને અમેરિકા સાથે પરમાણુ મુદ્દે ચર્ચા આગળ વધારવાની ઇચ્છા વ્યક્ત કરી છે અને અમેરિકા પણ વાતચીત માટે તૈયાર છે. ટ્રમ્પે પોતાના નિવેદનમાં એમ પણ કહ્યું કે અગાઉ અમલમાં રહેલો યુદ્ધવિરામ હવે સમાપ્ત થઈ ગયો છે. તેમના નિવેદનથી સ્પષ્ટ થાય છે કે, એક તરફ રાજદ્વારી સ્તરે સંવાદની શક્યતાઓ યથાવત છે, જ્યારે બીજી તરફ બંને દેશો વચ્ચે વિશ્વાસનો અભાવ અને વ્યૂહાત્મક તણાવ હજુ પણ ચાલુ છે.

અંડરગ્રાઉન્ડ સુવિધાઓ પર પણ નજર

અહેવાલોમાં પિકએક્સ માઉન્ટેનનો પણ ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો છે, જેને કેટલાક આંતરરાષ્ટ્રીય વિશ્લેષકો ઈરાનની સંભવિત અંડરગ્રાઉન્ડ પરમાણુ સુવિધા સાથે જોડે છે. સેટેલાઇટ તસવીરોમાં આ વિસ્તારની ગુપ્ત સુરંગોની આસપાસ વાહનોની અવરજવર વધી હોવાનું જણાવાયું છે. જોકે, આ પ્રવૃત્તિઓનો હેતુ શું છે તે અંગે હજુ સુધી કોઈ સત્તાવાર પુષ્ટિ થઈ નથી. ઈરાને પણ આ અંગે કોઈ જાહેર સ્પષ્ટતા કરી નથી.

મધ્ય-પૂર્વની સુરક્ષા પરિસ્થિતિ પર વૈશ્વિક નજર

ઈરાનના પરમાણુ કાર્યક્રમને લઈને અમેરિકા, ઈઝરાયલ અને પશ્ચિમી દેશો લાંબા સમયથી ચિંતા વ્યક્ત કરતા આવ્યા છે. બીજી તરફ ઈરાન સતત દાવો કરતું રહ્યું છે કે, તેનો પરમાણુ કાર્યક્રમ માત્ર શાંતિપૂર્ણ અને નાગરિક ઉપયોગ માટે છે. હાલમાં સામે આવેલા સેટેલાઇટ અહેવાલો અને રાજદ્વારી ચર્ચાઓ વચ્ચેની પરિસ્થિતિએ મધ્ય-પૂર્વમાં ફરી એકવાર અનિશ્ચિતતા ઊભી કરી છે. આગામી દિવસોમાં અમેરિકા-ઈરાન વચ્ચેની સંભવિત મંત્રણાઓ અને આંતરરાષ્ટ્રીય એજન્સીઓના અહેવાલો પર સમગ્ર વિશ્વની નજર રહેશે.