India allowed to buy Russian oil: યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સના ટ્રેઝરી સેક્રેટરી સ્કોટ બેસન્ટએ જાહેરાત કરી છે કે અમેરિકાએ ભારતને રશિયન ક્રૂડ ઓઇલ અને પેટ્રોલિયમ પ્રોડક્ટ્સ ખરીદવા માટે 30 દિવસની અસ્થાયી વેવર (છૂટ) આપી છે. આ નિર્ણય પશ્ચિમ એશિયા (મધ્ય પૂર્વ)માં ચાલી રહેલા તણાવ અને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટમાં દરિયાઈ માર્ગોમાં વિક્ષેપોને કારણે લેવામાં આવ્યો છે, જેનાથી વૈશ્વિક તેલ પુરવઠા પર દબાણ વધ્યું છે.
વૈશ્વિક બજારમાં તેલનો પ્રવાહ
આ છૂટ મુખ્યત્વે સમુદ્રમાં અટવાયેલા (stranded at sea) રશિયન તેલના વ્યવહારો માટે છે, જે 5 માર્ચ, 2026 પહેલાં લોડ કરાયેલા કાર્ગો પર લાગુ પડે છે. આ વેવર 4 એપ્રિલ, 2026 સુધી માન્ય છે. બેસન્ટે X (ટ્વિટર) પર પોસ્ટ કર્યું હતું કે આ "સ્ટોપ-ગેપ મેઝર" (કામચલાઉ પગલું) છે, જેનાથી વૈશ્વિક બજારમાં તેલનો પ્રવાહ જળવાઈ રહે અને ઈરાનના કારણે ઉર્જા પુરવઠાને "હોસ્ટેજ" બનાવવાના પ્રયાસને રોકી શકાય.
તેમણે ભારતને અમેરિકાનો "મહત્વપૂર્ણ ભાગીદાર" ગણાવ્યું અને આશા વ્યક્ત કરી કે ભારત અમેરિકન તેલની ખરીદી વધારશે. બેસન્ટે ફોક્સ બિઝનેસને આપેલી મુલાકાતમાં કહ્યું કે આ પગલું રશિયાને નોંધપાત્ર આર્થિક લાભ આપશે નહીં, કારણ કે તે માત્ર અગાઉથી લોડ થયેલા તેલ પર જ લાગુ છે.
ભારતની ઉર્જા સુરક્ષા મજબૂત છે
ભારત સરકારના સૂત્રો અને પેટ્રોલિયમ મંત્રી હરદીપ સિંહ પુરી અનુસાર, દેશ પાસે પૂરતા તેલ ભંડાર છે અને ઉર્જાની કોઈ અછત નથી. ભારત દરરોજ ઉર્જા સ્થિતિની સમીક્ષા કરે છે અને નાગરિકોને સસ્તું તેમજ ટકાઉ ઇંધણ સુનિશ્ચિત કરવા પ્રાથમિકતા આપે છે.
રશિયન તેલની આયાતમાં વધારો
ભારતે છેલ્લા વર્ષોમાં વિવિધ સ્ત્રોતોમાંથી તેલ આયાત વધારી છે. 2022માં રશિયાનો હિસ્સો માત્ર 0.2% હતો, જે હવે નોંધપાત્ર રીતે વધીને ફેબ્રુઆરીમાં આશરે 20% (1.04 મિલિયન બેરલ પ્રતિ દિવસ) થયો છે. આ વેવરથી ભારતને મધ્ય પૂર્વ (ખાસ કરીને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ દ્વારા આવતા 40% તેલ) પરની નિર્ભરતા ઘટાડવામાં મદદ મળશે.
વૈશ્વિક તેલ કિંમતો પર અસર
યુએસ ઉર્જા સચિવ ક્રિસ રાઈટે જણાવ્યું કે આ 30 દિવસની છૂટ વૈશ્વિક તેલ કિંમતોને નિયંત્રણમાં રાખવા માટે છે. દક્ષિણ એશિયા નજીકના સમુદ્રમાં મોટી માત્રામાં રશિયન તેલ સંગ્રહિત છે, અને આ પગલાથી તે ઝડપથી બજારમાં પહોંચી શકશે.
આ નિર્ણય ભારત માટે ઉર્જા સુરક્ષા જાળવવા અને વૈશ્વિક બજારને સ્થિર રાખવાનો મહત્વપૂર્ણ પગલું છે, જોકે તે અસ્થાયી છે અને રશિયા પરના સેન્ક્શન્સમાં કોઈ મોટો ફેરફાર નથી.
