'ભારત અન્ય ભાગીદારો જેવું નથી, તે એક ઉભરતી મહાશક્તિ છે' : અમેરિકાના ટોચના સંરક્ષણ અધિકારીનું મહત્વનું નિવેદન

પશ્ચિમ એશિયામાં ચાલી રહેલા ભીષણ સંઘર્ષની વચ્ચે અમેરિકાના વોર ફોર પોલિસીના અન્ડર સેક્રેટરી એલબ્રિજ કોલ્બી ભારતની મુલાકાતે આવ્યા છે. તેમની આ પ્રથમ ભારત મુલાકાત દરમિયાન તેમણે બંને દેશો વચ્ચેના સંબંધોને લઈને ખૂબ જ સૂચક નિવેદન આપ્યું છે. નવી દિલ્હીમાં અનંતા સેન્ટર ખાતે આયોજિત એક કાર્યક્રમમાં કોલ્બીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે શા માટે અમેરિકા ભારતને માત્ર એક મિત્ર જ નહીં, પરંતુ એક 'અનિવાર્ય ભાગીદાર' (Indispensable Partner) તરીકે જુએ છે.

પરંપરાગત ભાગીદારોથી અલગ છે ભારત

એલબ્રિજ કોલ્બીએ જણાવ્યું હતું કે વિશ્વ અત્યારે ભૌગોલિક અને રાજકીય પરિવર્તનના અત્યંત જોખમી તબક્કામાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. તેમણે અમેરિકાના અન્ય પરંપરાગત ભાગીદારોનો ઉલ્લેખ કરતા કહ્યું કે, તેમાંથી ઘણા દેશો અત્યારે નબળા પડી રહ્યા છે અને તેમને ફરી મજબૂત કરવાની જરૂર છે. જોકે, ભારતની સ્થિતિ આ તમામથી તદ્દન અલગ છે. ભારત એક ઉભરતી શક્તિ છે અને તેની પાસે પોતાની સરહદોની બહાર પણ ઘટનાઓને પ્રભાવિત કરવાની અદભૂત ક્ષમતા છે.

ઇન્ડો-પેસિફિકમાં ભારતની કેન્દ્રીય ભૂમિકા

યુએસ સંરક્ષણ અધિકારીએ ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્રમાં સ્થિરતા જાળવવા માટે ભારતની ભૂમિકાને પાયાની ગણાવી હતી. તેમણે કહ્યું કે આ વિશાળ ક્ષેત્રમાં કોઈ એક દેશ એકલો શક્તિનું સંતુલન જાળવી શકતો નથી. ભારત પાસે મજબૂત, આત્મનિર્ભર અને સક્ષમ સૈન્ય દળ છે, જે મોટી સુરક્ષા જવાબદારીઓ ઉપાડવા માટે સક્ષમ છે. આથી જ એશિયામાં લાંબા ગાળાની શાંતિ અને સંતુલન માટે ભારત અમેરિકા માટે અનિવાર્ય છે.

ટ્રમ્પ વહીવટ અને ભારત સાથેના સંબંધો

કોલ્બીએ અમેરિકાના પતનની વાતોને નકારી કાઢતા કહ્યું કે રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પના નેતૃત્વમાં અમેરિકા વધુ મજબૂત બનીને આગળ વધી રહ્યું છે. ભારતની વ્યૂહાત્મક સ્વાયત્તતાની પરંપરાની પ્રશંસા કરતા તેમણે ઉમેર્યું કે અમેરિકા દરેક મુદ્દે ભારત સાથે સંપૂર્ણ સહમતીની અપેક્ષા રાખતું નથી. અમેરિકાની વિદેશ નીતિ હવે વ્યવહારુ અને પરિણામલક્ષી બની છે, જ્યાં બંને દેશો પોતાના સમાન હિતો માટે સાથે મળીને કામ કરશે.

લવચીક અને પરિણામલક્ષી વિદેશ નીતિ

ભારત અને અમેરિકા વચ્ચેના સંબંધોમાં અત્યારે જે લવચીકપણું જોવા મળી રહ્યું છે, તે આગામી સમયમાં ચીન જેવા પડકારો સામે લડવામાં નિર્ણાયક સાબિત થશે. કોલ્બીના મતે, એક સ્વતંત્ર અને ખુલ્લા ઇન્ડો-પેસિફિક ક્ષેત્ર માટે ભારત અને અમેરિકાનું સાથે હોવું એ સમયની માંગ છે. આ મુલાકાતથી સ્પષ્ટ થાય છે કે વૈશ્વિક રાજનીતિમાં ભારતનું કદ સતત વધી રહ્યું છે અને અમેરિકા તેને એશિયામાં પોતાના સૌથી મોટા સ્તંભ તરીકે જોઈ રહ્યું છે.