દરેક વાહનચાલક પોતાની કાર કે બાઇકના ટાયર પર અનેક પ્રકારના આંકડા અને અંગ્રેજી અક્ષરો લખેલા જોતા હોય છે. મોટાભાગના લોકો આ બાબતને સામાન્ય સમજીને અવગણતા હોય છે, પરંતુ હકીકતમાં આ નંબરોમાં ટાયરની ગુણવત્તા અને ક્ષમતાનું આખું વિજ્ઞાન છુપાયેલું છે. જ્યારે પણ તમે નવા ટાયર ખરીદવા જાવ છો ત્યારે આ વિગતો સમજવી ખૂબ જ જરૂરી છે, જેથી તમે તમારી ગાડી માટે ખોટું ટાયર પસંદ ન કરી લો. ટાયરની સાઈડવોલ પર આપવામાં આવેલી માહિતી દ્વારા તેની પહોળાઈ, મજબૂતી અને ઝડપ સહન કરવાની શક્તિ વિશે ચોક્કસ ખ્યાલ આવે છે.
ટાયરની પહોળાઈ અને એસ્પેક્ટ રેશિયો
ટાયર પર લખેલો સૌથી પહેલો નંબર તેની પહોળાઈ એટલે કે Section Width દર્શાવે છે. જો ટાયર પર 195 લખેલું હોય, તો તેનો અર્થ એ છે કે તેની પહોળાઈ 195 mm છે. ત્યારબાદ આવતો બીજો આંકડો, જેમ કે 55, તેને Aspect Ratio કહેવામાં આવે છે. આ આંકડો ટકાવારીમાં હોય છે જે ટાયરની ઊંચાઈ તેની પહોળાઈના કેટલા ટકા છે તે જણાવે છે. સ્પોર્ટ્સ કારમાં સામાન્ય રીતે ઓછો એસ્પેક્ટ રેશિયો ધરાવતા ટાયર વપરાય છે જે રસ્તા પર વધુ સારી પકડ અને સ્ટાઇલિશ લુક આપે છે.
ટાયરનો પ્રકાર અને રિમની સાઈઝ
આંકડાઓની વચ્ચે R જેવો અક્ષર જોવા મળે છે, જે ટાયરના બાંધકામનો પ્રકાર એટલે કે Construction Type સૂચવે છે. હાલમાં મોટાભાગની કારમાં R એટલે કે Radial ટાયરનો ઉપયોગ થાય છે કારણ કે તે લાંબા સમય સુધી ચાલે છે. ત્યારબાદ આવતો નંબર જેમ કે 16 અથવા 18, તે રિમનો વ્યાસ એટલે કે Rim Diameter દર્શાવે છે. આ માપ હંમેશા ઇંચમાં હોય છે. ઉદાહરણ તરીકે R16 નો અર્થ એ છે કે આ ટાયર 16 ઇંચના વ્હીલ રિમ પર બરાબર ફિટ થશે.
લોડ કેપેસિટી અને સ્પીડ રેટિંગ
ટાયરના અંતિમ ભાગમાં લખેલા નંબરો તેની વજન ઉંચકવાની ક્ષમતા (Load Index) દર્શાવે છે. દાખલા તરીકે, 88 નંબર લખ્યો હોય તો તેનો અર્થ એ કે એક ટાયર આશરે 560 કિલોગ્રામ વજન ખમી શકે છે. સૌથી છેલ્લે આપેલો અંગ્રેજી અક્ષર જેમ કે V, H અથવા S એ સ્પીડ રેટિંગ છે. તે જણાવે છે કે ટાયર સુરક્ષિત રીતે કેટલી મહત્તમ ગતિએ દોડી શકે છે. V રેટિંગ ધરાવતું ટાયર 240 km/h ની ઝડપ સહન કરવા સક્ષમ હોય છે.
અન્ય મહત્વના સંકેતો
આ ઉપરાંત ટાયર પર Arrow એટલે કે તીરનું નિશાન પણ હોય છે, જે ટાયરને કઈ દિશામાં ફિટ કરવું તે સૂચવે છે. જો ટાયર પર P લખેલું હોય તો તે પેસેન્જર કાર માટે છે અને LT લખેલું હોય તો તે લાઇટ ટ્રક માટે બનાવવામાં આવ્યું છે. આ નાની લાગતી વિગતો તમારી મુસાફરીને સુરક્ષિત બનાવવામાં અને ગાડીની માઈલેજ જાળવવામાં મહત્વનો ભાગ ભજવે છે.
