તાજેતરમાં, સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) ના રાષ્ટ્રપતિ શેખ મોહમ્મદ બિન ઝાયેદ અલ નાહ્યાને ભારતની ઓચિંતી મુલાકાત લઈને બધાને આશ્ચર્યચકિત કર્યા. આ મુલાકાત દરમિયાન, ભારત અને UAE વચ્ચે અનેક કરારો પર હસ્તાક્ષર થયા, જેમાંથી સૌથી મહત્વપૂર્ણ બંને દેશો વચ્ચેનો ઐતિહાસિક સંરક્ષણ કરાર હતો. આ કરારને ગયા વર્ષે પાકિસ્તાન અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચે થયેલા સંરક્ષણ કરારનો મજબૂત પ્રતિભાવ માનવામાં આવી રહ્યો છે. આ બધા પછી, નાહ્યાનની મુલાકાતની અસર હવે દેખાઈ રહી છે. આ મુલાકાતના થોડા દિવસો પછી, UAE એ ઇસ્લામાબાદ આંતરરાષ્ટ્રીય એરપોર્ટ ચલાવવાની યોજનામાંથી પીછેહઠ કરીને પાકિસ્તાનને મોટો ફટકો આપ્યો. આ કરાર ઓગસ્ટ 2025 માં હસ્તાક્ષર કરવામાં આવ્યો હતો.
પાકિસ્તાની અખબાર ધ એક્સપ્રેસ ટ્રિબ્યુનના અહેવાલ મુજબ, UAE આ પ્રોજેક્ટમાંથી ખસી ગયું છે અને એરપોર્ટના સંચાલન માટે સ્થાનિક ભાગીદારની પસંદગી કરી નથી. પરિણામે, આ સોદો હાલ પૂરતો મુલતવી રાખવામાં આવ્યો છે. આ ઘટનાક્રમ એવા સમયે આવ્યો છે જ્યારે UAE અને સાઉદી અરેબિયા વચ્ચેના સંબંધો વધુને વધુ તણાવપૂર્ણ બની રહ્યા છે અને પાકિસ્તાન સાઉદી અરેબિયાની નજીક આવી રહ્યું છે.
UAE પાકિસ્તાનથી કેમ નારાજ છે?
લગભગ ચાર દાયકા પહેલા સુધી, UAE પાકિસ્તાનના સૌથી મોટા વેપારી ભાગીદારોમાંનું એક હતું. UAE માં કામ કરતા લાખો પાકિસ્તાની નાગરિકો તરફથી મોકલવામાં આવતી રકમ પણ પાકિસ્તાનના અર્થતંત્રનો એક મહત્વપૂર્ણ ભાગ હતી. બંને દેશોએ સંરક્ષણ, ઉર્જા અને રોકાણ જેવા ક્ષેત્રોમાં પણ સાથે મળીને કામ કર્યું. જો કે, સમય જતાં, સુરક્ષા ચિંતાઓ, લાઇસન્સિંગ વિવાદો અને પાકિસ્તાનના પગલાંને કારણે UAE નો પાકિસ્તાન પ્રત્યેનો મોહ તૂટી ગયો.
તાજેતરના અહેવાલો દર્શાવે છે કે પાકિસ્તાનના સરકારી સાહસો નબળું શાસન અને રાજકીય હસ્તક્ષેપને કારણે નોંધપાત્ર નુકસાન સહન કરી રહ્યા છે. આના કારણે તેમને સસ્તા ભાવે વેચવાની જરૂર પડી છે. ગયા વર્ષે, શાહબાઝ શરીફ સરકારે પાકિસ્તાન ઇન્ટરનેશનલ એરલાઇન્સ પણ વેચી દીધી હતી. આવી પરિસ્થિતિઓમાં, પાકિસ્તાનમાં વિશ્વાસ કરવો મુશ્કેલ છે. આ જ કારણ છે કે UAE કરારમાંથી ખસી ગયું છે.
ભારત અને UAE વચ્ચે મહત્વપૂર્ણ કરાર
તેનાથી વિપરીત, આ મુલાકાત પછી UAE અને ભારત વચ્ચેના સંબંધો નોંધપાત્ર રીતે મજબૂત બન્યા છે. આ મુલાકાત બાદ, UAE એ 900 ભારતીય કેદીઓને મુક્ત કરવાની મંજૂરી આપી, જે ભારત પ્રત્યે એક મોટી સદ્ભાવના માનવામાં આવે છે. મુલાકાત દરમિયાન, વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને રાષ્ટ્રપતિ શેખ મોહમ્મદ બિન ઝાયેદે દ્વિપક્ષીય સહયોગના દરેક પાસાની સમીક્ષા કરી. બંને દેશો વચ્ચે અનેક મહત્વપૂર્ણ ભાગીદારી સ્થાપિત થઈ છે. વડા પ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને નાહ્યાને 2032 સુધીમાં બંને દેશો વચ્ચે વાર્ષિક વેપાર 200 અબજ યુએસ ડોલર સુધી વધારવાનું લક્ષ્ય રાખ્યું છે. ભારત અને UAE એ એક વ્યૂહાત્મક સંરક્ષણ ભાગીદારી યોજના પણ રજૂ કરી છે, જેને ખૂબ જ મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
