અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પએ ગાઝા વિસ્તારમાં કાયમી શાંતિ, પુનર્નિર્માણ અને સ્થિરતા લાવવા માટેની તેમની વ્યાપક યોજનાના બીજા તબક્કામાં મોટું પગલું ભર્યું છે. તેમણે 'બોર્ડ ઓફ પીસ' (શાંતિ બોર્ડ)ની રચના કરી છે, જેની અધ્યક્ષતા ટ્રમ્પ પોતે કરશે. આ બોર્ડ ગાઝાના વહીવટ, પુનર્નિર્માણ, ભંડોળ એકત્રીકરણ અને લાંબા ગાળાની સ્થિરતા માટે કામ કરશે. ભારતના વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીને આ બોર્ડમાં સામેલ થવા માટે ઔપચારિક આમંત્રણ આપવામાં આવ્યું છે, જેની જાણકારી અમેરિકાના ભારતમાં રાજદૂત સર્જિયો ગોરએ X (ટ્વિટર) પર શેર કરી છે. આ સાથે જ પાકિસ્તાન સહિત અનેક દેશોને પણ આમંત્રણ મળ્યું છે. આ યોજના નેશનલ કમિટી ફોર ધ એડમિનિસ્ટ્રેશન ઓફ ગાઝા (NCAG) અને ગાઝા એક્ઝિક્યુટિવ બોર્ડ સાથે જોડાયેલી છે, જે ગાઝામાં હમાસના વહીવટને બદલે ટેક્નોક્રેટિક વ્યવસ્થા સ્થાપિત કરવાનો હેતુ ધરાવે છે. જોકે, ઇઝરાયેલે આ બોર્ડની રચના પર વાંધો ઉઠાવ્યો છે, ખાસ કરીને તુર્કીના સમાવેશને કારણે.
ટ્રમ્પની ગાઝા શાંતિ યોજના અને બોર્ડ ઓફ પીસની રચના
ટ્રમ્પે સપ્ટેમ્બર 2025માં 20-પોઇન્ટ કોમ્પ્રિહેન્સિવ પ્લાન ટુ એન્ડ ધ ગાઝા કન્ફ્લિક્ટ જાહેર કરી હતી, જેને યુએન સિક્યુરિટી કાઉન્સિલ રિઝોલ્યુશન 2803 દ્વારા મંજૂરી મળી છે. આ યોજનાના બીજા તબક્કામાં બોર્ડ ઓફ પીસની સ્થાપના કરવામાં આવી છે, જે ગાઝાના વહીવટ, પુનર્નિર્માણ અને આર્થિક વિકાસ માટે જવાબદાર રહેશે. ટ્રમ્પ આ બોર્ડના અધ્યક્ષ છે. વ્હાઇટ હાઉસે જણાવ્યું છે કે આ બોર્ડ ગાઝામાં સ્થિરતા, સારી શાસન વ્યવસ્થા અને સમૃદ્ધિ લાવવા માટે કામ કરશે. આવનારા અઠવાડિયામાં વધુ સભ્યોની જાહેરાત થશે.
ભારત અને પાકિસ્તાનને આમંત્રણ: PM મોદી અને શાહબાઝ શરીફને પત્ર
અમેરિકી રાજદૂત સર્જિયો ગોરએ X પર પોસ્ટ કરીને જણાવ્યું હતું કે, રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે PM મોદીને બોર્ડ ઓફ પીસમાં ભાગ લેવા આમંત્રણ આપ્યું છે. પત્રમાં ટ્રમ્પે આને "ઐતિહાસિક અને મહત્વપૂર્ણ પ્રયાસ" ગણાવ્યો છે, જે મિડલ ઈસ્ટમાં શાંતિ સ્થાપિત કરશે અને વૈશ્વિક સંઘર્ષોના ઉકેલ માટે નવો અભિગમ અપનાવશે. પાકિસ્તાનના વિદેશ મંત્રાલયના પ્રવક્તા તાહિર અંદ્રાબીએ પણ પુષ્ટિ કરી કે PM શાહબાઝ શરીફને આમંત્રણ મળ્યું છે. પાકિસ્તાને જણાવ્યું કે તે યુએનના પ્રસ્તાવો અનુસાર ફિલિસ્તીન મુદ્દાના કાયમી ઉકેલ માટે આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રયાસોમાં ભાગ લેશે.
ઇઝરાયેલની નારાજગી: તુર્કીના સમાવેશને કારણે વિરોધ
ઇઝરાયેલના વડાપ્રધાન બેન્જામિન નેતન્યાહુની ઓફિસે જણાવ્યું કે, આ બોર્ડની રચના ઇઝરાયેલ સાથે ચર્ચા કર્યા વિના કરવામાં આવી છે અને તે ઇઝરાયેલની નીતિ વિરુદ્ધ છે. મુખ્ય વાંધો તુર્કીના વિદેશ મંત્રી હાકાન ફિદાનના સમાવેશને લઈને છે, કારણ કે તુર્કીને હમાસનો સમર્થક માનવામાં આવે છે અને તેના સંબંધો ઇઝરાયેલ સાથે તણાવપૂર્ણ છે. રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા મંત્રી ઇતામાર બેન-ગવીરએ કહ્યું કે ગાઝાને 'કાર્યકારી બોર્ડ'ની જરૂર નથી, પરંતુ હમાસને સંપૂર્ણ ખતમ કરવાની અને મોટા પાયે સ્થળાંતરની જરૂર છે.
બોર્ડ ઓફ પીસ અને એક્ઝિક્યુટિવ બોર્ડના મુખ્ય સભ્યો
બોર્ડ ઓફ પીસમાં ટ્રમ્પ અધ્યક્ષ છે. અન્ય સભ્યોમાં અમેરિકી વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયો, વિશેષ રાજદૂત સ્ટીવ વિટકૉફ, જેરેડ કુશ્નર, પૂર્વ બ્રિટિશ PM ટોની બ્લેર, વર્લ્ડ બેંક પ્રેસિડેન્ટ અજય બંગા (ભારતીય મૂળના) અને અન્યો સામેલ છે. ગાઝા એક્ઝિક્યુટિવ બોર્ડમાં તુર્કીના હાકાન ફિદાન, કતારના અલી અલ-થાવાદી, યુએઈના રીમ અલ-હાશિમી અને અન્યો છે. NCAGનું નેતૃત્વ ડો. અલી શાથ કરશે, જે ગાઝામાં પાણી, વીજળી, આરોગ્ય અને શિક્ષણ જેવી સેવાઓ પુનઃસ્થાપિત કરશે.
$1 બિલિયનની ફી અને વ્હાઇટ હાઉસનો જવાબ
બ્લૂમબર્ગના રિપોર્ટ અનુસાર, કાયમી સભ્યપદ માટે દેશોએ પહેલા વર્ષમાં $1 બિલિયન (એક અબજ ડોલર) ચૂકવવા પડશે. વ્હાઇટ હાઉસે આને ભ્રામક ગણાવીને કહ્યું કે કોઈ લઘુત્તમ ફી નથી, પરંતુ જે દેશો શાંતિ પ્રત્યે પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવશે તેમને કાયમી સભ્યપદ આપવામાં આવશે.
આંતરરાષ્ટ્રીય સુરક્ષા દળ અને પુનર્નિર્માણ યોજના
ગાઝામાં આતંકવાદ ખતમ કરવા અને સુરક્ષા માટે અમેરિકી મેજર જનરલ જૅસ્પર જેફર્સને ઇન્ટરનેશનલ સ્ટેબિલાઇઝેશન ફોર્સ (ISF)ના કમાન્ડર બનાવવામાં આવ્યા છે. યોજનામાં ટ્રમ્પ ઇકોનોમિક ડેવલપમેન્ટ પ્લાન સામેલ છે, જેમાં 'મિરેકલ સિટીઝ' વિકસાવવા અને રોકાણ આકર્ષિત કરવાનો હેતુ છે. યોજના સ્પષ્ટ કરે છે કે ગાઝામાંથી કોઈને બળજબરીથી બહાર કાઢવામાં આવશે નહીં. આ યોજના ગાઝામાં કાયમી શાંતિ અને વિકાસ લાવવાનો દાવો કરે છે, પરંતુ ઇઝરાયેલ અને અન્ય પક્ષો વચ્ચે તણાવ વધી રહ્યો છે. ભારત સહિતના દેશોનો પ્રતિસાદ આગામી દિવસોમાં સ્પષ્ટ થશે.
