પેટનું કેન્સર, જેને ગેસ્ટ્રિક કેન્સર તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, તે વિશ્વભરમાં એક ગંભીર આરોગ્ય સમસ્યા છે. આ રોગની ઘટનાઓ વિવિધ દેશોમાં નોંધપાત્ર રીતે બદલાય છે, અને કેટલાક દેશોમાં તેના દર ખૂબ ઊંચા છે. આ લેખમાં, અમે એવા પાંચ દેશોની ચર્ચા કરીશું જ્યાં પેટના કેન્સરના કેસ સૌથી વધુ છે, તેની સાથે તેના પાછળના કારણોની પણ ઊંડાણપૂર્વક સમજૂતી આપીશું. આ દેશોમાં મોંગોલિયા, જાપાન, દક્ષિણ કોરિયા, ચીન અને ચિલીનો સમાવેશ થાય છે. આ ઉપરાંત, આપણે આ રોગના જોખમના પરિબળો, તેના નિવારણ અને વૈશ્વિક પેટના કેન્સરના આંકડાઓ પર પણ નજર નાખીશું.
પેટનું કેન્સર શું છે?
પેટનું કેન્સર ત્યારે થાય છે જ્યારે પેટની અંદરની સ્તરમાં કેન્સરના કોષો વધવા લાગે છે. આ રોગના મુખ્ય કારણોમાં હેલિકોબેક્ટર પાયલોરી (H. pylori) નામના બેક્ટેરિયાનો ચેપ, આહારમાં ખારાશવાળા અને સાચવેલા ખોરાકનું વધુ પડતું સેવન, ધૂમ્રપાન, આલ્કોહોલનું સેવન અને આનુવંશિક પરિબળોનો સમાવેશ થાય છે. વૈશ્વિક સ્તરે, 2022માં લગભગ 1.22 મિલિયન નવા કેસ નોંધાયા હતા, અને આ રોગને કારણે 8,65,000 લોકોના મૃત્યુ થયા હતા.
પેટના કેન્સરના ઉચ્ચ દરવાળા ટોચના 5 દેશો
1. મોંગોલિયા: વિશ્વનો સૌથી ઊંચો દર
મોંગોલિયામાં 2022માં પેટના કેન્સરનો એજ-સ્ટાન્ડર્ડાઈઝ્ડ દર (ASR) 35.5 પ્રતિ 1,00,000 લોકો હતો, જે વિશ્વમાં સૌથી ઊંચો છે. પુરુષોમાં આ દર 53.0 પ્રતિ 1,00,000 સુધી પહોંચે છે.
કારણો:
પરંપરાગત આહાર: મોંગોલિયન આહારમાં ખારાશવાળા અને ધૂમ્રસારવાળા ખોરાકનો વધુ પડતો ઉપયોગ થાય છે, જે પેટના કેન્સરનું જોખમ વધારે છે.
H. pylori ચેપ: મોંગોલિયાની વસ્તીમાં આ બેક્ટેરિયાનો ચેપ ખૂબ જ વધુ જોવા મળે છે, જે ગેસ્ટ્રિક કેન્સરનું મુખ્ય કારણ છે.
સ્વાસ્થ્ય સુવિધાઓની અછત: શરૂઆતના તબક્કે નિદાન માટેના કાર્યક્રમોનો અભાવ હોવાથી, ઘણા કેસ મોડા તબક્કે શોધાય છે, જેનાથી મૃત્યુદર વધે છે.
2.જાપાન: ઉચ્ચ દર અને સ્ક્રીનિંગ પ્રોગ્રામ
જાપાનમાં 2022માં પેટના કેન્સરનો ASR 27.6 પ્રતિ 1,00,000 હતો, અને દર વર્ષે 1,26,000 નવા કેસ નોંધાય છે.
કારણો:
આહાર: જાપાની આહારમાં ખારાશવાળા, અથાણાંવાળા અને સાચવેલા ખોરાકનો વધુ ઉપયોગ થાય છે, જેમાં નાઈટ્રેટ્સ હોય છે, જે H. pylori બેક્ટેરિયા દ્વારા કેન્સર પેદા કરતા રસાયણોમાં રૂપાંતરિત થઈ શકે છે.
જીવનશૈલી: પુરુષોમાં ઉચ્ચ તણાવનું જીવન અને પેટના અલ્સરની સમસ્યા પણ જોખમ વધારે છે.
સ્ક્રીનિંગ: જાપાનમાં એક્સ-રે અને એન્ડોસ્કોપી દ્વારા વ્યાપક સ્ક્રીનિંગ કાર્યક્રમો ચલાવવામાં આવે છે, જેના કારણે વધુ કેસ શોધાય છે, પરંતુ આ પ્રારંભિક નિદાનથી બચવાની સંભાવના પણ વધે છે.
3.દક્ષિણ કોરિયા: આહાર અને આનુવંશિક પરિબળો
દક્ષિણ કોરિયામાં પેટના કેન્સરનો ASR 30 પ્રતિ 1,00,000 ની આસપાસ છે, જે પૂર્વ એશિયામાં ઉચ્ચ દર દર્શાવે છે.
કારણો:
આહાર: દક્ષિણ કોરિયન આહારમાં કિમ્ચી જેવા આથેલા ખોરાકનો વધુ ઉપયોગ થાય છે, જે ખારાશયુક્ત હોય છે અને કેન્સરનું જોખમ વધારે છે.
H. pylori: આ બેક્ટેરિયાની ઉચ્ચ પ્રવૃત્તિ આ વિસ્તારમાં જોવા મળે છે.
સ્ક્રીનિંગ પ્રોગ્રામ: 40 થી 74 વર્ષની વયના લોકો માટે દર બે વર્ષે એન્ડોસ્કોપી સ્ક્રીનિંગ ફરજિયાત છે, જેના કારણે વધુ કેસ શોધાય છે, પરંતુ મૃત્યુદર ઘટે છે.
4. ચીન: વસ્તી અને આહારની ભૂમિકા
ચીનમાં વિશ્વના લગભગ અડધા પેટના કેન્સરના કેસ નોંધાય છે, અને તેનો બોજ ખૂબ ભારે છે.
કારણો:
વસ્તી: ચીનની વિશાળ અને વૃદ્ધ થતી વસ્તી આ રોગના ઉચ્ચ દરનું મુખ્ય કારણ છે.
આહાર: ખારાશવાળા, ધૂમ્રસારવાળા અને ઓછા શાકભાજીવાળા આહારનું સેવન.
H. pylori: ઉચ્ચ સેરોપ્રેવલન્સ દર આ બેક્ટેરિયાને કેન્સરનું મુખ્ય કારણ બનાવે છે.
સ્વાસ્થ્ય સુવિધાઓ: ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં પ્રારંભિક નિદાનની સુવિધાઓનો અભાવ.
5. ચિલી: લેટિન અમેરિકામાં ઉચ્ચ દર
ચિલીમાં પેટનું કેન્સર કેન્સરથી થતા મૃત્યુનું મુખ્ય કારણ છે, અને તેનો દર લેટિન અમેરિકામાં ઉચ્ચ છે.
કારણો:
આહાર: ખારાશવાળા અને સાચવેલા ખોરાકનું વધુ સેવન.
H. pylori: બાળપણમાં આ બેક્ટેરિયાનો ચેપ ખૂબ જ સામાન્ય છે, ખાસ કરીને ગરીબ સ્વચ્છતા અને ગીચ વસ્તીવાળા વિસ્તારોમાં.
આનુવંશિક પરિબળો: સ્થાનિક વસ્તીમાં આનુવંશિક સંવેદનશીલતા પણ ભૂમિકા ભજવે છે.
પેટના કેન્સરના આ મુખ્ય કારણો છે
પેટના કેન્સરનું જોખમ વધારે તેવા ઘણા પરિબળો છે. સૌથી મોટું જોખમ હેલિકોબેક્ટર પાયલોરી ચેપ છે, જે પેટમાં ક્રોનિક બળતરાનું કારણ બને છે. તમારો આહાર પણ મહત્વપૂર્ણ છે; વધુ પડતું મીઠું અને ધૂમ્રપાન કરાયેલ ખોરાક, તેમજ તાજા શાકભાજી અને ફળોનો અભાવ, જોખમ વધારે છે. ધૂમ્રપાન અને દારૂ જેવી જીવનશૈલીની આદતો પણ ફાળો આપે છે. આનુવંશિકતા અને કૌટુંબિક ઇતિહાસ પણ મહત્વપૂર્ણ છે. નબળી સ્વચ્છતા અને પાણીની ગુણવત્તા H. પાયલોરીના ફેલાવાને પ્રોત્સાહન આપી શકે છે.
Disclaimer: અહીં આપવામાં આવેલી માહિતી સામાન્ય જાણકારી આધારિત છે. કોઇ પણ ઉપાય અજમાવતા પહેલાં એક્સપર્ટની સલાહ લેવી આવશ્યક છે. Offbeat Stories આની કોઇ પુષ્ટિ કરતુ નથી.
