કાળી ચૌદસ જેને ભૂત ચતુર્દશી અથવા નરક ચતુર્દશી તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે, કાર્તિક માસના કૃષ્ણ પક્ષની ચતુર્દશી તિથિએ ઉજવાય છે. આ દિવસ દુષ્ટ શક્તિઓથી રક્ષણ અને પૂર્વજોના આત્માઓને શાંતિ આપવા માટે ખાસ છે. આ તહેવાર મુખ્યત્વે પશ્ચિમ ભારત અને ખાસ કરીને પશ્ચિમ બંગાળમાં ઉત્સાહથી ઉજવાય છે, જ્યાં તેને ‘ભારતીય હેલોવીન’ તરીકે પણ ગણવામાં આવે છે. આ વર્ષે ભૂત ચતુર્દશી 19 ઓક્ટોબર, 2025ના રોજ ઉજવાશે. આ દિવસે દેવી કાલી, ભગવાન શિવ, હનુમાન, યમરાજ, કૃષ્ણ અને વિષ્ણુની પૂજા કરવામાં આવે છે.
શુભ મુહૂર્ત અને તિથિ તારીખ
કાળી ચૌદસ પૂજા મુહૂર્ત: રાત્રે 11:41થી 12:31 (20 ઓક્ટોબર સુધી)
ચતુર્દશી તિથિ શરૂઆત: 19 ઓક્ટોબર, 2025, રાત્રે 01:51
ચતુર્દશી તિથિ સમાપ્તિ: 20 ઓક્ટોબર, 2025, બપોરે 03:44
ઉજવણીની રીત
ખાસ કરીને પશ્ચિમ બંગાળમાં, લોકો સૂર્યોદય પહેલાં સ્નાન કરીને દિવસની શરૂઆત કરે છે. સાંજે વિશેષ પૂજા યોજાય છે, જેમાં દેવી કાલી અને વેતાળની પૂજા મુખ્ય હોય છે. કેટલાક લોકો મધ્યરાત્રિએ સ્મશાનભૂમિની મુલાકાત લઈને ખાસ વિધિઓ કરે છે. દુષ્ટ આત્માઓથી રક્ષણ મેળવવા, ઘરની ચારે બાજુ 14 માટીના દીવા (છોડ્ડો પ્રદીપ) પ્રગટાવવામાં આવે છે, જે દરવાજા, બારીઓ, તુલસીના છોડ પાસે અને અન્ય સ્થળોએ મૂકાય છે.
મહત્વ
ધાર્મિક માન્યતાઓ અનુસાર, આ દિવસે દુષ્ટ શક્તિઓ અને નકારાત્મક આત્માઓ ખૂબ સક્રિય હોય છે. દેવી કાલીની પૂજા આ શક્તિઓને ઘરથી દૂર રાખે છે અને પૂર્વજોના આત્માઓને શાંતિ આપે છે. આ દિવસે કરવામાં આવતી વિધિઓથી પરિવારની સુરક્ષા અને સમૃદ્ધિની કામના કરવામાં આવે છે. આ રીતે, ભૂત ચતુર્દશી એક એવો તહેવાર છે જે આધ્યાત્મિક શક્તિ અને રક્ષણનું પ્રતીક છે, જે દુષ્ટતાને દૂર કરીને ઘરમાં શાંતિ અને સકારાત્મકતા લાવે છે.
