આજે 7 જુલાઈ છે. ઇતિહાસના પાનાંમાં આ તારીખ અનેક મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ, મહાન વ્યક્તિત્વોના જન્મ અને ઐતિહાસિક નિર્ણયો માટે નોંધાયેલી છે. રમતગમતના ચાહકો માટે આજનો દિવસ ખાસ છે કારણ કે ભારતીય ક્રિકેટના સૌથી સફળ કેપ્ટનોમાંના એક મહેન્દ્ર સિંહ ધોની આજે પોતાનો જન્મદિવસ ઉજવે છે. બીજી તરફ દર વર્ષે 7 જુલાઈએ વિશ્વ ચોકલેટ દિવસ (World Chocolate Day) પણ ઉજવવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત ભારત અને વિશ્વના ઇતિહાસમાં આજે અનેક મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ બની હતી, જેણે સમયની દિશા બદલી હતી.
7 જુલાઈની મહત્વપૂર્ણ ઐતિહાસિક ઘટનાઓ
7 જુલાઈ, 1753ના રોજ બ્રિટિશ સંસદના અધિનિયમ દ્વારા વિશ્વવિખ્યાત British Museumની સ્થાપના કરવામાં આવી હતી. વર્ષ 1763માં મીર જાફરને ફરીથી બંગાળના નવાબ બનાવવામાં આવ્યા હતા. 1799માં મહારાજા રણજીત સિંહે લાહોર પર કબજો મેળવી શીખ સામ્રાજ્યને વધુ મજબૂત બનાવ્યું હતું.
વર્ષ 1838માં સેન્ટ્રલ અમેરિકન ફેડરેશનનું વિસર્જન થયું હતું, જ્યારે 1898માં અમેરિકા દ્વારા હવાઈ ટાપુઓ પર કબજો મેળવવામાં આવ્યો હતો. 1903માં અંગ્રેજોએ ફુલાની સામ્રાજ્ય પર નિયંત્રણ સ્થાપિત કર્યું હતું.
વર્ષ 1917માં અમેરિકામાં Lions Clubs Internationalની સ્થાપના થઈ હતી. 1920માં આર્થર મેઇગેન કેનેડાના નવમા વડાપ્રધાન બન્યા હતા. 1941માં બીજા વિશ્વયુદ્ધ દરમિયાન લિથુઆનિયામાં નાઝી દળોએ હજારો યહૂદીઓની હત્યા કરી હતી.
ભારતના સ્વાતંત્ર્ય સંગ્રામ માટે પણ 7 જુલાઈ ઐતિહાસિક છે. વર્ષ 1943માં રાસબિહારી બોઝે આઝાદ હિંદ ફોજની કમાન નેતાજી સુભાષચંદ્ર બોઝને સોંપી હતી. ત્યારબાદ 1948માં દામોદર વેલી કોર્પોરેશનની સ્થાપના થઈ હતી, જેને સ્વતંત્ર ભારતનો પ્રથમ બહુહેતુક નદી વિકાસ પ્રોજેક્ટ માનવામાં આવે છે.
વર્ષ 1955માં ભારતમાં પ્રથમ વખત વન્ય પ્રાણી દિવસની ઉજવણી કરવામાં આવી હતી. 1978માં સોલોમન ટાપુઓ બ્રિટનથી સ્વતંત્ર બન્યા હતા, જ્યારે 1979માં સોવિયેત સંઘે પૂર્વ કઝાખસ્તાનમાં પરમાણુ પરીક્ષણ કર્યું હતું. 1980માં ઈરાનમાં શરિયા કાયદો અમલમાં આવ્યો હતો.
તાજેતરના વર્ષોમાં પણ 7 જુલાઈ અનેક મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ માટે યાદગાર રહ્યો છે. 2003માં નાસાના Opportunity Roverને મંગળ ગ્રહ તરફ મોકલવામાં આવ્યું હતું. 2005માં લંડનમાં થયેલા આતંકવાદી બોમ્બ વિસ્ફોટોમાં 50થી વધુ લોકોના મોત થયા હતા. 2008માં અફઘાનિસ્તાનના કાબુલ સ્થિત ભારતીય દૂતાવાસ પર થયેલા આતંકી હુમલામાં 40 લોકોના મોત થયા હતા.
2011માં હેરી પોટર શ્રેણીની અંતિમ ફિલ્મ Harry Potter and the Deathly Hallows – Part 2નું લંડનમાં પ્રીમિયર યોજાયું હતું. વર્ષ 2019માં અમેરિકાએ નેધરલેન્ડ્સને હરાવી સતત બીજી વખત ફીફા મહિલા વર્લ્ડ કપ જીત્યો હતો. જ્યારે 2020માં અમેરિકાએ સત્તાવાર રીતે વિશ્વ આરોગ્ય સંસ્થા (WHO)માંથી અલગ થવાનો નિર્ણય જાહેર કર્યો હતો.
વિશ્વ ચોકલેટ દિવસ કેમ ઉજવાય છે?
દર વર્ષે 7 જુલાઈએ વિશ્વ ચોકલેટ દિવસની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. વર્ષ 2009થી આ દિવસને વૈશ્વિક સ્તરે વિશેષ રીતે ઉજવવાની પરંપરા શરૂ થઈ હતી. માનવામાં આવે છે કે યુરોપમાં ચોકલેટનો પ્રવેશ 7 જુલાઈના દિવસે થયો હતો. ચોકલેટ કોકો બીન્સમાંથી તૈયાર કરવામાં આવે છે અને આજે તે વિશ્વભરમાં સૌથી લોકપ્રિય મીઠાઈઓમાંની એક છે. મર્યાદિત માત્રામાં ડાર્ક ચોકલેટનું સેવન સ્વાસ્થ્ય માટે લાભદાયક માનવામાં આવે છે, જોકે વધુ પ્રમાણમાં ચોકલેટ ખાવાથી ખાંડ અને કેલરીનું પ્રમાણ વધવાના કારણે સ્વાસ્થ્ય પર નકારાત્મક અસર પણ થઈ શકે છે.
7 જુલાઈએ જન્મેલા પ્રખ્યાત વ્યક્તિત્વો
આજના દિવસે શીખ ધર્મના આઠમા ગુરુ ગુરુ હર કિશન સિંહનો જન્મ થયો હતો. સ્વાતંત્ર્ય સેનાની મોહમ્મદ બરકતઉલ્લા, રાજકીય નેતા કલા વેંકટરાવ, અભિનેતા ચંદ્રશેખર વૈદ્ય, કોંગ્રેસના નેતા ઠાકુર રામ લાલ, ભાજપના નેતા રાઘવજી, પૂર્વ રાજ્યપાલ અંશુમાન સિંહ, રાજકારણી મનોહર કાંત ધ્યાની, સંગીતકાર અનિલ બિસ્વાસ, લેખિકા માધવી સરદેસાઈ અને કોમનવેલ્થ ગેમ્સમાં સિલ્વર મેડલ જીતનાર બોક્સર સાગર અહલાવતનો પણ જન્મ આજના દિવસે થયો હતો.
ભારતીય ક્રિકેટ ઇતિહાસના સૌથી સફળ કેપ્ટનોમાંના એક મહેન્દ્ર સિંહ ધોનીનો જન્મ 7 જુલાઈ, 1981ના રોજ રાંચીમાં થયો હતો. તેમની કેપ્ટનશીપ હેઠળ ભારતે 2007નો T20 વર્લ્ડ કપ, 2011નો ODI વર્લ્ડ કપ અને 2013ની ચેમ્પિયન્સ ટ્રોફી જીતી હતી. ICCની ત્રણેય મોટી ટ્રોફી જીતનારા તેઓ વિશ્વના પ્રથમ કેપ્ટન છે.
7 જુલાઈની પુણ્યતિથિઓ
આજના દિવસે હિન્દી ફિલ્મોના દિગ્ગજ અભિનેતા દિલીપ કુમારની પુણ્યતિથિ પણ મનાવવામાં આવે છે. ઉપરાંત પરમવીર ચક્રથી સન્માનિત કારગિલ યુદ્ધના વીર કેપ્ટન વિક્રમ બત્રા, મહાવીર ચક્ર વિજેતા મેજર અનુજ નય્યર, ઉર્દૂ સાહિત્યકાર અબ્દુલ કાવી દેસનવી, સાહિત્યકાર મદન લાલ મધુ અને મિઝોરમના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી લાલડેંગાને પણ આજે શ્રદ્ધાંજલિ આપવામાં આવે છે.
