આજનો દિવસ એટલે 17 જુલાઈ ઇતિહાસના અનેક મહત્વપૂર્ણ પ્રસંગોનો સાક્ષી રહ્યો છે. આ દિવસે વિશ્વભરમાં આંતરરાષ્ટ્રીય ન્યાય દિવસ (International Justice Day)ની ઉજવણી કરવામાં આવે છે. ઉપરાંત ગુજરાતના પ્રખ્યાત રાજકારણી ઈન્દુલાલ યાજ્ઞિકની પુણ્યતિથિ પણ આજે જ છે. ચાલો જાણીએ 17 જુલાઈના દિવસે ઇતિહાસમાં બનેલી મહત્વપૂર્ણ ઘટનાઓ, જન્મજયંતિ અને પુણ્યતિથિ વિશે.
17 જુલાઈની મહત્વપૂર્ણ ઐતિહાસિક ઘટનાઓ
1429 – ફ્રાન્સના રાજા તરીકે ડોફિનને સત્તાવાર રીતે તાજ પહેરાવવામાં આવ્યો.
1549 – બેલ્જિયમના ઘેન્ટ પ્રદેશમાંથી યહૂદી સમુદાયને હાંકી કાઢવામાં આવ્યો.
1712 – ઇંગ્લેન્ડ, પોર્ટુગલ અને ફ્રાન્સ વચ્ચે યુદ્ધવિરામ સંધિ પર હસ્તાક્ષર થયા.
1850 – હાર્વર્ડ સંશોધન કેન્દ્ર દ્વારા તારાની પ્રથમ તસવીર લેવામાં આવી.
1893 – ઇંગ્લેન્ડના આર્થર શ્રેસબરી ટેસ્ટ ક્રિકેટમાં 1,000 રન પૂર્ણ કરનાર પ્રથમ ક્રિકેટર બન્યા.
1906 – ક્લેમેન્ટ આર્મંડ ફેલિએરેસ ફ્રાન્સના રાષ્ટ્રપતિ તરીકે ચૂંટાયા.
1917 – બ્રિટનના રાજા જ્યોર્જ પાંચમાએ શાહી પરિવારની અટક બદલીને વિન્ડસર રાખી.
1919 – ફિનલેન્ડે પોતાનું બંધારણ અપનાવ્યું.
1924 – ઓસ્ટ્રેલિયામાં ફેડરલ ચૂંટણીમાં મતદાન ફરજિયાત બનાવાયું.
1929 – સોવિયેત સંઘે ચીન સાથેના રાજદ્વારી સંબંધો સમાપ્ત કર્યા.
1943 – બ્રિટનની રોયલ એરફોર્સ (RAF)એ જર્મનીના પીનમુન્ડે રોકેટ બેઝ પર હવાઈ હુમલો કર્યો.
1944 – અમેરિકાના કેલિફોર્નિયામાં દારૂગોળાથી ભરેલા બે જહાજોમાં વિસ્ફોટ થતાં 322 લોકોના મોત થયા.
1947 – ભારતીય મુસાફર જહાજ રામદાસ વાવાઝોડામાં સપડાઈ મુંબઈ નજીક ડૂબી ગયું, જેમાં 625 લોકોના મોત થયા.
1974 – લંડન ટાવરમાં થયેલા બોમ્બ વિસ્ફોટમાં 41 લોકો ઘાયલ થયા.
1980 – ઝેન્કો સુઝુકી જાપાનના વડાપ્રધાન બન્યા.
1981 – ઇઝરાયલે લેબનોનની રાજધાની બેરૂતમાં અલ-ફતાહના મુખ્ય મથક પર હુમલો કર્યો.
1987 – ઈરાન અને ફ્રાન્સ વચ્ચેના રાજદ્વારી સંબંધો તૂટી ગયા.
1994 – ધૂમકેતુ શુમેકર-લેવી 9નો પ્રથમ ટુકડો ગુરુ ગ્રહ સાથે અથડાયો.
2002 – રશિયાની સ્વેત્લાના ફિફાપ્રોવાએ પોલ વૉલ્ટમાં નવો યુરોપિયન રેકોર્ડ બનાવ્યો.
2003 – ઉત્તર-પૂર્વ કોંગોમાં જાતીય હિંસાની ગંભીર ઘટના સામે આવી.
2008 – અફઘાનિસ્તાનમાં નાટો દળોએ પાકિસ્તાનમાં છુપાયેલા આતંકવાદીઓ પર મિસાઇલ અને હેલિકોપ્ટરથી હુમલો કર્યો.
આજે કેમ ઉજવાય છે આંતરરાષ્ટ્રીય ન્યાય દિન?
દર વર્ષે 17 જુલાઈએ આંતરરાષ્ટ્રીય ન્યાય દિન (World Day for International Justice) ઉજવવામાં આવે છે. આ દિવસ રોમ સ્ટેચ્યુટ (Rome Statute) સ્વીકારવાની વર્ષગાંઠ તરીકે મનાવવામાં આવે છે. આ જ સંધિના આધારે આંતરરાષ્ટ્રીય ફોજદારી અદાલત (International Criminal Court - ICC)ની સ્થાપના થઈ હતી.
આ દિવસનો મુખ્ય હેતુ વિશ્વભરમાં ન્યાય, માનવ અધિકારો અને ગંભીર આંતરરાષ્ટ્રીય ગુનાઓ સામે કડક કાર્યવાહી અંગે જાગૃતિ લાવવાનો છે. જાતિસંહાર, યુદ્ધ અપરાધો, માનવતા વિરુદ્ધના ગુનાઓ અને પીડિતોના અધિકારોના રક્ષણ માટે ICCની ભૂમિકા અંગે લોકોને માહિતગાર કરવામાં આવે છે. વિશ્વમાં શાંતિ, કાયદાનું શાસન અને ન્યાયની સ્થાપના માટે આ દિવસ વિશેષ મહત્વ ધરાવે છે.
17 જુલાઈએ જન્મેલા જાણીતા વ્યક્તિત્વ
પૂજા સિહાગ (1997) – ભારતીય મહિલા ફ્રીસ્ટાઇલ રેસલર.
રવિ કિશન (1971) – અભિનેતા અને રાજકારણી.
ફ્લાઈંગ ઓફિસર નિર્મલજીત સિંહ સેખોન (1943) – પરમવીર ચક્રથી સન્માનિત ભારતીય વાયુસેનાના શૂરવીર.
બેગમ આબિદા અહેમદ (1923) – ભારતના પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ ફખરુદ્દીન અલી અહમદની પત્ની.
17 જુલાઈની મહત્વપૂર્ણ પુણ્યતિથિઓ
રજત મુખર્જી (2020) – ફિલ્મ નિર્દેશક.
સી.એસ. શેષાદ્રી (2020) – પ્રખ્યાત ગણિતશાસ્ત્રી.
રીતા ભાદુરી (2018) – જાણીતી અભિનેત્રી.
બરુણ ડે (2013) – ઇતિહાસકાર.
વહેંગબમ નિપમ્ચા સિંહ (2012) – મણિપુરના પૂર્વ મુખ્યમંત્રી.
આઈ.જી. પટેલ (2005) – ભારતીય રિઝર્વ બેંકના પૂર્વ ગવર્નર.
કાનન દેવી (1992) – અભિનેત્રી, ગાયિકા અને ફિલ્મ નિર્માતા.
એડમ સ્મિથ (1790) – સ્કોટિશ અર્થશાસ્ત્રી અને ફિલસૂફ.
લાલમણિ મિશ્રા (1979) – પ્રખ્યાત ભારતીય સંગીતકાર.
ઈન્દુલાલ યાજ્ઞિક (1972) – ગુજરાતના લોકપ્રિય સ્વાતંત્ર્ય સેનાની, મહાગુજરાત આંદોલનના પ્રખર નેતા અને રાજકારણી.
એલેક્ઝાન્ડર મેડીમન (1928) – ઉત્તર પ્રદેશના પૂર્વ રાજ્યપાલ.
