ફેબ્રુઆરી 2020 માં થયેલા દિલ્હી રમખાણોના આરોપી ઉમર ખાલિદ અને શર્જીલ ઇમામને મોટો ઝટકો લાગ્યો છે. સુપ્રીમ કોર્ટે તેમની જામીન અરજીઓ ફગાવી દીધી છે. જોકે, સુપ્રીમ કોર્ટે આ કેસમાં અન્ય પાંચ આરોપીઓને રાહત આપીને તેમને જામીન આપ્યા છે. કોર્ટે આ ચુકાદો આપતાં ઉમર ખાલિદ અને શર્જીલ ઇમામની ભૂમિકાઓને અન્ય લોકો કરતા અલગ અને ગંભીર ગણાવી હતી.
5 આરોપીઓને એક ડઝન શરતો પર જામીન મળ્યા
સુપ્રીમ કોર્ટે ગુલ્ફિશા ફાતિમા, મીરાં હૈદર, શિફા ઉર રહેમાન, મોહમ્મદ સલીમ ખાન અને શાદાબ અહેમદને જામીન આપ્યા હતા. કોર્ટે જણાવ્યું હતું કે આ આરોપીઓને જામીન આપવાથી તેમની સામેના આરોપોમાં કોઈ ઢીલ કે નરમાઈ નહીં આવે. તેમને ચોક્કસ શરતો (લગભગ 12) ને આધીન જામીન પર મુક્ત કરવામાં આવશે. જો કોઈપણ શરતોનું ઉલ્લંઘન થાય છે, તો ટ્રાયલ કોર્ટ આરોપીને સાંભળવાની તક આપ્યા પછી જામીન રદ કરવા માટે મુક્ત રહેશે.
હાઈકોર્ટે પણ ઇનકાર કર્યો હતો જામીન આપવાનો
ફેબ્રુઆરી 2020 ના રમખાણોના "મોટા કાવતરા" સાથે સંબંધિત કેસમાં જામીન નકારવાના દિલ્હી હાઈકોર્ટના 2 સપ્ટેમ્બરના આદેશને આરોપીઓએ સુપ્રીમ કોર્ટમાં પડકાર્યો હતો. 10 ડિસેમ્બરે સુનાવણી પૂર્ણ થયા બાદ, ન્યાયાધીશ અરવિંદ કુમાર અને એન.વી. અંજારિયાની બેન્ચે પોતાનો ચુકાદો અનામત રાખ્યો હતો. સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતા, એડિશનલ સોલિસિટર જનરલ એસ.વી. રાજુ અને વરિષ્ઠ વકીલો કપિલ સિબ્બલ, અભિષેક સિંઘવી, સિદ્ધાર્થ દવે, સલમાન ખુર્શીદ અને સિદ્ધાર્થ લુથરા વચ્ચે લાંબી દલીલો સાંભળવામાં આવી હતી.
દિલ્હી પોલીસે આ દલીલો સાથે જામીન અરજીનો વિરોધ કર્યો
દિલ્હી પોલીસે ઉમર, શરજીલ અને અન્ય આરોપીઓની જામીન અરજીઓનો સખત વિરોધ કર્યો હતો, એવી દલીલ કરી હતી કે ફેબ્રુઆરી 2020 ના રમખાણો સ્વયંભૂ નહોતા પરંતુ પૂર્વયોજિત હતા અને ભારતની સાર્વભૌમત્વ પર હુમલો કરવા માટે કરવામાં આવ્યા હતા. ઉમર, શરજીલ અને અન્ય આરોપીઓ સામે ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિઓ (નિવારણ) અધિનિયમ, 1967 અને તત્કાલીન ભારતીય દંડ સંહિતા (IPC) ની જોગવાઈઓ હેઠળ કેસ નોંધવામાં આવ્યો હતો. તેમના પર 2020 ના રમખાણોના "માસ્ટરમાઈન્ડ" હોવાનો આરોપ છે, જેમાં 53 લોકો માર્યા ગયા હતા અને 700 થી વધુ ઘાયલ થયા હતા.
શરજીલ ઇમામ અને ઉમર ખાલિદ તરફથી શું દલીલો છે?
શર્જીલ ઇમામ વતી હાજર રહેલા વરિષ્ઠ વકીલ સિદ્ધાર્થ દવેએ કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે, "તે આતંકવાદી નથી, જેમ કે પ્રતિવાદી (પોલીસ) એ કહ્યું છે. તે રાષ્ટ્રવિરોધી નથી, જેમ કે સરકારે કહ્યું છે. તે આ દેશનો નાગરિક છે, જન્મથી નાગરિક છે, અને અત્યાર સુધી તેને કોઈ ગુનામાં દોષિત ઠેરવવામાં આવ્યો નથી." તેમણે દલીલ કરી હતી કે ઇમામની 28 જાન્યુઆરી, 2020 ના રોજ ધરપકડ કરવામાં આવી હતી, જે ઉત્તર-પૂર્વ દિલ્હીમાં સાંપ્રદાયિક હિંસા પહેલાની વાત છે.
ઉમર ખાલિદ વતી હાજર રહેલા વરિષ્ઠ વકીલ કપિલ સિબ્બલે દલીલ કરી હતી કે ફેબ્રુઆરી 2020 માં રમખાણો ફાટી નીકળ્યા ત્યારે તેમના અસીલ દિલ્હીમાં નહોતા અને તેમને આ રીતે કેદમાં રાખી શકાય નહીં. ગુલ્ફીશા ફાતિમા વતી હાજર રહેલા વરિષ્ઠ વકીલ અભિષેક સિંઘવીએ કોર્ટને જણાવ્યું હતું કે કાર્યકર્તાએ 6 વર્ષ જેલમાં વિતાવ્યા હતા અને ટ્રાયલના વિલંબને "આશ્ચર્યજનક અને અભૂતપૂર્વ" ગણાવ્યો. ખાલિદ, ઇમામ અને અન્ય લોકોની જામીન અરજીનો સખત વિરોધ કરતા, દિલ્હી પોલીસે કહ્યું હતું કે ફેબ્રુઆરી 2020 ના રમખાણો કોઈ સ્વયંભૂ ઘટના નહોતી પરંતુ ભારતની સાર્વભૌમત્વ પર "આયોજિત, પૂર્વયોજિત અને સુનિયોજિત" હુમલો હતો.
