આ રીતે મફત ખોરાક, મફત વીજળી આપતા રહ્યા તો... : સુપ્રીમ કોર્ટે રાજ્ય સરકારોને લગાવી ફટકાર

સુપ્રીમ કોર્ટે ચૂંટણી પહેલા "મફત ભેટ" વિતરણ સામે સખત વાંધો ઉઠાવ્યો છે. રાજ્ય સરકારોને ઠપકો આપતા સુપ્રીમ કોર્ટે પૂછ્યું કે જો તેઓ "મફત ભોજન, મફત વીજળી..." જેવી વૈભવી સુવિધાઓ પૂરી પાડતા રહેશે તો વિકાસ માટે પૈસા ક્યાંથી બચશે? આ વર્ષે પાંચ રાજ્યોમાં વિધાનસભા ચૂંટણીઓ યોજાવાની છે. તમિલનાડુ પાવર ડિસ્ટ્રિબ્યુશન કોર્પોરેશન લિમિટેડે ગ્રાહકોની નાણાકીય સ્થિતિને ધ્યાનમાં લીધા વિના, દરેકને મફત વીજળીનો પ્રસ્તાવ મૂકતી અરજી દાખલ કરી છે. આ પછી, "મફત" વિતરણનો મુદ્દો ફરી એકવાર ચર્ચામાં આવ્યો છે.

સરકારો ખોટમાં છે, છતાં તેઓ વહેંચી રહી છે 'મફત'

સુનાવણી દરમિયાન, સુપ્રીમ કોર્ટે અવલોકન કર્યું કે ઘણી સરકારો વિવિધ વસ્તુઓ અને સેવાઓ પર અબજો રૂપિયા સબસિડી આપી રહી છે, જ્યારે બજેટ ખોટનો સામનો કરી રહી છે અને વિકાસ અને માળખાગત સુવિધાઓ માટે ભંડોળના અભાવની ફરિયાદ કરી રહી છે. કોર્ટે ચેતવણી આપી હતી કે ખાસ કરીને જેઓ ઉપયોગિતાઓ અને સેવાઓ માટે ભાગ્યે જ ચૂકવણી કરી શકે છે તેમને આડેધડ મફત ભેટો, એક એવી સંસ્કૃતિ તરફ દોરી ગઈ છે જે નિષ્ક્રિયતાને પુરસ્કાર આપે છે.

મફત સુવિધાઓ આપવાની સંસ્કૃતિ ખોટી છે

સુપ્રીમ કોર્ટે ગુરુવારે લોકોને મફત ભેટો આપવાની સંસ્કૃતિની આકરી ટીકા કરતા કહ્યું કે દેશના આર્થિક વિકાસમાં અવરોધરૂપ નીતિઓ પર પુનર્વિચાર કરવાનો સમય આવી ગયો છે. અરજીની સુનાવણી કરતા સુપ્રીમ કોર્ટે કહ્યું કે જો રાજ્યો ગરીબોને મદદ કરે તો તે સંપૂર્ણપણે સમજી શકાય તેવું છે. મુખ્ય ન્યાયાધીશ સૂર્યકાંત અને ન્યાયાધીશ જોયમલ્યા બાગચી અને વિપુલ એમ. પંચોલીની બનેલી બેન્ચે નોંધ્યું હતું કે મોટાભાગના રાજ્યો મહેસૂલ ખોટમાં છે, છતાં તેઓ વિકાસને અવગણીને આવી મફત સુવિધાઓ આપી રહ્યા છે.

'મફત' વહેંચવાને બદલે, રોજગાર પૂરો પાડવા પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરો

કોર્ટે કહ્યું કે આવી મફત સુવિધાઓ આપવાથી દેશના આર્થિક વિકાસમાં અવરોધ આવે છે અને રાજ્યોએ દરેકને મફત ખોરાક, સાયકલ અને વીજળી આપવાને બદલે રોજગારીની તકો ઊભી કરવા માટે કામ કરવું જોઈએ. જોકે, દ્રવિડ મુનેત્ર કઝગમ (DMK) ની આગેવાની હેઠળની વીજ વિતરણ કંપની દ્વારા મફત વીજળી પૂરી પાડવાનો પ્રસ્તાવ મૂકતી અરજી પર કોર્ટે કેન્દ્ર અને અન્ય લોકોને નોટિસ જારી કરી હતી. વીજ વિતરણ કંપનીએ વીજળી સુધારા નિયમો, 2024 માં એક નિયમને પડકાર્યો છે. બેન્ચે કહ્યું, "આપણે ભારતમાં કેવા પ્રકારની સંસ્કૃતિ વિકસાવી રહ્યા છીએ? તે સમજી શકાય તેવું છે કે કલ્યાણકારી પગલાં હેઠળ, તમે એવા લોકોને (મફત ભેટો) આપવા માંગો છો જેઓ વીજળી ચાર્જ ચૂકવી શકતા નથી."

તમારા પર્સના તારને ઢીલા કરવાનો અચાનક નિર્ણય કેમ?

CJI એ કહ્યું, "પરંતુ તમે જે લોકો પરવડી શકે છે અને જે નથી કરી શકતા તેમની વચ્ચે ભેદ પાડ્યા વિના વિતરણ કરવાનું શરૂ કરો છો. શું આ તુષ્ટિકરણની નીતિ નહીં હોય?" બેન્ચે પૂછ્યું કે વીજળીના દર જાહેર થયા પછી તમિલનાડુની કંપનીએ અચાનક પોતાના પર્સના તાર કેમ ઢીલા કરવાનો નિર્ણય લીધો. મુખ્ય ન્યાયાધીશે કહ્યું, "રાજ્યોએ રોજગારના રસ્તાઓ ખોલવા માટે કામ કરવું જોઈએ. જો તમે સવારથી સાંજ સુધી મફત ભોજન આપવાનું શરૂ કરો છો, તો મફત સાયકલ, મફત વીજળી, તો કોણ કામ કરશે અને કાર્ય સંસ્કૃતિનું શું થશે?" બેન્ચે કહ્યું કે વિકાસ પ્રોજેક્ટ્સ પર ખર્ચ કરવાને બદલે, રાજ્યો બે કામ કરે છે: પગાર ચૂકવો અને આવી મફત વસ્તુઓનું વિતરણ કરો.