ગરમીમાં કેમ થાય છે હોર્મોનલ ફેરફારો : તડકો કેવી રીતે તમારા સ્વાસ્થ્યના સંતુલનને પહોંચાડે છે ખલેલ

ઉનાળાની ઋતુ આવતાની સાથે જ આપણે બધા પરસેવો ચીડિયાપણું અને થાક જેવા ઘણા ફેરફારો અનુભવીએ છીએ. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે તે ફક્ત તમારી ત્વચા અથવા શરીરને જ નહીં પરંતુ તમારા હોર્મોન્સ એટલે કે શરીરની અંદર જઈ રહેલા રાસાયણિક સંતુલન પર પણ અસર કરે છે? હા અતિશય ગરમી તમારા હોર્મોન્સને વિક્ષેપિત કરી શકે છે જે તમારી ઊંઘ મૂડ ઉર્જા સ્તર અને પીરિયડ્સને પણ અસર કરે છે. ચાલો જાણીએ કે ગરમી તમારા હોર્મોન્સ પર કેવી અસર કરે છે અને તેનાથી પોતાને કેવી રીતે બચાવી શકાય.

ઊંઘના અભાવને કારણે હોર્મોનલમાં બદલાવ
ઉનાળામાં પરસેવા અને બેચેનીને કારણે વ્યક્તિ સારી રીતે સૂઈ શકતો નથી. આનાથી મેલાટોનિન (સ્લીપ હોર્મોન)નું પ્રમાણ ઘટે છે અને ઊંઘ ન આવવાના ઘણા કારણો છે. ઇન્સ્યુલિનની સંવેદનશીલતા ઘટે છે જેનાથી બ્લડ સુગરને નિયંત્રિત કરવું મુશ્કેલ બને છે. ઓવ્યુલેશનમાં ખલેલ પડી શકે છે અને મૂડ સ્વિંગ વધી શકે છે. તમને વધુ ભૂખ લાગે છે થાક લાગે છે અને ચિંતા પણ વધી શકે છે.

ડિહાઇડ્રેશન એટલે પાણીનો અભાવ
ઉનાળામાં આપણને ઘણો પરસેવો થાય છે જેના કારણે શરીરમાંથી પાણી અને જરૂરી મિનરલ્સ નીકળી જાય છે. હળવું ડિહાઇડ્રેશન પણ થઈ શકે છે. તે મૂત્રપિંડ પાસેના ગ્રંથીઓના કાર્યને ઘટાડી શકે છે જેનાથી તણાવને નિયંત્રિત કરવું મુશ્કેલ બને છે. થાઇરોઇડનું કાર્ય ઘટી શકે છે જે થાક અને માનસિક સુસ્તી તરફ દોરી જાય છે. તેથી માત્ર પાણીમાંથી જ નહીં પરંતુ નારિયેળ પાણી ફળો અને ORS જેવા કુદરતી સ્ત્રોતોમાંથી ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સ લેવાનું મહત્વપૂર્ણ છે.

પીરિયડ્સમાં ફેરફાર
ઉનાળામાં ઘણી સ્ત્રીઓ અનિયમિત માસિક સ્રાવની ફરિયાદ કરે છે. તેની પાછળ કારણો હોઈ શકે છે. ગરમીને કારણે શરીરમાં તણાવ અને થાક વધવો સ્વાભાવિક છે. ઊંઘવાની જાગવાની અને ખાવા-પીવાની દિનચર્યામાં પણ વિક્ષેપ આવી શકે છે. વારંવાર મુસાફરી કરવી કે બહારનો ખોરાક ખાવાથી સમસ્યા વધી શકે છે.

ઓછી શારીરિક પ્રવૃત્તિ
ગરમીના કારણે જ્યારે આપણે આપણી હિલચાલ ઓછી કરીએ છીએ ત્યારે તેની અસર આપણા હોર્મોન્સ પર પણ પડે છે. શરીરમાં ઇન્સ્યુલિનની અસર ઘટે છે જેનાથી સ્થૂળતા અને ડાયાબિટીસનું જોખમ વધી જાય છે. એસ્ટ્રોજનનું ચયાપચય બગડે છે. સેરોટોનિન જેવા મૂડ-રેગ્યુલેટિંગ હોર્મોન્સનું પ્રમાણ ઘટી શકે છે.

આ બાબતો ધ્યાનમાં રાખો
પુષ્કળ પાણી અને ઇલેક્ટ્રોલાઇટ્સ પીવો ઠંડી જગ્યાએ આરામ કરો અને પૂરતી ઊંઘ લો. સંતુલિત અને હળવો ખોરાક લો. સવારે અથવા સાંજે થોડી કસરત કરો. આ રીતે તમે ઉનાળામાં પણ તમારા ચહેરાને ફ્રેશ રાખી શકો છો