Sourav Joshi : દેશભરમાં E20 એટલે કે 20 ટકા ઈથેનોલ મિશ્રિત પેટ્રોલને લઈને ચર્ચા ફરી તેજ બની છે. પ્રદૂષણ ઘટાડવા અને કાચા તેલની આયાત પરની નિર્ભરતા ઓછી કરવા માટે કેન્દ્ર સરકાર E20 પેટ્રોલના ઉપયોગને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે. જોકે છેલ્લા કેટલાક સમયથી સોશિયલ મીડિયા પર કેટલાક વાહનચાલકો દ્વારા માઇલેજ ઘટવા અથવા વાહનમાં ટેકનિકલ સમસ્યાઓ આવ્યાના દાવા કરવામાં આવી રહ્યા છે. હવે દેશના જાણીતા યુટ્યુબર સૌરવ જોશીના હાલના વ્લોગ બાદ આ મુદ્દો ફરી ચર્ચાના કેન્દ્રમાં આવ્યો છે. ઉત્તરાખંડના હલ્દવાનીના રહેવાસી અને 4 કરોડથી વધુ સબ્સ્ક્રાઇબર્સ ધરાવતા સૌરવ જોશીએ પોતાના વ્લોગ "Race With Brothers. Kon Jeetega" માં દાવો કર્યો કે તેમની મર્સિડીઝ-બેન્ઝ SUVનું માઇલેજ અચાનક નોંધપાત્ર રીતે ઘટી ગયું છે. તેમના જણાવ્યા અનુસાર અગાઉ કાર 15થી 17 કિલોમીટર પ્રતિ લિટર સુધીનું માઇલેજ બતાવતી હતી, જે પહેલા 9 km/l અને ત્યારબાદ માત્ર 5 km/l સુધી પહોંચી ગયું. તેમણે આ ફેરફાર E20 પેટ્રોલ ભરાવ્યા બાદ જોવા મળ્યાનો દાવો કર્યો અને વીડિયોમાં કારના ડેશબોર્ડ પર દર્શાતા આંકડાઓ પણ બતાવ્યા હતા.
ડ્રાઇવિંગ રેન્જમાં પણ મોટો ઘટાડો હોવાનો દાવો
વીડિયોમાં સૌરવ જોશીની પત્ની અવંતિકા ભટ્ટે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરતાં જણાવ્યું કે અગાઉ કારમાં ફુલ ટાંકી કરાવ્યા બાદ લગભગ 800 કિલોમીટરની અનુમાનિત ડ્રાઇવિંગ રેન્જ જોવા મળતી હતી, જ્યારે હવે તે ઘટીને લગભગ 480 કિલોમીટર સુધી પહોંચી ગઈ છે. તેમનું કહેવું હતું કે પ્રીમિયમ કારમાં આટલો મોટો ફેરફાર ચિંતાજનક છે અને એન્જિનની વિશ્વસનીયતા અંગે પણ પ્રશ્નો ઉભા કરે છે. સૌરવ જોશીએ વધુમાં જણાવ્યું કે તેમની પાસે મર્સિડીઝની ઇલેક્ટ્રિક G-Wagon પણ છે, તેથી તે વાહનમાં આવી કોઈ સમસ્યા અનુભવાતી નથી. જોકે પેટ્રોલ SUV અંગે તેઓ ચિંતિત છે. તેમણે એમ પણ કહ્યું કે હલ્દવાની જેવા શહેરમાં જો આવી કારમાં ગંભીર ટેકનિકલ ખામી સર્જાય તો તેને સર્વિસ માટે દિલ્હી મોકલવી પડે, જે સમય અને ખર્ચ બંને દ્રષ્ટિએ મુશ્કેલ બની શકે છે.
આ પણ ખાસ વાંચો : મેન્યુઅલ કાર ખરીદવાનું વિચારી રહ્યા છો? : નિર્ણય લેતા પહેલાં જાણો આ 7 મહત્વની વાતો, નહીં તો પસ્તાવો થઈ શકે
દાવા વાયરલ થયા, પરંતુ પુષ્ટિ થઈ નથી
સૌરવ જોશીનો વીડિયો સોશિયલ મીડિયા પર ઝડપથી વાયરલ થયો હતો. કેટલાક યુઝર્સે તેમના દાવાને સમર્થન આપ્યું, જ્યારે ઘણા ઓટોમોબાઈલ નિષ્ણાતો અને કાર માલિકોએ ધ્યાન દોર્યું કે કારના ડેશબોર્ડ પર દેખાતું માઇલેજ હંમેશા લાંબા ગાળાનું સરેરાશ માઇલેજ હોવું જરૂરી નથી. ઘણી કારોમાં રિયલ-ટાઇમ અથવા ટૂંકા અંતરનું ફ્યુઅલ એવરેજ પણ દર્શાવવામાં આવે છે, જે ટ્રાફિક, ડ્રાઇવિંગ સ્ટાઇલ, એર કન્ડિશનરનો ઉપયોગ, રસ્તાની સ્થિતિ અને વાહનની ગતિ જેવા પરિબળોના આધારે ઝડપથી બદલાઈ શકે છે. આથી માત્ર ડેશબોર્ડ પર દેખાતા એક આંકડાના આધારે E20 પેટ્રોલ જ જવાબદાર હોવાનું નિષ્કર્ષ કાઢવું શક્ય નથી. હાલ સુધી સૌરવ જોશીના દાવાની કોઈ સ્વતંત્ર ટેકનિકલ તપાસ અથવા સત્તાવાર પુષ્ટિ સામે આવી નથી.
મર્સિડીઝ-બેન્ઝ ઈન્ડિયાનો સ્પષ્ટ જવાબ
મામલો ચર્ચામાં આવ્યા બાદ મર્સિડીઝ-બેન્ઝ ઈન્ડિયાએ પણ પોતાનો અભિપ્રાય જાહેર કર્યો. કંપનીના મેનેજિંગ ડિરેક્ટર અને CEO સંતોષ ઐયરે જણાવ્યું કે E20 પેટ્રોલ અંગે કેટલાક ગ્રાહકો દ્વારા પૂછપરછ થઈ રહી છે, પરંતુ વર્ષ 2020 પછી ભારતમાં વેચાયેલા કંપનીના તમામ BS6 પેટ્રોલ મોડલો E20 ઇંધણ સાથે સંપૂર્ણ રીતે સુસંગત રીતે ડિઝાઇન અને પરીક્ષણ કરાયેલા છે. કંપનીએ સ્પષ્ટ કર્યું કે જો ક્યાંક ઇંધણમાં ગેરકાયદેસર ભેળસેળ અથવા દૂષિત પેટ્રોલ મળતું હોય તો તે અલગ મુદ્દો છે. પરંતુ પ્રમાણભૂત E20 પેટ્રોલના ઉપયોગથી કંપનીના માન્ય વાહનોને કોઈ નુકસાન થતું હોવાનું કંપનીના પરીક્ષણોમાં સામે આવ્યું નથી.
સરકારનું શું કહેવું છે?
કેન્દ્ર સરકાર લાંબા સમયથી E20 પેટ્રોલને પ્રોત્સાહન આપી રહી છે. સરકારનું માનવું છે કે ઇથેનોલના વધતા ઉપયોગથી કાર્બન ઉત્સર્જન ઘટશે, વિદેશી કાચા તેલ પરની નિર્ભરતા ઓછી થશે અને શેરડી સહિતના કૃષિ ઉત્પાદનને વધારાની માંગ મળવાથી ખેડૂતોને પણ લાભ થશે. કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન અને રાજમાર્ગ મંત્રી નીતિન ગડકરીએ અગાઉ સોશિયલ મીડિયા પર ચાલી રહેલા એવા દાવાઓને નકારી કાઢ્યા હતા કે E20 પેટ્રોલથી એન્જિન ખરાબ થાય છે અથવા વાહનમાં જંગ લાગે છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ E20 પેટ્રોલના કારણે વાહનને નુકસાન થયું હોય તેવો કોઈ પ્રમાણિત કેસ સરકાર સમક્ષ આવ્યો નથી. જોકે સરકારે એ પણ સ્વીકાર્યું છે કે ઇથેનોલમાં ઊર્જા ઘનતા સામાન્ય પેટ્રોલ કરતાં થોડી ઓછી હોવાથી કેટલાક સંજોગોમાં માઇલેજમાં મર્યાદિત ઘટાડો જોવા મળી શકે છે, પરંતુ તે વાહનની ડિઝાઇન અને ડ્રાઇવિંગ પરિસ્થિતિઓ પર પણ આધાર રાખે છે.
આ પણ ખાસ વાંચો : જૂન 2026માં કોમ્પેક્ટ SUV સેગમેન્ટમાં TATAનો દબદબો : Tata Punch બની દેશની સૌથી વધુ વેચાતી કાર
અગાઉ પણ ઉઠ્યા હતા આવા પ્રશ્નો
સૌરવ જોશી પહેલાં બિહારના યુટ્યુબર અને રાજકીય કાર્યકર મનીષ કશ્યપે પણ પોતાની Toyota Innova Hycross અંગે સમાન દાવો કર્યો હતો. તેમણે E20 પેટ્રોલ બાદ માઇલેજ ઘટવા અને કેટલાક પાર્ટ્સને નુકસાન થવાની વાત કરી હતી. જોકે ટોયોટાએ તપાસ બાદ જણાવ્યું હતું કે સમસ્યાનું કારણ E20 નહીં પરંતુ સંભવિત રીતે દૂષિત અથવા ભેળસેળયુક્ત પેટ્રોલ હોઈ શકે છે. આ ઘટનાએ ફરી એકવાર ઇંધણની ગુણવત્તા, પેટ્રોલ પંપ પરની દેખરેખ અને ગ્રાહકોમાં જાગૃતિ અંગે ચર્ચા શરૂ કરી છે.
નિષ્કર્ષ
હાલની સ્થિતિમાં સૌરવ જોશીના વીડિયોમાં કરવામાં આવેલા દાવાની કોઈ સ્વતંત્ર અથવા સત્તાવાર પુષ્ટિ થઈ નથી. બીજી તરફ મર્સિડીઝ-બેન્ઝ અને કેન્દ્ર સરકાર બંનેનું કહેવું છે કે પ્રમાણભૂત E20 પેટ્રોલ માટે અનુરૂપ બનાવાયેલા વાહનોમાં તેનાથી કોઈ ટેકનિકલ નુકસાન થતું નથી. જો કે, કોઈ વાહનમાં અચાનક માઇલેજમાં મોટો ઘટાડો જોવા મળે તો માત્ર ઇથેનોલને જવાબદાર માનતા પહેલાં અધિકૃત સર્વિસ સેન્ટર દ્વારા વાહન અને ઇંધણની ગુણવત્તાની તપાસ કરાવવી વધુ યોગ્ય ગણાય છે.
