SIR Update: ભારતના ચૂંટણી પંચ (ECI) દ્વારા દેશભરમાં મતદાર યાદીઓને વધુ સચોટ અને પારદર્શક બનાવવા માટે સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન (SIR) ની પ્રક્રિયા તેજીથી આગળ વધી રહી છે. તાજેતરમાં ECIએ 23 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના મુખ્ય ચૂંટણી અધિકારીઓ (CEOs)ને પત્ર લખીને SIR માટે તૈયારીઓ તાત્કાલિક પૂર્ણ કરવાની સૂચના આપી છે. આ પ્રક્રિયા 1 એપ્રિલ, 2026થી શરૂ થવાની અપેક્ષા છે. આ પહેલા SIR બિહારમાં પૂર્ણ થયું હતું અને 12 રાજ્યો તથા કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં ચાલુ છે.
કયા 23 રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોમાં SIR હાથ ધરવામાં આવશે?
SIR આંધ્રપ્રદેશ, અરુણાચલ પ્રદેશ, ચંદીગઢ, દાદરા અને નગર હવેલી, દમણ અને દીવ, હરિયાણા, હિમાચલ પ્રદેશ, જમ્મુ અને કાશ્મીર, ઝારખંડ, કર્ણાટક, લદ્દાખ, મહારાષ્ટ્ર, મણિપુર, મેઘાલય, મિઝોરમ, નાગાલેન્ડ, દિલ્હી, ઓડિશા, પંજાબ, સિક્કિમ, ત્રિપુરા, તેલંગાણા અને ઉત્તરાખંડમાં હાથ ધરવામાં આવશે. અગાઉ, SIR બિહારમાં હાથ ધરવામાં આવ્યું હતું. SIR આંદામાન અને નિકોબાર, છત્તીસગઢ, ગોવા, ગુજરાત, કેરળ, લક્ષદ્વીપ, મધ્યપ્રદેશ, પુડુચેરી, રાજસ્થાન, ઉત્તર પ્રદેશ, પશ્ચિમ બંગાળ અને તમિલનાડુમાં ચાલી રહ્યું છે.
SIR કરવાનો હેતુ શું છે?
ચૂંટણી પંચ 1951થી 2004 સુધી આઠ વખત દેશવ્યાપી SIR કરાવી ચૂક્યું છે. 21 વર્ષ પછી આ ફરીથી શરૂ થઈ રહ્યું છે.
મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય:
નવા યોગ્ય મતદારો (ખાસ કરીને 18 વર્ષ પૂર્ણ થયેલા) ઉમેરવા
મૃત મતદારોના નામ દૂર કરવા
ડુપ્લિકેટ/અમાન્ય એન્ટ્રીઓ દૂર કરવા
સ્થળાંતરિત મતદારોને યોગ્ય જગ્યાએ ટ્રાન્સફર કરવા
ગેરકાયદેસર ઇમિગ્રન્ટ્સ (ખાસ કરીને બાંગ્લાદેશ/મ્યાનમારથી)ને ઓળખીને યાદીમાંથી દૂર કરવા
આ પ્રક્રિયાથી મતદાર યાદી વધુ સ્વચ્છ અને વિશ્વસનીય બનશે, જે લોકશાહીને મજબૂત કરશે.
SIR પ્રક્રિયા કેવી રીતે આગળ વધશે?
દરેક વિધાનસભા મતવિસ્તારમાં ચૂંટણી નોંધણી અધિકારી (ERO) (સામાન્ય રીતે SDM)ની નિમણૂક.
દરેક મતદાન મથક પર બૂથ લેવલ ઓફિસર (BLO) નિમાયા જશે, જેઓ ઘરે-ઘરે જઈને ઓળખપત્રો તપાસશે.
મતદાન મથકો પર લગભગ 1,000 મતદારોની કવરેજ.
ડ્રાફ્ટ રોલ જાહેર, વાંધા/દાવા સ્વીકારવા, સુનાવણી અને અંતિમ યાદી પ્રકાશન.
EROના આદેશ સામે અપીલ: પહેલી અપીલ જિલ્લા મેજિસ્ટ્રેટ પાસે, બીજી CEO પાસે.
આ SIR પ્રક્રિયા દેશની ચૂંટણી વ્યવસ્થાને વધુ મજબૂત બનાવશે. મતદારોને સલાહ છે કે તેઓ તૈયાર રહે અને જરૂરી દસ્તાવેજો (જેમ કે આધાર, જન્મ પ્રમાણપત્ર, પાસપોર્ટ વગેરે) તૈયાર રાખે. વધુ માહિતી માટે ECIની વેબસાઇટ અથવા સ્થાનિક BLOનો સંપર્ક કરો.
