મોટાભાગના લોકોને એ વાતની જાણકારી નહીં હોય કે આપણી કાર અને ખાસ કરીને ઈલેક્ટ્રિક વાહનો (EV) ના નિર્માણમાં ચાંદી એટલે કે Silver નો મોટા પાયે ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. વર્તમાન સમયમાં જે પ્રકારે ઈલેક્ટ્રિક વાહનોની માંગ વધી રહી છે, તેમાં સામાન્ય પેટ્રોલ કે ડીઝલ કારની સરખામણીએ લગભગ 6 ગણી વધુ ચાંદી વાપરવામાં આવે છે.
શા માટે ગાડીઓમાં વપરાય છે ચાંદી?
ચાંદી એ વિદ્યુતનું સર્વોત્તમ સુવાહક (Electric Conductor) માનવામાં આવે છે. આ જ ગુણધર્મને કારણે ઈલેક્ટ્રિક વ્હીકલ સેગમેન્ટમાં ચાંદીનો ઉપયોગ અનિવાર્ય બની ગયો છે. જો વિવિધ વાહનોમાં વપરાતી ચાંદીની માત્રા પર નજર કરીએ તો:
પેટ્રોલ કે ડીઝલ કાર: આ ગાડીઓમાં અંદાજે 15 થી 28 ગ્રામ ચાંદીનો ઉપયોગ થાય છે.
હાઈબ્રિડ વાહન (HEV): આ સેગમેન્ટમાં અંદાજે 18 થી 34 ગ્રામ ચાંદી વપરાય છે.
ઈલેક્ટ્રિક વ્હીકલ (EV): એક સામાન્ય ઈલેક્ટ્રિક કારમાં અંદાજે 25 થી 50 ગ્રામ ચાંદીનો ઉપયોગ થાય છે.
જોકે, કેટલીક સ્પેશિયલ રિપોર્ટ્સ મુજબ, જે મોટી ઈલેક્ટ્રિક કારોમાં હાઈ-કેપેસિટી બેટરી હોય છે તેમાં ચાંદીનું પડ ઘણું જાડું રાખવામાં આવે છે. આવી સ્થિતિમાં કેટલીક લક્ઝરી અથવા મોટી ઈલેક્ટ્રિક ગાડીઓમાં ચાંદીનો વપરાશ 1 કિલો સુધી પણ પહોંચી શકે છે.
બેટરીથી લઈને ટચ સ્ક્રીન સુધી ચાંદીનો જાદુ
EV માં ચાંદીનો ઉપયોગ માત્ર બેટરી પૂરતો સીમિત નથી. તે વાહનના અનેક મહત્વના ભાગોમાં કામ લાગે છે:
બેટરી મેનેજમેન્ટ સિસ્ટમ (BMS): બેટરીના સેલ્સ વચ્ચે પાવરના પ્રવાહને નિયંત્રિત કરવા માટે ચાંદીનો ઉપયોગ થાય છે.
ઈલેક્ટ્રોનિક કંટ્રોલ: ગાડીની બારીઓના ઈલેક્ટ્રોનિક કંટ્રોલ, બ્રેક સિસ્ટમ અને રડાર ટેકનોલોજીમાં ચાંદી મહત્વની ભૂમિકા ભજવે છે.
ડિસ્પ્લે અને સેન્સર્સ: કારની અંદર રહેલી ટચ સ્ક્રીન અને અન્ય ઈલેક્ટ્રોનિક સર્કિટમાં પણ આ કિંમતી ધાતુ વપરાય છે.
કાટ સામે રક્ષણ: ચાંદીમાં કાટ લાગતો નથી, જેના કારણે વાહનની ઈલેક્ટ્રિકલ સિસ્ટમ લાંબો સમય સુધી સુરક્ષિત રહે છે.
ચાર્જિંગ સ્ટેશનોમાં પણ ચાંદીની જરૂરિયાત
માત્ર ગાડીની અંદર જ નહીં, પરંતુ ગાડીને ચાર્જ કરવા માટે વપરાતા ફાસ્ટ ચાર્જર અને ચાર્જિંગ પોઈન્ટ્સમાં પણ ચાંદીનો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. તેનાથી વીજળીનો પ્રવાહ સતત જળવાઈ રહે છે અને ચાર્જિંગ દરમિયાન પાવર લોસ થતો નથી. હાઈ-પરફોર્મન્સ ઈલેક્ટ્રિકલ સ્વીચમાં ચાંદીનો ઉપયોગ એટલા માટે થાય છે કારણ કે તેમાં અવરોધ (Resistance) ખૂબ જ ઓછો હોય છે, જેનાથી ઉર્જાનો બગાડ અટકે છે.
