Deer death : મધ્યપ્રદેશના શાજાપુર જિલ્લામાંથી વન્યજીવ સંરક્ષણને લઈને ચિંતાજનક અને હૃદયદ્રાવક ઘટના સામે આવી છે. જિલ્લાના કાલાપીપલ તહસીલના ખારદોનકલન ગામમાં આવેલા એક ખેતરના ઊંડા કૂવામાં 13 હરણ અને એક રખડતા કૂતરાના મૃતદેહ મળી આવતાં સમગ્ર વિસ્તારમાં શોક અને ચકચારનો માહોલ સર્જાયો છે. પ્રાથમિક તપાસમાં એવી આશંકા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે કે રખડતા કૂતરાના પીછાથી બચવા માટે જીવ બચાવી દોડેલા હરણો દિશા ગુમાવી બેઠા અને તૂટેલી પાળ ધરાવતા કૂવામાં એક પછી એક ખાબકી પડ્યા. તેમની પાછળ દોડી રહેલું કૂતરું પણ કૂવામાં પડી ગયું અને અંતે તમામ પ્રાણીઓના મોત થયા. વન વિભાગના જણાવ્યા મુજબ મૃત હરણોમાં ચાર નર અને નવ માદા હરણનો સમાવેશ થાય છે. પોસ્ટમોર્ટમ રિપોર્ટની રાહ જોવામાં આવી રહી છે, પરંતુ પ્રાથમિક તપાસમાં અન્ય કોઈ શંકાસ્પદ કારણ સામે આવ્યું નથી. અધિકારીઓ સમગ્ર ઘટનાની વિગતવાર તપાસ કરી રહ્યા છે.
ખેડૂતને દુર્ગંધ આવતા ખુલ્યો સમગ્ર મામલો
આ સમગ્ર ઘટનાનો ખુલાસો ત્યારે થયો જ્યારે ખેતરના માલિકના પરિવારજનો અને એક ખેડૂત પાકમાં જંતુનાશક દવાનો છંટકાવ કરવા માટે ખેતરમાં પહોંચ્યા હતા. કામ દરમિયાન નજીકના કૂવામાંથી અસહ્ય દુર્ગંધ આવતાં તેમણે અંદર નજર કરી. કૂવાના પાણીમાં મોટી સંખ્યામાં હરણોના મૃતદેહ તરતા દેખાતા તેઓ ચોંકી ઉઠ્યા. સાથે જ એક કૂતરાનો મૃતદેહ પણ કૂવામાં પડેલો જોવા મળ્યો. તાત્કાલિક ગામના સરપંચને જાણ કરવામાં આવી, ત્યારબાદ વન વિભાગ, પોલીસ અને સ્થાનિક પ્રશાસનની ટીમ ઘટનાસ્થળે પહોંચી હતી. ગ્રામજનોની મદદથી ભારે જહેમત બાદ તમામ મૃતદેહોને કૂવામાંથી બહાર કાઢવામાં આવ્યા હતા.
આ પણ ખાસ વાંચો : શોપિયાંમાં સુરક્ષા દળોની મોટી સફળતા : લશ્કર-એ-તૈયબાના ટોચના કમાન્ડર ઝાકિર ગનાઈ એન્કાઉન્ટરમાં ઠાર
તૂટેલી પાળ બની મોતનું કારણ
વન વિભાગની પ્રાથમિક તપાસ મુજબ અકસ્માત એકથી બે દિવસ પહેલાં થયો હોવાની શક્યતા છે. અધિકારીઓના જણાવ્યા અનુસાર, એક રખડતું કૂતરું હરણોના ટોળાનો પીછો કરી રહ્યું હતું. ભયભીત હરણો ઝડપથી દોડતા હતા ત્યારે તેમને કૂવાની ક્ષતિગ્રસ્ત પાળ દેખાઈ નહોતી અને આખું ટોળું સીધું કૂવામાં પડી ગયું. હરણોની પાછળ દોડી રહેલું કૂતરું પણ પોતાની ગતિ પર નિયંત્રણ રાખી શક્યું નહીં અને તે પણ કૂવામાં જ પડી ગયું. કૂવો અત્યંત ઊંડો હોવાથી અને અંદરથી બહાર નીકળવા માટે કોઈ આધાર ન હોવાથી તમામ પ્રાણીઓ લાંબા સમય સુધી બહાર નીકળવાનો પ્રયાસ કરતા રહ્યા, પરંતુ અંતે તેમનું મૃત્યુ થયું હોવાનું અનુમાન વ્યક્ત કરવામાં આવી રહ્યું છે. જોકે મૃત્યુનું ચોક્કસ કારણ પોસ્ટમોર્ટમ રિપોર્ટ બાદ જ સ્પષ્ટ થશે.
ચાર નર અને નવ માદા હરણના મોત
વન વિભાગ દ્વારા કરવામાં આવેલી ગણતરી મુજબ મૃત મળી આવેલા 13 હરણોમાં ચાર નર અને નવ માદા હરણનો સમાવેશ થાય છે. આટલી મોટી સંખ્યામાં એકસાથે હરણોના મોતની ઘટના અત્યંત દુર્લભ માનવામાં આવે છે. સ્થાનિક લોકોના જણાવ્યા અનુસાર આ વિસ્તારમાં અગાઉ આવી ઘટના ક્યારેય બની નહોતી. વન્યજીવ નિષ્ણાતોનું માનવું છે કે ખુલ્લા અને સુરક્ષા વિનાના કૂવા જંગલી પ્રાણીઓ માટે ગંભીર જોખમ બની રહ્યા છે. ખાસ કરીને વરસાદી ઋતુ અને ઉનાળામાં પાણીની શોધમાં જંગલમાંથી બહાર આવતા પ્રાણીઓ આવા અકસ્માતોનો ભોગ બને છે.
આ પણ ખાસ વાંચો : ચોમાસું બન્યું આફત! : ઉત્તરાખંડમાં ભૂસ્ખલનથી 32 રસ્તા બંધ, નદીઓમાં વધ્યો ખતરનાક પ્રવાહ; પ્રશાસન હાઈ એલર્ટ પર
પોસ્ટમોર્ટમ બાદ કરાયા અંતિમ સંસ્કાર
ઘટનાની ગંભીરતાને ધ્યાનમાં રાખીને વન વિભાગે તમામ મૃત પ્રાણીઓનું નિયમો અનુસાર પંચનામું તૈયાર કર્યું અને પશુચિકિત્સકોની ટીમ દ્વારા પોસ્ટમોર્ટમ કરાવવામાં આવ્યું. ત્યારબાદ વન વિભાગની હાજરીમાં તમામ હરણોના અંતિમ સંસ્કાર કરવામાં આવ્યા. જિલ્લા વન અધિકારી હેમલતા શાહે જણાવ્યું કે સમગ્ર ઘટનાની વિગતવાર તપાસ ચાલી રહી છે. પોસ્ટમોર્ટમ રિપોર્ટ મળ્યા બાદ મૃત્યુના ચોક્કસ કારણ અંગે વધુ સ્પષ્ટતા થશે. હાલમાં ઉપલબ્ધ પુરાવા અને ઘટનાસ્થળની સ્થિતિના આધારે એવું લાગી રહ્યું છે કે રખડતા કૂતરાના પીછાથી બચવાનો પ્રયાસ કરતી વખતે આ દુર્ઘટના બની હતી.
વન્યજીવ સુરક્ષા અંગે ફરી ઊભા થયા પ્રશ્નો
આ ઘટના માત્ર એક અકસ્માત નથી, પરંતુ ગ્રામ્ય વિસ્તારોમાં ખુલ્લા અને અસુરક્ષિત કૂવાઓ તેમજ રખડતા પ્રાણીઓની સમસ્યા સામે ગંભીર પ્રશ્નો ઉભા કરે છે. વન્યજીવ સંરક્ષણ સાથે જોડાયેલા નિષ્ણાતો લાંબા સમયથી ખુલ્લા કૂવાઓની ફરતે મજબૂત પાળ અથવા સુરક્ષા જાળી બનાવવાની માંગ કરી રહ્યા છે, જેથી જંગલી પ્રાણીઓ આવા અકસ્માતોનો ભોગ ન બને. સ્થાનિક લોકોનું પણ કહેવું છે કે પાણી અને ખોરાકની શોધમાં હરણો વારંવાર ખેતરો તરફ આવે છે. આવી સ્થિતિમાં ખુલ્લા કૂવાઓને સુરક્ષિત બનાવવામાં આવે તો ભવિષ્યમાં આવી કરુણ ઘટનાઓ અટકાવી શકાય છે. વન વિભાગે પણ તપાસ પૂર્ણ થયા બાદ જરૂરી સુરક્ષા પગલાં અંગે સ્થાનિક પ્રશાસન સાથે ચર્ચા કરવાની સંભાવના વ્યક્ત કરી છે.
