Vehicle Ownership Transfer: દેશભરમાં વાહન માલિકી ટ્રાન્સફર (Vehicle Ownership Transfer) અને નો-ઓબ્જેક્શન સર્ટિફિકેટ (NOC) મેળવવાની પ્રક્રિયામાં કેન્દ્ર સરકારે મહત્વપૂર્ણ ફેરફાર કર્યો છે. હવે વાહનના માલિકનું નામ બદલાવવું હોય અથવા એક રાજ્યમાંથી બીજા રાજ્યમાં વાહન ટ્રાન્સફર કરવું હોય તો પરિવહન (Parivahan) પોર્ટલ પર આધાર કાર્ડની વિગતો લિંક અને વેરિફાઈ કરવી ફરજિયાત બની ગઈ છે. આ નવી વ્યવસ્થા ગુજરાત સહિત સમગ્ર દેશમાં 15 જુલાઈ 2026થી અમલમાં આવી ગઈ છે. સરકારનું કહેવું છે કે, આ બદલાવનો મુખ્ય હેતુ વાહન માલિકીની પ્રક્રિયાને વધુ પારદર્શક, ઝડપી અને સુરક્ષિત બનાવવાનો છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં વાહનના દસ્તાવેજોમાં ગેરરીતિ, ખોટા દસ્તાવેજોના આધારે માલિકી બદલવા અને અનધિકૃત ટ્રાન્સફરના કિસ્સાઓ સામે આવ્યા હતા. નવી ડિજિટલ વેરિફિકેશન સિસ્ટમ આવા ગુનાઓ પર નિયંત્રણ લાવવામાં મદદરૂપ બનશે તેવી અપેક્ષા વ્યક્ત કરવામાં આવી છે.
આધાર વેરિફિકેશન બાદ જ થશે ઓનલાઈન ટ્રાન્સફર
નવી વ્યવસ્થા મુજબ, વાહન માલિકી ટ્રાન્સફર અથવા NOC માટે અરજી કરતી વખતે અરજદારે પરિવહન પોર્ટલ પર પોતાના આધાર કાર્ડની વિગતો દાખલ કરવાની રહેશે. સિસ્ટમ આધારની વિગતોને પોર્ટલમાં ઉપલબ્ધ વાહન માલિકના રેકોર્ડ સાથે મેચ કરશે. જો આધાર કાર્ડની તમામ વિગતો સફળતાપૂર્વક મેચ થઈ જશે તો વાહન માલિકી બદલવાની અથવા NOC મેળવવાની પ્રક્રિયા સંપૂર્ણપણે ઓનલાઈન પૂર્ણ થઈ શકશે. પરિણામે અરજદારે RTO કચેરીના ધક્કા ખાવાની જરૂર નહીં પડે અને પ્રક્રિયા પહેલા કરતાં વધુ ઝડપી બનશે.
વિગતોમાં તફાવત હશે તો ડ્રાઈવિંગ લાયસન્સ બનશે વિકલ્પ
જો આધાર કાર્ડની વિગતો અને પરિવહન પોર્ટલ પર ઉપલબ્ધ માહિતી વચ્ચે કોઈપણ પ્રકારનો તફાવત જોવા મળશે તો અરજી તરત મંજૂર નહીં થાય. આવા કિસ્સામાં અરજદારે પોતાની ઓળખની પુષ્ટિ માટે ડ્રાઈવિંગ લાયસન્સની વિગતો પણ સિસ્ટમમાં દાખલ કરવી પડશે. ડ્રાઈવિંગ લાયસન્સની માહિતી સફળતાપૂર્વક વેરિફાઈ થયા બાદ જ અરજીની પ્રક્રિયા આગળ વધશે. સરકારના જણાવ્યા અનુસાર આ વધારાનું વેરિફિકેશન વાહન માલિકીની સુરક્ષા વધુ મજબૂત બનાવશે.
RC બુક અને ડ્રાઈવિંગ લાયસન્સમાં વિસંગતતા હોય તો શું કરવું?
જો આધાર ઉપરાંત વાહનની RC બુક અને ડ્રાઈવિંગ લાયસન્સમાં પણ વિગતો અલગ-અલગ જોવા મળશે તો માત્ર ઓનલાઈન પ્રક્રિયા પૂરતી રહેશે નહીં. આવા સંજોગોમાં અરજદારે જરૂરી પુરાવા અને સંબંધિત દસ્તાવેજો સાથે નજીકની RTO કચેરીમાં રૂબરૂ હાજર રહીને માહિતી સુધારવાની રહેશે. દસ્તાવેજોની ચકાસણી પૂર્ણ થયા બાદ જ વાહન ટ્રાન્સફર અથવા NOCની પ્રક્રિયા પૂર્ણ કરવામાં આવશે.
કેમ લેવામાં આવ્યો આ નિર્ણય?
પરિવહન વિભાગના જણાવ્યા મુજબ આ સુધારાનો મુખ્ય ઉદ્દેશ વાહન સંબંધિત સેવાઓને વધુ સુરક્ષિત અને ડિજિટલ બનાવવાનો છે. આધાર આધારિત ઓળખ ચકાસણી થવાથી ખોટા દસ્તાવેજોના આધારે વાહન ટ્રાન્સફર કરવાની શક્યતા નોંધપાત્ર રીતે ઘટશે. આ ઉપરાંત વાહન ખરીદનાર અને વેચનાર બંને માટે પ્રક્રિયા વધુ વિશ્વસનીય બનશે. એક જ વ્યક્તિની સાચી ઓળખના આધારે માલિકી બદલાતા ભવિષ્યમાં કાનૂની વિવાદો અને છેતરપિંડીના બનાવો પણ ઓછા થઈ શકે છે.
વાહન માલિકોએ શું ધ્યાન રાખવું?
જે લોકો આગામી સમયમાં પોતાનું વાહન વેચવા, ખરીદવા અથવા અન્ય રાજ્યમાં ટ્રાન્સફર કરવાની યોજના બનાવી રહ્યા છે, તેમણે સૌપ્રથમ પોતાના આધાર કાર્ડ, RC બુક અને ડ્રાઈવિંગ લાયસન્સમાં નોંધાયેલી વિગતો એકસરખી છે કે નહીં તેની ખાતરી કરી લેવી જોઈએ. જો કોઈપણ દસ્તાવેજમાં નામ, જન્મતારીખ, સરનામું અથવા અન્ય માહિતીમાં તફાવત હશે તો અરજી પ્રક્રિયામાં વિલંબ થઈ શકે છે. તેથી સમયસર દસ્તાવેજોમાં જરૂરી સુધારા કરાવી લેવાનું વધુ યોગ્ય રહેશે.
ડિજિટલ RTO સેવાઓને મળશે વધુ વેગ
સરકાર છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી RTO સંબંધિત સેવાઓને સંપૂર્ણપણે ડિજિટલ બનાવવાના પ્રયાસો કરી રહી છે. ડ્રાઈવિંગ લાયસન્સ, RC, ફિટનેસ સર્ટિફિકેટ, ટેક્સ ચુકવણી અને અન્ય સેવાઓ પછી હવે વાહન માલિકી ટ્રાન્સફર અને NOC પ્રક્રિયામાં પણ આધાર આધારિત વેરિફિકેશન ફરજિયાત બનાવવામાં આવ્યું છે. સરકારનો દાવો છે કે, આ નવી વ્યવસ્થાથી અરજદારોને ઝડપી સેવા મળશે, RTO કચેરીઓમાં ભીડ ઘટશે અને વાહન માલિકી સાથે જોડાયેલી છેતરપિંડી તથા અનધિકૃત ટ્રાન્સફરના બનાવોને અસરકારક રીતે રોકવામાં મદદ મળશે.
