રાઇટ ટુ એજ્યુકેશન (RTE) અધિનિયમ હેઠળ ધોરણ-1માં આર્થિક રીતે નબળા અને વંચિત વર્ગના બાળકોને ખાનગી શાળાઓમાં 25 ટકા અનામત બેઠકો પર વિનામૂલ્યે પ્રવેશ આપવા માટે રાજ્ય સરકાર દ્વારા ચલાવવામાં આવતી ઓનલાઇન કેન્દ્રિય પ્રવેશ પ્રક્રિયામાં ત્રીજો રાઉન્ડ પૂર્ણ થઈ ગયો છે. ત્રીજા રાઉન્ડ બાદ પણ રાજ્યભરમાં 6 હજારથી વધુ બેઠકો ખાલી રહી હોવાથી હવે 18 જૂનથી ચોથો અને અંતિમ રાઉન્ડ શરૂ કરવામાં આવશે.
આ વર્ષે પણ પ્રવેશ પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા પછી નોંધપાત્ર સંખ્યામાં બેઠકો ખાલી રહેવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. તેનું મુખ્ય કારણ એ છે કે જે શાળાઓમાં બેઠકો ઉપલબ્ધ છે ત્યાં વાલીઓની પસંદગી ઓછી છે, જ્યારે લોકપ્રિય અને વધુ માંગ ધરાવતી શાળાઓમાં બેઠકો પહેલાથી જ ભરાઈ ગઈ છે. પરિણામે ઉપલબ્ધ બેઠકો અને વાલીઓની પસંદગી વચ્ચે અસંતુલન સર્જાયું છે.
રાજ્યભરમાં 83 હજારથી વધુ બેઠકો માટે પ્રક્રિયા
આ વર્ષે રાજ્યની 9,700 થી વધુ ખાનગી શાળાઓમાં RTE હેઠળ ધોરણ-1 માટે 83 હજારથી વધુ બેઠકો ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવી હતી. આ બેઠકો માટે રાજ્યભરમાંથી 1.50 લાખથી વધુ વાલીઓએ માન્ય અરજીઓ નોંધાવી હતી. અરજીઓની સંખ્યા ઉપલબ્ધ બેઠકો કરતાં ઘણી વધુ હોવા છતાં પ્રવેશ પ્રક્રિયાના દરેક તબક્કે બેઠકો સંપૂર્ણપણે ભરાઈ શકી નથી.
RTE હેઠળ પ્રવેશ ફાળવણી મેરિટ, આવકના માપદંડો અને વાલીઓ દ્વારા પસંદ કરાયેલી શાળાઓના આધારે કરવામાં આવે છે. ઓનલાઇન સિસ્ટમ દ્વારા પારદર્શક રીતે ફાળવણી થતી હોવા છતાં, દરેક વાલીને પોતાની પ્રથમ પસંદગીની શાળામાં પ્રવેશ મળે તે શક્ય બનતું નથી. પરિણામે કેટલાક વાલીઓ ફાળવાયેલી શાળામાં પ્રવેશ કન્ફર્મ કરાવતા નથી.
NEET Re-Exam પહેલા સરકારનો મોટો નિર્ણય!: 22 જૂન સુધી સમગ્ર દેશમાં Telegram પર અસ્થાયી પ્રતિબંધ, જાણો કારણ
ત્રીજા રાઉન્ડમાં 1,926 બાળકોને પ્રવેશ ફાળવાયો
પ્રવેશ પ્રક્રિયાના પ્રથમ બે રાઉન્ડ પૂર્ણ થયા બાદ રાજ્યમાં કુલ 7,022 બેઠકો ખાલી રહી હતી. આ બેઠકો માટે ત્રીજો રાઉન્ડ યોજવામાં આવ્યો હતો. ત્રીજા રાઉન્ડ દરમિયાન વાલીઓની પસંદગીના આધારે કુલ 1,926 બાળકોને પ્રવેશ ફાળવવામાં આવ્યો હતો.
જોકે પ્રવેશ ફાળવણી થયા બાદ પણ તમામ બાળકોનો પ્રવેશ અંતિમ રીતે નોંધાયો નથી. 15 જૂન સુધી સંબંધિત શાળામાં રૂબરૂ હાજર રહી પ્રવેશ કન્ફર્મ કરવાની મુદત આપવામાં આવી હતી. ઉપલબ્ધ માહિતી અનુસાર 1,926માંથી માત્ર 937 વિદ્યાર્થીઓના વાલીઓએ જ સમયમર્યાદામાં પ્રવેશ કન્ફર્મ કરાવ્યો છે. એટલે કે મોટી સંખ્યામાં ફાળવાયેલા પ્રવેશો વાસ્તવિક પ્રવેશમાં પરિવર્તિત થઈ શક્યા નથી.
ગુજરાત સરકારની મોટી જાહેરાત: સ્ટાર્ટઅપ શરૂ કરશો તો દર મહિને મળશે રૂ.30,000 સુધીની સહાય, મહિલાઓને ખાસ લાભ
હજુ પણ 6,085 બેઠકો ખાલી
ત્રીજા રાઉન્ડ બાદ રાજ્યભરમાં કુલ 6,085 બેઠકો હજુ ખાલી હોવાનું સામે આવ્યું છે. આ બેઠકો ભરવા માટે હવે 18 જૂનથી ચોથો અને અંતિમ રાઉન્ડ શરૂ કરવામાં આવશે. આ રાઉન્ડમાં વાલીઓને ફરી એકવાર શાળાની પસંદગી કરવાની તેમજ અગાઉ કરેલી પસંદગીમાં ફેરફાર કરવાની તક આપવામાં આવશે.
સરકાર દ્વારા નક્કી કરાયેલા કાર્યક્રમ મુજબ વાલીઓ 20 જૂન સુધી પોતાની શાળા પસંદગી નોંધાવી શકશે. જે વાલીઓને અગાઉ ઇચ્છિત શાળા ન મળી હોય અથવા નવી ઉપલબ્ધ બેઠકોના આધારે વિકલ્પ પસંદ કરવો હોય તેઓ માટે આ અંતિમ તક ગણાશે.
બેઠકો ખાલી રહેવાના મુખ્ય કારણો
શિક્ષણ ક્ષેત્ર સાથે જોડાયેલા નિષ્ણાતોના મતે RTE પ્રક્રિયામાં દર વર્ષે બેઠકો ખાલી રહેવાનું સૌથી મોટું કારણ વાલીઓની પસંદગીનું કેન્દ્રિકરણ છે. મોટાભાગના વાલીઓ થોડાક જાણીતા અને સુવિધાસભર શૈક્ષણિક સંસ્થાઓને પ્રાથમિકતા આપે છે. પરિણામે કેટલીક લોકપ્રિય શાળાઓમાં ભારે સ્પર્ધા જોવા મળે છે જ્યારે અન્ય શાળાઓમાં બેઠકો ખાલી રહી જાય છે.
તે ઉપરાંત કેટલાક વાલીઓ ઘરથી દૂર આવેલી શાળામાં પ્રવેશ સ્વીકારતા નથી. પરિવહન, અંતર, શૈક્ષણિક માધ્યમ, શાળાની પ્રતિષ્ઠા અને અન્ય વ્યવહારુ કારણો પણ પ્રવેશ કન્ફર્મ ન થવા પાછળ જવાબદાર માનવામાં આવે છે. તેથી અરજીઓની સંખ્યા વધુ હોવા છતાં ઉપલબ્ધ તમામ બેઠકો ભરવી પડકારરૂપ બની રહે છે.
NEET બાદ શું UPSC નું પેપર ફૂટ્યું?: "100માંથી 82 પ્રશ્નો ખાનગી કોચિંગ સંસ્થાના" - NSUI નો દાવો
અંતિમ રાઉન્ડ પર સૌની નજર
ચોથો રાઉન્ડ RTE પ્રવેશ પ્રક્રિયાનો અંતિમ તબક્કો હોવાથી હવે હજારો વાલીઓની નજર આ રાઉન્ડ પર રહેશે. રાજ્ય સરકાર માટે પણ શક્ય તેટલી વધુ બેઠકો ભરવાનો આ છેલ્લો પ્રયાસ રહેશે. જોકે વર્તમાન સ્થિતિને જોતા પ્રવેશ પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ પણ અનેક બેઠકો ખાલી રહેવાની શક્યતા નકારી શકાય તેમ નથી.
વાલીઓને સલાહ આપવામાં આવી રહી છે કે તેઓ સમયમર્યાદા પહેલાં પોતાની પસંદગી ચકાસી લે અને ઉપલબ્ધ વિકલ્પોનું મૂલ્યાંકન કરીને યોગ્ય નિર્ણય કરે જેથી બાળકોને RTE હેઠળ મળતી વિનામૂલ્યે શિક્ષણની તકનો લાભ મળી શકે.
