Mango bagging: આજના સમયમાં ગ્રાહકો રસાયણમુક્ત અને સ્વચ્છ ફળોની માંગ વધારી રહ્યા છે. આંબાના બગીચાઓમાં હાલમાં ફૂલો ખીલી રહ્યા છે અને ટૂંક સમયમાં કેરીનું ઉત્પાદન થશે. પરંતુ જીવાતો, રોગો, તીવ્ર સૂર્યપ્રકાશ, કરા, પવન અને પક્ષીઓના કારણે ફળોમાં ડાઘ, રંગહીનતા કે ઈજા થાય છે, જેનાથી ખેડૂતોને બજારમાં યોગ્ય ભાવ મળતો નથી.આ સમસ્યાનો સૌથી અસરકારક અને ટકાઉ ઉકેલ છે "ફ્રૂટ બેગિંગ" અથવા "કેરી બેગિંગ" ટેકનોલોજી. આ પદ્ધતિમાં દરેક કેરીને ખાસ કાગળ, ડબલ લેયર બેગ (બહાર ભૂરા/બેજ અને અંદર કાળા રંગની), સફેદ કાગળ કે કાપડની થેલીથી ઢાંકી દેવામાં આવે છે. આ બેગ જંતુનાશકોના ઉપયોગને ઘટાડે છે, ફળને ફળમાખી, હોપર્સ, એન્થ્રેકનોઝ જેવા રોગોથી બચાવે છે અને સૂર્યપ્રકાશથી થતા નુકસાનને અટકાવે છે.
બેગિંગના મુખ્ય ફાયદા
ઝેરમુક્ત અને સલામત ફળ: જંતુનાશકોના છંટકાવમાં ઘટાડો, રાસાયણિક અવશેષોનું જોખમ ઓછું.
ઉત્તમ ગુણવત્તા: ચમકદાર, એકસરખો રંગ, ડાઘ-મુક્ત, મીઠી અને પૌષ્ટિક કેરી. ફળનું વજન, TSS (સ્વીટનેસ), વિટામિન C અને અન્ય પોષક તત્વોમાં સુધારો.
બજારમાં વધુ કિંમત: નિકાસ અને પ્રીમિયમ બજારોમાં વેચાણથી પ્રતિ ટન ₹25,000 સુધીની વધારાની આવક શક્ય. બેગિંગથી નેટ રિટર્નમાં 50%થી વધુ વધારો થઈ શકે છે.
લાંબી શેલ્ફ લાઇફ: ફળો ઝડપથી બગડતા નથી, દૂરના બજારોમાં પરિવહન સરળ.
પર્યાવરણ અને આર્થિક ફાયદો: ખર્ચ ઘટે છે (જંતુનાશકો પર બચત), ટકાઉ કૃષિને પ્રોત્સાહન.
બેગિંગ ક્યારે અને કેવી રીતે કરવું?
સમય: લણણીના 30-100 દિવસ પહેલા (સામાન્ય રીતે ફળ ગોલ્ફ બોલ કે ઇંડા જેટલું થાય ત્યારે). ઉદાહરણ: 'કીટ' જાતમાં 100 દિવસ પહેલા સફેદ કાગળની બેગ.
પ્રક્રિયા: સ્વસ્થ ફળ પસંદ કરો → બેગમાં મૂકો → ટોચને દોરા કે ક્લિપથી ડાળી સાથે બાંધો જેથી પવન-વરસાદમાં ન પડે. બેગમાં વેન્ટિલેશન માટે છિદ્રો હોય તો સારું.
બેગના પ્રકાર: ભૂરા કાગળ (સૌથી અસરકારક), ડબલ લેયર (₹2-2.5 જેટલી કિંમત), સફેદ કાગળ, કાપડ વગેરે.
ભારતમાં તેલંગાણા, ઉત્તર પ્રદેશ, ગુજરાત અને અન્ય રાજ્યોમાં ખેડૂતો આ ટેકનોલોજી અપનાવી રહ્યા છે અને સારા પરિણામો મેળવી રહ્યા છે. વધુ માહિતી અને માર્ગદર્શન માટે ICAR-CISH, લખનૌના વૈજ્ઞાનિકોનો સંપર્ક કરો. આ ટેકનોલોજી અપનાવીને ખેડૂતો માત્ર સારી કમાણી જ નહીં, પરંતુ સ્વસ્થ અને ટકાઉ કૃષિ તરફ આગળ વધી શકે છે!
