નવી દિલ્હી: કેન્દ્રીય શિક્ષણ મંત્રાલયનો વધારાનો હવાલો મળ્યા બાદ પ્રહલાદ જોશી ફરી એકવાર ચર્ચામાં આવ્યા છે. કર્ણાટકની ધારવાડ લોકસભા બેઠક પરથી સતત ચૂંટણી જીતતા આવેલા પ્રહલાદ જોશી કેન્દ્ર સરકારમાં અગાઉ પણ અનેક મહત્વપૂર્ણ મંત્રાલયોની જવાબદારી સંભાળી ચૂક્યા છે. હવે શિક્ષણ મંત્રાલયની નવી જવાબદારી સાથે તેમની રાજકીય કારકિર્દી ઉપરાંત તેમની સંપત્તિ અને નાણાકીય વિગતો અંગે પણ લોકોમાં રસ વધ્યો છે. ખાસ કરીને તેમની કુલ નેટવર્થ કેટલી છે, તેમની પાસે કેટલી જમીન અને મિલકતો છે તથા શેરબજાર અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં કેટલું રોકાણ છે તે સવાલો ચર્ચામાં છે.
2024ની લોકસભા ચૂંટણી દરમિયાન ચૂંટણી પંચ સમક્ષ રજૂ કરવામાં આવેલા તેમના સોગંદનામા અનુસાર, પ્રહલાદ જોશી અને તેમના પરિવાર દ્વારા કુલ રૂ. 21,09,60,953ની સંપત્તિ જાહેર કરવામાં આવી હતી. આ આંકડો આશરે રૂ. 21.09 કરોડ થાય છે. જોકે, આ આંકડાને પ્રહલાદ જોશીની વ્યક્તિગત નેટવર્થ તરીકે જોવો યોગ્ય નથી, કારણ કે તેમાં તેમના, તેમની પત્ની જ્યોતિ જોશી અને આશ્રિત પુત્રીની જાહેર કરાયેલી સંપત્તિનો સમાવેશ થાય છે. એ જ સોગંદનામામાં પરિવારની કુલ જવાબદારી રૂ. 8,01,23,332, એટલે કે આશરે રૂ. 8.01 કરોડ દર્શાવવામાં આવી છે. આ વિગતો ચૂંટણી સોગંદનામા પર આધારિત છે અને સમય જતાં સંપત્તિ તથા જવાબદારીઓમાં ફેરફાર થઈ શકે છે.
5 વર્ષમાં જાહેર કરેલી સંપત્તિમાં મોટો વધારો
પ્રહલાદ જોશીની સંપત્તિની વિગતોમાં એક રસપ્રદ બાબત 2019 અને 2024ના ચૂંટણી સોગંદનામા વચ્ચેનો તફાવત છે. 2019માં તેમણે આશરે રૂ. 11.13 કરોડની કુલ સંપત્તિ જાહેર કરી હતી, જ્યારે 2024માં આ આંકડો વધીને રૂ. 21.09 કરોડ થયો હતો. એટલે કે પાંચ વર્ષના સમયગાળામાં જાહેર કરાયેલી કુલ સંપત્તિમાં નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળે છે. જોકે, આ વધારો કયા ચોક્કસ કારણોસર થયો છે તે અંગે માત્ર સોગંદનામાના આંકડાઓ પરથી કોઈ નિષ્કર્ષ કાઢી શકાય નહીં. મિલકતોના બજાર મૂલ્યમાં ફેરફાર, રોકાણ, વ્યવસાયિક હિતો અથવા અન્ય નાણાકીય વ્યવહારો જેવા અનેક પરિબળો તેની પાછળ હોઈ શકે છે.
2024ના સોગંદનામા મુજબ પરિવારની કુલ ચલ સંપત્તિ આશરે રૂ. 8.98 કરોડ અને અચલ સંપત્તિ આશરે રૂ. 12.11 કરોડ દર્શાવવામાં આવી છે. તેમાં પ્રહલાદ જોશીના નામે આશરે રૂ. 2.72 કરોડની ચલ સંપત્તિ, તેમની પત્ની જ્યોતિ જોશીના નામે આશરે રૂ. 5.93 કરોડ અને આશ્રિત પુત્રીના નામે આશરે રૂ. 32.03 લાખની ચલ સંપત્તિ જાહેર કરવામાં આવી છે. આ આંકડા પરિવારની જાહેર કરાયેલી નાણાકીય સ્થિતિને સમજવામાં મહત્વપૂર્ણ છે.
આ પણ વાંચો: 'વિદ્યાર્થીઓ પર લાઠીચાર્જનો આદેશ કોણે આપ્યો?' : રાહુલ ગાંધીએ ગૃહમંત્રી અમિતશાહને પત્ર લખી પૂછ્યા તીખા સવાલો
શેરબજાર અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં પણ રોકાણ
પ્રહલાદ જોશી અને તેમના પરિવારની સંપત્તિમાં બેંક ખાતા, રોકડ, વીમા, PPF, શેરબજાર અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડ જેવા વિવિધ નાણાકીય સાધનોનો પણ સમાવેશ થાય છે. સોગંદનામામાં પ્રહલાદ જોશી અને તેમની પત્નીના નામે વિવિધ કંપનીઓ અને રોકાણ સાધનોમાં હિસ્સેદારી તથા રોકાણની વિગતો દર્શાવવામાં આવી છે.
આ ઉપરાંત, તેમના સોગંદનામા મુજબ પ્રહલાદ જોશી અને તેમની પત્નીના બેંક ખાતાઓમાં પણ નોંધપાત્ર રકમ જમા હોવાનું દર્શાવવામાં આવ્યું છે. શેર અને મ્યુચ્યુઅલ ફંડ સાથે જોડાયેલા રોકાણોમાં વિવિધ કંપનીઓ તેમજ SBI સંબંધિત મ્યુચ્યુઅલ ફંડ યોજનાઓનો સમાવેશ થાય છે. જોકે, અહીં નોંધવું જરૂરી છે કે શેરબજારમાં કરાયેલું રોકાણ અને તેની બજાર કિંમત સમય સાથે વધઘટ કરતી રહે છે. તેથી સોગંદનામામાં દર્શાવાયેલી કિંમતને હાલની બજાર કિંમત અથવા વર્તમાન નેટવર્થ તરીકે ગણવી યોગ્ય નથી.
સોનું-ચાંદી પણ સંપત્તિનો એક ભાગ
ચૂંટણી સોગંદનામામાં પરિવારના સભ્યો પાસે રહેલા સોના-ચાંદીના દાગીનાની વિગતો પણ આપવામાં આવી છે. ઉપલબ્ધ માહિતી અનુસાર, પ્રહલાદ જોશીના નામે આશરે 184 ગ્રામ સોનાના દાગીના દર્શાવવામાં આવ્યા છે. તેમની પત્નીના નામે 500 ગ્રામ સોનાના દાગીના અને આશરે 2 કિલો ચાંદીના વાસણો દર્શાવવામાં આવ્યા છે. તેમની આશ્રિત પુત્રીના નામે પણ 250 ગ્રામ સોનાના દાગીનાની વિગતો જાહેર કરવામાં આવી છે.
સોગંદનામામાં વાહનો અંગેની વિગતો પણ નોંધપાત્ર છે. તેમાં પ્રહલાદ જોશી, તેમની પત્ની અથવા આશ્રિતના નામે કોઈ મોટર વાહન દર્શાવવામાં આવ્યું નથી. એટલે કે જાહેર કરાયેલી સંપત્તિની વિગતોમાં મકાન, જમીન, નાણાકીય રોકાણ અને દાગીનાનો સમાવેશ થાય છે, પરંતુ કાર અથવા અન્ય વાહનની માલિકી દર્શાવવામાં આવી નથી.
આ પણ વાંચો: એક જ પ્રવાસમાં 3 દેશો ફરવાની તક! : જાણો થાઇલેન્ડ, મલેશિયા અને સિંગાપોરની યાદગાર સફર માટે કેટલો ખર્ચ થશે
કરોડોની અચલ સંપત્તિમાં મકાનો અને જમીન
પ્રહલાદ જોશી પરિવારની કુલ અચલ સંપત્તિ આશરે રૂ. 12.11 કરોડ દર્શાવવામાં આવી છે. આ સંપત્તિમાં કર્ણાટકના વિવિધ વિસ્તારોમાં રહેણાંક મિલકતો, કૃષિ જમીન અને બિનકૃષિ જમીનનો સમાવેશ થાય છે. સોગંદનામામાં પ્રહલાદ જોશીના નામે હુબલી અને બેંગલુરુમાં બિનકૃષિ જમીન તથા રહેણાંક મિલકતોની વિગતો આપવામાં આવી છે.
તેમની પત્નીના નામે ધારવાડમાં કૃષિ જમીન હોવાનું પણ દર્શાવવામાં આવ્યું છે. આ ઉપરાંત હુબલીના મયુરી એસ્ટેટ અને બેંગલુરુના મલ્લેશ્વરમ વિસ્તારમાં રહેણાંક મિલકતોનો ઉલ્લેખ સોગંદનામાની વિગતોમાં જોવા મળે છે. આ તમામ મિલકતોની કુલ જાહેર કરાયેલી કિંમત આશરે રૂ. 12 કરોડથી વધુ છે. જોકે, મિલકતોનું મૂલ્યાંકન સોગંદનામામાં દર્શાવેલી કિંમત પ્રમાણે છે અને વર્તમાન બજાર મૂલ્ય અલગ હોઈ શકે છે.
રૂ. 8 કરોડથી વધુની જવાબદારી પણ જાહેર
કરોડોની સંપત્તિ સાથે પ્રહલાદ જોશી પરિવાર પર રૂ. 8.01 કરોડથી વધુની કુલ જવાબદારી પણ સોગંદનામામાં દર્શાવવામાં આવી છે. તેમાં બેંક અને નાણાકીય સંસ્થાઓ પાસેથી લેવાયેલી લોન ઉપરાંત અન્ય વ્યક્તિઓ અથવા સંસ્થાઓને ચૂકવવાની જવાબદારીઓનો પણ સમાવેશ થાય છે. પ્રહલાદ જોશીના નામે આશરે રૂ. 6.63 કરોડ અને તેમની પત્નીના નામે આશરે રૂ. 1.37 કરોડની જવાબદારી દર્શાવવામાં આવી છે.
આથી માત્ર રૂ. 21.09 કરોડની કુલ સંપત્તિના આંકડાને આધારે તેમની વ્યક્તિગત ‘નેટવર્થ’ નક્કી કરવી યોગ્ય નથી. સામાન્ય રીતે નેટવર્થનો અર્થ કુલ સંપત્તિમાંથી કુલ જવાબદારીઓ બાદની નેટ સ્થિતિ થાય છે, જ્યારે ચૂંટણી સોગંદનામામાં જાહેર કરવામાં આવેલો રૂ. 21.09 કરોડનો આંકડો કુલ જાહેર કરાયેલી સંપત્તિ છે. બંને વચ્ચેનો તફાવત સમજવો જરૂરી છે.
પ્રહલાદ જોશીની 2024ની ચૂંટણી સંપત્તિ વિગતો પરથી સ્પષ્ટ થાય છે કે તેમની નાણાકીય સ્થિતિમાં અચલ મિલકતો, નાણાકીય રોકાણો, બેંક ડિપોઝિટ, દાગીના અને અન્ય સંપત્તિઓનો સમાવેશ થાય છે. બીજી તરફ, તેમના પર નોંધપાત્ર લોન અને અન્ય જવાબદારીઓ પણ છે. તેથી તેમની સંપત્તિ અંગેની કોઈપણ ચર્ચા કરતી વખતે ચૂંટણી સોગંદનામામાં જાહેર કરાયેલા આંકડાઓને આધાર બનાવવો સૌથી યોગ્ય છે. હાલની વાસ્તવિક સંપત્તિ અથવા બજાર મૂલ્ય જાણવા માટે નવીનતમ નાણાકીય જાહેરાત જરૂરી રહેશે.






