નવી દિલ્હી: પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી આજે, 26 જુલાઈ 2026ના રોજ સાંજે 4:30 વાગ્યે વીડિયો કોન્ફરન્સિંગના માધ્યમથી 'વિકસિત વાઈબ્રન્ટ વિલેજ પ્રોગ્રામ 2026'ના પસંદ કરાયેલા યુવા સહભાગીઓ સાથે સંવાદ કરશે. 'માય ભારત'ના માધ્યમથી અમલમાં મૂકાયેલા આ કાર્યક્રમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ દેશના યુવાનોને ભારતના સરહદી ગામોના સામાજિક, આર્થિક અને સાંસ્કૃતિક જીવન સાથે જોડવાનો તેમજ 'વિકસિત ભારત'ના નિર્માણમાં તેમને સક્રિય ભાગીદાર બનાવવાનો છે. પ્રધાનમંત્રી કાર્યાલય અને પ્રેસ ઈન્ફોર્મેશન બ્યુરો દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલી સત્તાવાર માહિતી અનુસાર, આ સંવાદમાં દેશના તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોનું પ્રતિનિધિત્વ કરતા 400થી વધુ યુવાનો ભાગ લેશે.
આ યુવાનોની પસંદગી દેશવ્યાપી ઓનલાઈન ક્વિઝ સ્પર્ધાના માધ્યમથી કરવામાં આવી હતી. આ ક્વિઝમાં ત્રણ લાખથી વધુ યુવાનોએ ભાગ લીધો હતો, જેમાંથી 400થી વધુ યુવાનોને 'વિકસિત વાઈબ્રન્ટ વિલેજ પ્રોગ્રામ 2026' માટે પસંદ કરવામાં આવ્યા છે. આ પસંદગી પ્રક્રિયાનો હેતુ દેશના વિવિધ વિસ્તારોમાંથી યુવાનોને એકત્રિત કરીને તેમને ભારતના સરહદી વિસ્તારોની વાસ્તવિક પરિસ્થિતિ અને ત્યાંના લોકોની જીવનશૈલીનો સીધો અનુભવ કરાવવાનો હતો. સત્તાવાર માહિતી મુજબ, કાર્યક્રમનું આયોજન 4 જૂનથી 30 જૂન 2026 દરમિયાન બે તબક્કામાં કરવામાં આવ્યું હતું.
74 સરહદી ગામોમાં પહોંચ્યા દેશભરના યુવાનો
'વિકસિત વાઇબ્રન્ટ વિલેજ પ્રોગ્રામ 2026' હેઠળ લદ્દાખ, હિમાચલ પ્રદેશ અને ઉત્તરાખંડના કુલ 74 વાઇબ્રન્ટ સરહદી ગામોને આવરી લેવામાં આવ્યા હતા. પસંદ કરાયેલા યુવાનોએ આ ગામોની મુલાકાત લઈને માત્ર પ્રવાસી તરીકે સમય પસાર કર્યો ન હતો, પરંતુ સ્થાનિક સમુદાયોની વચ્ચે રહીને ત્યાંની સામાજિક અને આર્થિક પરિસ્થિતિને નજીકથી સમજવાનો પ્રયાસ કર્યો હતો.
સરહદી ગામોમાં રહેતા લોકોની જીવનશૈલી, સ્થાનિક સંસ્કૃતિ, પરંપરાઓ, આજીવિકાના સાધનો અને વિકાસની જરૂરિયાતો વિશે યુવાનોને સીધો અનુભવ મળે તે કાર્યક્રમનો મહત્વપૂર્ણ હિસ્સો હતો. સરહદી વિસ્તારોનું વ્યૂહાત્મક મહત્વ દેશની સુરક્ષા સાથે જોડાયેલું હોવાથી ત્યાંના સ્થાનિક નાગરિકો અને યુવાનોની ભૂમિકા પણ મહત્વપૂર્ણ બને છે. આ કાર્યક્રમ મારફતે દેશના અલગ-અલગ ભાગોના યુવાનોને આ વિસ્તારો સાથે જોડવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે.
કાર્યક્રમ દરમિયાન યુવાનોએ સ્થાનિક લોકો સાથે સંવાદ કર્યો અને વિવિધ સામાજિક પ્રવૃત્તિઓમાં ભાગ લીધો. સ્વચ્છતા અભિયાન, સરકારી યોજનાઓ અંગે જાગૃતિ ફેલાવવાના પ્રયાસો, યુવા સંમેલનો, સાંસ્કૃતિક આદાન-પ્રદાન, વૃક્ષારોપણ અને સ્થાનિક કારીગરો સાથે સંવાદ જેવી પ્રવૃત્તિઓ યોજાઈ હતી. આ ઉપરાંત ‘મિની મોડલ પંચાયત’ જેવી પ્રવૃત્તિઓ દ્વારા યુવાનોને ગ્રામ્ય સ્તરે સ્થાનિક સ્વરાજ્યની કામગીરી અને સામુદાયિક ભાગીદારીની પ્રક્રિયાને સમજવાનો અવસર પણ મળ્યો હતો.
પ્રધાનમંત્રી સમક્ષ પોતાના અનુભવો શેર કરશે યુવાનો
આજે યોજાનારા સંવાદ દરમિયાન પસંદ કરાયેલા યુવા સહભાગીઓ પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી સાથે સરહદી ગામોની મુલાકાત દરમિયાન મેળવેલા પોતાના અનુભવો શેર કરશે. તેઓ સ્થાનિક સમુદાયો સાથે થયેલી મુલાકાતો, ત્યાંની વિકાસલક્ષી જરૂરિયાતો અને સ્થાનિક સંસ્કૃતિ અંગેની પોતાની સમજ રજૂ કરી શકે છે.
આ સંવાદ માત્ર યુવાનો સાથેની વાતચીત પૂરતો સીમિત નથી, પરંતુ સરહદી વિસ્તારોને રાષ્ટ્રીય વિકાસની મુખ્યધારામાં વધુ મજબૂત રીતે જોડવાના પ્રયાસ તરીકે પણ જોવામાં આવી રહ્યો છે. કાર્યક્રમનો એક મહત્વપૂર્ણ હેતુ યુવાનોમાં સરહદી ગામોના સામાજિક, સાંસ્કૃતિક અને વ્યૂહાત્મક મહત્વ અંગે જાગૃતિ વધારવાનો છે. સાથે જ દેશના દૂરના વિસ્તારોમાં રહેતા લોકોની સમસ્યાઓ અને વિકાસની અપેક્ષાઓને દેશના યુવા વર્ગ સુધી પહોંચાડવાનો પ્રયાસ પણ કરવામાં આવ્યો છે.
કાર્યક્રમ દરમિયાન યુવાનોએ વ્યૂહાત્મક રીતે મહત્વપૂર્ણ સંસ્થાઓની મુલાકાત પણ લીધી હતી. આવી મુલાકાતોથી સરહદી વિસ્તારોમાં રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સાથે જોડાયેલા મુદ્દાઓ અંગે તેમને વધુ નજીકથી સમજ મેળવવાની તક મળી હતી. આ સમગ્ર અનુભવથી યુવાનોમાં રાષ્ટ્રીય એકતા, સામુદાયિક ભાગીદારી અને દેશની સરહદોના મહત્વ અંગે વધુ ઊંડી સમજ વિકસાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવ્યો છે.
'છેલ્લાં ગામ' નહીં, 'પ્રથમ ગામ'ની વિચારધારા
'વિકસિત વાઈબ્રન્ટ વિલેજ પ્રોગ્રામ' પાછળની મુખ્ય વિચારધારા એ છે કે ભારતના સરહદી ગામોને દેશના 'છેલ્લાં ગામો' તરીકે નહીં, પરંતુ 'પ્રથમ ગામો' તરીકે જોવામાં આવે. આ વિચાર હેઠળ સરહદી વિસ્તારોમાં વિકાસ, કનેક્ટિવિટી, રોજગાર, પ્રવાસન અને જાહેર સુવિધાઓને મજબૂત બનાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
સરહદી ગામોમાં પૂરતી રોજગારી અને આજીવિકાની તકો ઉપલબ્ધ થાય, લોકો માટે જીવનની ગુણવત્તા સુધરે અને યુવાનોને સ્થાનિક સ્તરે જ આગળ વધવાની તકો મળે તે દિશામાં પણ આ પ્રકારની પહેલ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે. સરહદી વિસ્તારોમાંથી લોકોનું સ્થળાંતર ઓછું થાય અને સ્થાનિક સમુદાયો વિકાસ પ્રક્રિયામાં સક્રિય રીતે જોડાય તે પણ વ્યાપક નીતિગત અભિગમનો ભાગ છે.
કેન્દ્ર સરકારે અગાઉ 'વાઇબ્રન્ટ વિલેજિસ પ્રોગ્રામ-II'ને પણ મંજૂરી આપી હતી, જેનો ઉદ્દેશ આંતરરાષ્ટ્રીય જમીની સરહદો નજીક આવેલા વ્યૂહાત્મક ગામોના સર્વાંગી વિકાસને આગળ વધારવાનો છે. આ કાર્યક્રમમાં જીવનની સારી પરિસ્થિતિ, આજીવિકાની તકો, સરહદી સુરક્ષા અને સ્થાનિક વસ્તીને રાષ્ટ્રીય વિકાસ સાથે વધુ મજબૂત રીતે જોડવા જેવા મુદ્દાઓ પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે.
આ પણ વાંચો: કારગિલ વિજય દિવસે ગૂંજ્યો દેશભક્તિનો સ્વર : PM મોદીથી રાજનાથ સિંહ સુધીના નેતાઓએ શહીદોને કર્યું નમન
યુવાનોને રાષ્ટ્રનિર્માણ સાથે જોડવાનો પ્રયાસ
'વિકસિત વાઇબ્રન્ટ વિલેજ પ્રોગ્રામ 2026'ને યુવાનો અને સરહદી વિસ્તારો વચ્ચે સીધો સંપર્ક સ્થાપિત કરવાના પ્રયાસ તરીકે જોવામાં આવી રહ્યો છે. સામાન્ય રીતે દેશના અંતરિયાળ અને સરહદી વિસ્તારો વિશેની જાણકારી મોટા ભાગના યુવાનોને પુસ્તકો, સમાચાર અથવા ડિજિટલ માધ્યમો દ્વારા મળે છે. પરંતુ આ કાર્યક્રમ હેઠળ યુવાનોને ત્યાં જઈને સ્થાનિક લોકો સાથે રહેવાનો અને તેમની રોજિંદી હકીકતોને નજીકથી સમજવાનો અવસર મળ્યો છે.
સ્વચ્છતા અભિયાનથી લઈને વૃક્ષારોપણ અને સરકારી યોજનાઓ અંગે જાગૃતિ સુધીની પ્રવૃત્તિઓમાં યુવાનોની ભાગીદારીનો હેતુ માત્ર એક કાર્યક્રમ પૂરતો નથી. આવી પ્રવૃત્તિઓ દ્વારા યુવાનોમાં સામાજિક જવાબદારી અને સ્થાનિક સ્તરે જનભાગીદારીની ભાવના વિકસાવવાનો પ્રયાસ કરવામાં આવે છે. સ્થાનિક કારીગરો સાથેનો સંવાદ સરહદી વિસ્તારોની પરંપરાગત કળા અને સ્થાનિક આજીવિકાના સાધનોને સમજવા માટે પણ મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
આજે સાંજે 4:30 વાગ્યે પ્રધાનમંત્રી નરેન્દ્ર મોદી અને પસંદ કરાયેલા યુવાનો વચ્ચે યોજાનારો સંવાદ આ સમગ્ર પહેલનો મહત્વપૂર્ણ તબક્કો બનશે. ત્રણ લાખથી વધુ યુવાનોની ભાગીદારીમાંથી પસંદ થયેલા 400થી વધુ પ્રતિનિધિઓ દેશના દરેક રાજ્ય અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશનું પ્રતિનિધિત્વ કરશે. તેમના અનુભવો અને પ્રધાનમંત્રી સાથેનો સંવાદ સરહદી ગામોના વિકાસ, યુવાનોની ભાગીદારી અને ‘વિકસિત ભારત’ના વ્યાપક લક્ષ્યને કેન્દ્રમાં રાખશે.
