NetMirror Cyber Fraud: OTT પ્લેટફોર્મ્સ પર નવી ફિલ્મો અને વેબ સિરીઝ જોવા માટે સબ્સ્ક્રિપ્શન લેવું હવે સામાન્ય બાબત બની ગઈ છે. પરંતુ ઘણા લોકો પૈસા બચાવવા માટે ફ્રીમાં ફિલ્મો બતાવવાનો દાવો કરતી એપ્સ અથવા વેબસાઇટ્સનો સહારો લેતા હોય છે. આવી લાલચ હવે ખૂબ જ મોંઘી પડી શકે છે. કેન્દ્ર સરકારની સાયબર સુરક્ષા પહેલ CyberDost (I4C)એ લોકોને ચેતવણી આપતાં જણાવ્યું છે કે, NetMirror જેવા ફ્રી સ્ટ્રીમિંગ પ્લેટફોર્મના નામે સાયબર ગુનેગારો નકલી એપ્સ અને APK ફાઇલ્સ ફેલાવી રહ્યા છે, જેના કારણે યુઝર્સનો સંવેદનશીલ ડેટા ચોરી થઈ શકે છે. સાયબર સુરક્ષા એજન્સીના જણાવ્યા અનુસાર, સોશિયલ મીડિયા, ટેલિગ્રામ ચેનલ, વોટ્સએપ ગ્રુપ અને અજાણી વેબસાઇટ્સ પર ફ્રી મૂવી અને વેબ સિરીઝના નામે શેર થતી એપ્સ પર વિશ્વાસ કરવો જોખમી સાબિત થઈ શકે છે. આવી એપ્સ માત્ર મફત મનોરંજનનું વચન આપતી નથી, પરંતુ તમારા સ્માર્ટફોનમાં રહેલી ખાનગી માહિતી સુધી પણ પહોંચ મેળવી શકે છે.
NetMirrorના નામે નકલી એપ્સનો ફેલાયો જાળ
CyberDost (I4C)એ પોતાના સત્તાવાર સોશિયલ મીડિયા હેન્ડલ દ્વારા લોકોને સાવચેત રહેવાની અપીલ કરી છે. એજન્સીનું કહેવું છે કે સાયબર ઠગો NetMirror જેવી જાણીતી ફ્રી સ્ટ્રીમિંગ સર્વિસના નામનો ઉપયોગ કરીને નકલી મોબાઇલ એપ્સ અને APK ફાઇલ્સ ઇન્ટરનેટ પર અપલોડ કરી રહ્યા છે. ઘણા લોકો આવી એપ્સને સાચી માનીને ડાઉનલોડ કરી લે છે, પરંતુ એકવાર એપ ઇન્સ્ટોલ થયા પછી તે ફોનમાં રહેલી માહિતી સુધી પહોંચ મેળવી શકે છે. ઘણી વખત યુઝર્સને તેની જાણ પણ થતી નથી અને તેમની વ્યક્તિગત માહિતી સાયબર ગુનેગારો સુધી પહોંચી જાય છે.
કયો ડેટા થઈ શકે છે ચોરી?
સાયબર નિષ્ણાતોના જણાવ્યા મુજબ આવી નકલી એપ્સ ઇન્સ્ટોલ કર્યા બાદ યુઝર્સના અનેક પ્રકારના ડેટા જોખમમાં આવી શકે છે. તેમાં મોબાઇલમાં રહેલા ફોટા, વિડિયો, સંપર્ક યાદી (Contacts), SMS, ઇમેલ, લોગિન ક્રેડેન્શિયલ્સ, સોશિયલ મીડિયા એકાઉન્ટ્સની માહિતી અને કેટલીક પરિસ્થિતિમાં બેન્કિંગ સંબંધિત માહિતી પણ સામેલ હોઈ શકે છે. જો આવી માહિતી સાયબર ગુનેગારોના હાથમાં પહોંચી જાય તો નાણાકીય છેતરપિંડીથી લઈને ઓળખની ચોરી (Identity Theft) જેવા ગંભીર ગુનાઓ પણ થઈ શકે છે.
APK ફાઇલ્સ ડાઉનલોડ કરતી વખતે ખાસ સાવધાની રાખો
CyberDostએ લોકોને ખાસ કરીને APK ફાઇલ્સ ડાઉનલોડ કરતી વખતે સાવચેત રહેવા જણાવ્યું છે. અજાણી વેબસાઇટ, વોટ્સએપ લિંક અથવા ટેલિગ્રામ ચેનલ મારફતે મળતી APK ફાઇલ્સ ઇન્સ્ટોલ કરવાનું ટાળવું જોઈએ. આવી ફાઇલ્સમાં ઘણી વખત માલવેર અથવા સ્પાયવેર છુપાયેલું હોય છે, જે ફોનમાં પ્રવેશ્યા બાદ યુઝરની તમામ પ્રવૃત્તિઓ પર નજર રાખી શકે છે.
માત્ર અધિકૃત એપ સ્ટોરનો જ ઉપયોગ કરો
સાયબર સુરક્ષા એજન્સીનું કહેવું છે કે મોબાઇલ એપ્લિકેશન હંમેશા Google Play Store અથવા Apple App Store જેવા અધિકૃત પ્લેટફોર્મ પરથી જ ડાઉનલોડ કરવી જોઈએ. અધિકૃત સ્ટોર પર ઉપલબ્ધ એપ્સ સુરક્ષા ચકાસણીમાંથી પસાર થતી હોવાથી તેમાં જોખમનું પ્રમાણ ઘણું ઓછું હોય છે. બીજી તરફ, અજાણ્યા સ્ત્રોતમાંથી ડાઉનલોડ કરાયેલી એપ્સમાં સુરક્ષાની કોઈ ખાતરી હોતી નથી.
અનાવશ્યક પરમિશન આપતા પહેલાં વિચારો
જો કોઈ મૂવી અથવા સ્ટ્રીમિંગ એપ તમારી Contacts, SMS, Camera, Microphone અથવા Location જેવી પરમિશન માંગે તો સાવધાન થઈ જવું જોઈએ. સામાન્ય રીતે ફિલ્મ જોવા માટે આવી પરમિશનની જરૂર પડતી નથી. તેથી કોઈપણ એપને જરૂરીયાત વગરની પરમિશન આપતા પહેલાં તેની વિશ્વસનીયતા ચકાસવી ખૂબ જરૂરી છે.
આ પણ વાંચો: પ્રાઇવેટ ફોટા, કોરા ચેક અને કરોડોની વસૂલી! : 'ચા'ના બહાનેથી રૂમમાં જતી નર્સ, ડોક્ટરની ફરિયાદથી ખુલ્યો મામલો
ફોનને સુરક્ષિત રાખવા માટે શું કરવું?
સાયબર નિષ્ણાતો સલાહ આપે છે કે સ્માર્ટફોનનું ઓપરેટિંગ સિસ્ટમ અને સિક્યોરિટી અપડેટ્સ હંમેશા સમયસર ઇન્સ્ટોલ કરવા જોઈએ. ઉપરાંત વિશ્વસનીય મોબાઇલ સિક્યોરિટી અથવા એન્ટીવાયરસ એપનો ઉપયોગ કરવાથી પણ ઘણા પ્રકારના સાયબર હુમલાથી બચી શકાય છે. આજના સમયમાં ફ્રી મનોરંજનની લાલચ ઘણી વખત મોટા સાયબર જોખમમાં ફેરવાઈ શકે છે. તેથી કોઈપણ એપ ડાઉનલોડ કરતા પહેલાં તેનું સ્ત્રોત, વિશ્વસનીયતા અને જરૂરી પરમિશન અંગે સંપૂર્ણ તપાસ કરવી એ જ તમારી વ્યક્તિગત માહિતી અને ડિજિટલ સુરક્ષાને સુરક્ષિત રાખવાનો સૌથી અસરકારક રસ્તો છે.
