મધ્ય પૂર્વમાં યુદ્ધ ફાટી નીકળ્યું છે. ઇઝરાયલ અને યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સે સંયુક્ત રીતે ઈરાન પર મોટો હુમલો કર્યો છે. આ હુમલામાં ઈરાનના સુપ્રીમ લીડર અલી ખામેનીને માર્યા ગયા છે. ઈરાને પણ આ વાતની પુષ્ટિ કરી છે. ઈરાન કહે છે કે તે ખામેનીના મૃત્યુનો બદલો લેશે અને અત્યાર સુધીનો સૌથી ઘાતક હુમલો કરશે. ખામેનીના માર્ગદર્શક આયાતુલ્લા રુહોલ્લા ખોમેનીને, જે 1979માં સત્તા પર આવ્યા હતા, તેમના ભારત સાથે સંબંધો છે. ખોમેનીને બારાબંકી, ઉત્તર પ્રદેશના રહેવાસી હતા અને બાદમાં ઈરાન પાછા ફર્યા હતા. તેઓ 1979ની ઇસ્લામિક ક્રાંતિ દ્વારા તેહરાનના રાજકારણને ફરીથી દિશા આપવા માટે જાણીતા છે.
ખામેનીને બારાબંકી સાથે શું સંબંધ?
1970ના દાયકાના અંતમાં તેહરાનના રાજકારણને ફરીથી દિશા આપનારા સુપ્રીમ લીડર રૂહોલ્લા ખોમેનીની છબી ઈરાનની ચલણી નોટોથી લઈને શેરીઓ અને કોલેજો સુધી દરેક વસ્તુ પર દેખાય છે. તેઓ એ વ્યક્તિ છે જેમણે 1979ની ઇસ્લામિક ક્રાંતિની શરૂઆત કરી હતી, જેણે શાહ મોહમ્મદ રેઝા પહલવીની સરકારને ઉથલાવી દીધી હતી અને દેશમાં ઇસ્લામિક શાસન સ્થાપિત કર્યું હતું. આજે, ઇઝરાયલ અને ઈરાન વચ્ચે ચાલી રહેલા યુદ્ધ વચ્ચે, ખોમેનીના વારસા વિશે ચર્ચાઓ થઈ રહી છે, અને એક રસપ્રદ હકીકત એ છે કે ખોમેનીના પરિવારનો ભારતના ઉત્તર પ્રદેશ સાથે સંબંધ છે.
બારાબંકી જિલ્લાના કિંટુર ગામમાં સાથે ખાસ સંબંધ
આયાતુલ્લાહ રુહોલ્લાહ ખોમેનીના દાદા, સૈયદ અહમદ મૌસાવીનો જન્મ ઉત્તર પ્રદેશના બારાબંકી જિલ્લાના કિંટુર ગામમાં થયો હતો, જે શિયા મુસ્લિમ વિદ્વાનોનું મુખ્ય કેન્દ્ર હતું. મૌસાવીએ તેમના નામમાં "હિન્દી" ઉમેરીને ભારત પ્રત્યેનો પોતાનો લગાવ વ્યક્ત કર્યો હતો. આ પરિવાર મૂળ 18મી સદીના અંતમાં ઈરાનથી સ્થળાંતર કરીને આવ્યો હતો. ભારતમાં તેમના આગમનનો હેતુ શિયા ધર્મનો ફેલાવો હોવાનું માનવામાં આવે છે, કારણ કે તે સમયે ઈરાની શિયા વિદ્વાનો લખનૌ, બારાબંકી અને હૈદરાબાદ જેવા વિસ્તારોમાં આવ્યા હતા અને તેમને નવાબો દ્વારા આશ્રય આપવામાં આવતો હતો. જોકે, તે સમયે ઈરાનમાં સત્તા સંઘર્ષ અને અસ્થિરતાને કારણે, મૌસાવી અને તેમના પરિવારે ધાર્મિક હેતુઓ અને સારા જીવન માટે ભારતમાં રહેવાનું પસંદ કર્યું. મૌસાવી પાછળથી ઈરાક થઈને ઈરાન પરત ફર્યા, જ્યાં તેમનો પરિવાર મોટો થયો. આ પરિવારના વંશજ, રુહોલ્લાહ ખોમેનીએ ઈરાનમાં ઇસ્લામિક ક્રાંતિનું નેતૃત્વ કર્યું.
રેઝા પહલવીની સરકારે ખોમેનીની કાયદેસરતા પર હુમલો કર્યો, તેમને વિદેશી, ખાસ કરીને ભારતીય મૂળના ગણાવ્યા, અને તેમને કેદ પણ કર્યા. જોકે, દેશનિકાલમાં, ખોમેનીએ સ્પષ્ટતા કરી કે તેમના પૂર્વજો ધર્મનો પ્રચાર કરવા માટે ભારત આવ્યા હતા અને તેમના મૂળ ઈરાનમાં છે. જેનાથી શાહની સરકાર નબળી પડી અને ખોમેનીને જાહેર સમર્થન મળ્યું. 1979 માં ઇસ્લામિક ક્રાંતિ સફળ થઈ, અને ખોમેની ઈરાનના સર્વોચ્ચ નેતા બન્યા. તેમના શિષ્ય, આયાતુલ્લાહ ખોમેનીએ તેમના અનુગામી બન્યા.
